Dagblaðið Vísir - DV - 03.07.1989, Qupperneq 14

14
MÁNUDAGUR 3. JÚLl 1989.
Frjálst.óháÖ dagblað
Útgáfufélag: FRJALS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÖLFSSON
Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: HÖRÐUR EINARSSON
Ritstjórar: JÓNAS KRISTJÁNSSON og ELLERT B. SCHRAM
Aðstoðarritstjórar: HAUKUR HELGASON og ELlAS SNÆLAND JÓNSSON
Fréttastjóri: JÓNAS HARALDSSON
Auglýsingastjórar: PALL STEFANSSON og INGOLFUR P. STEINSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaðaafgreiðsla, áskrift,
ÞVERHOLTI 11,105 RVlK.SlMI (1)27022-FAX: (1)27079
Setning, umbrot, mynda- og plötugerð:
PRENTSMIÐJA FRJALSRAR FJÖLMIÐLUNAR HF„ ÞVERHOLTI 11
Prentun: ARVAKUR HF. - Askriftarverð á mánuði 900 kr.
Verð I lausasölu virka daga 85 kr. - Helgarblað 100 kr.
Spurning um handafl
Ríkisstjórnin beitir nú handafli til aö keyra niður
raunvexti, það eru vextir umfram verðbólgustig.
Lítum á, hvað gerzt hefur að undanfornu. Ríkisstjórn-
in gaf Seðlabanka og bankakerfmu í heild i síðasta
mánuði fyrirmæh um, að raunvextir bankanna lækk-
uðu um 1 til 1,25 prósent. En vextir hafa samt verið
mjög lágir undanfarna mánuði, að tiltölu. Raunvextir
almennra skuldabréfa hafa lengst af árinu verið nei-
kvæðir, það er undir verðbólgustigi. Jafnvel vextir á
verðtryggðum kjörum nálguðust núhpunktinn, eftir að
ríkisstjórnin breytti grunni lánskjaravísitölunnar.
Bankarnir lækkuðu í síðasta mánuði raunvexd um 0,25
til 0,5 prósent, að kröfu ríkisstjómarinnar. Því hefur
þar til nú enn vantað upp á, að krafa ríkisstjórnarinnar
yrði uppfyht. Krafan er sú, að það gerist nú um þessi
mánaðamót. Raunvextir hafa að undanfomu rokkað
nokkuð til. En ríkisstjórnin hefur þegar gert talsvert,
til þess að raunvextir hafa lækkað. Þetta hefur verið
gert með því, sem sumir ráðherrar éins og Jón Sigurðs-
son viðskiptaráðherra vom vanir að kaha handafl, það
em beinar fyrirskipanir frá ríkisstjórninni. Bankar
hafa ekki getað látið vexti fara eftir framboði og eftir-
spurn flármagns. Og samhliða lækkun útlánavaxta fylg-
ir auðvitað lækkun vaxta á innlánum. Lítum á, hvað
ríkisstjómin er að gera með þessu. Hún er að skerða
sparifé landsmanna. Hún segist vera að hjálpa þeim, sem
eiga í erfiðleikum vegna hárra vaxta á lánum þeirra.
Ríkisstjórnin hefur nú ítrekað gengið gegn spariQáreig-
endum. Greinilegt er, að ríkisstjórnin ætlar með hand-
afli að styrkja þá, sem yngri em og skulda meira, í
trássi við hagsmuni hinna eldri. Ríkisstjómin gengur
hvað eftir annað gegn hinum eldri borgurum. Gamla
fólkið hefur reynt að spara og stendur að miklu leyti
undir þeim sparnaði, sem er í þjóðfélaginu. Handafl rík-
isstjómarinnar hefur því þá dökku hUð, að gengið er
gegn spamaði hinna eldri.
Ríkisstjómin hefur beitt sér gegn hinum öldmðu á
fleiri en einu sviði.
í ársbyijun tók gUdi gífurleg hækkun eignaskatta,
hvort sem fólk viU kaUa það ekknaskatta eða eitthvað
annað. Með þessum hækkunum var með óréttlátum
hætti gengið gegn gamla fólkinu. Eignaskattar vom of
háir fyrir. Með hækkun eignaskatta var vegið að þeim,
sem höfðu sparað eftir að hafa greitt tekjuskatta af tekj-
um sínum. Nú heggur ríkisstjómin 1 sama knérunn.
Taka ber undir með þeim, sem benda á, að nú stefnir
í upptöku spamaðar gamla fólksins og annarra spar-
enda. Eins og að framan var lýst, hafa raunvextir verið
að nokkm neikvæðir. í það stefnir enn frekar. Og vilja
ábyrgir menn í raun, að þær aðstæður skapist á ný, að
raunvextir verði neikvæðir og sparendur gjaldi sUkan
toU til skuldara? Svo virðist vera.
Þeir sem ætla að beita sér fyrir neikvæðum raun-
vöxtum, notfæra sér ýmiss konar rök. Þeir segja til
dæmis, að ríkið verði að stýra vöxtum með handafU,
af því að fj ármagnsmarkaðurinn sé fákeppnismarkað-
ur, það er að fáir veiti flármagn.
Þessi rök em óréttlát. Innan þeirra marka, sem um
ræðir, á ftjáls samkeppni að ríkja. En vissulega ber jafn-
framt að opna fyrir erlent flármagn, sem gerði markað-
inn betur búinn.
HandafUð nú á engan rétt á sér.
Haukur Helgason
sisaa&sM#
Sjálfstæðismenn ættu að íhuga hvort ekki væri rétt að neita að greiða gjöld til Ríkisútvarpsins.
Ríkisútvarpið ræðst á
SjáHstæðisflokkinn
Ríkisútvarpið er að tvennu leyti
ólíkt öðrum fjölmiðlum. Það aflar
ekki tekna með því að selja þjón-
ustu sína þeim, sem vilja kaupa,
eins og Stöð tvö og DV, heldur eru
eigendur útvarpstækja neyddir til
að greiða því talsverða fjárhæö ár-
lega, 18 þús. kr. í öðru lagi og ein-
mitt af þessari ástæðu hefur það
víðtækari skyldur lögum sam-
kvæmt en aðrir fjölmiðlar. Það
veröur að vera útvarp allra lands-
manna, þar eð alhr landsmenn
þurfa að greiða fyrir þjónusta þess,
hvort sem þeim líkar betur eða
verr. Það má til dæmis alls ekki
halla á menn eöa flokka í frétta-
flutningi. Því miður hefur Ríkisút-
varpiö hrapallega brugðist þessum
skyldum. Það er greinilega andvígt
Sjálfstæðisflokknum og stefnumál-
um hans.
Afmælismálið
Þetta kom glögglega í ljós, þegar
Sjálfstæðisflokkurinn átti sextíu
ára afmæli 25. maí síöastliðinn.
Margt má áreiðanlega segja mis-
jafnt um þennan gamla og virðu-
lega flokk, en ekki það, að hann
skipti ekki máli. En hver var aðal-
frétt Ríkissjónvarpsins um afmæ-
hð þá um kvölchð? Hún var, að í
Pressunni, vikulegum blaðauka
Alþýðublaðsins, hefði birst leyni-
skýrsla um það, hversu leiðinlegur
flokkurinn væri!
„Fréttin" var fáránleg. Skýrsla
þessi var tæplega tveggja ára göm-
ul og ekki meiri leyniskýrsla en
svo, að Þjóðviljinn hafði fyrir löngu
birt úr henni aht það, sem hann
taldi bitastætt. Efni skýrslunnar
hafði verið rætt hispurslaust á
tveimur flokksráðsfundum, sem
fréttamenn höfðu haft fuhan að-
gang að. Þessi „frétt“ hafði auk
þess birst í öðrum fjölmiðli, svo að
Ríkissjónvarpið þurfti að sækja
hana sérstaklega þangað. Annað-
hvort var sá, sem bar ábyrgð á
fréttinni, fullkominn auh eða and-
stæðingur Sjálfstæðisflokksins -
eða það, sem sennilegast var, hvort
tveggja.
Ráðstefnumálið
Óneitanlega fékk Sjálfstæðis-
flokkurinn heldur kaldar afmælis-
kveðjur frá „útvarpi allra lands-
manna“ - væntanlega þá líka út-
varpi sjálfstæðismanna. Liðu nú
nokkrir dagar. Þá hélt flokkurinn
sérstaka ráðstefnu um framtíðina.
Sjónvarpið sagði vitaskuld frá
henni. Hvert var þar aðalatriðið?
Vandlega var þagað um það, að í
setningarræðu sinni fór Davíð
Oddsson borgarstjóri hörðum orð-
um um fréttaflutning Ríkisút-
KjaUarinn
Dr. Hannes Hólmsteinn
Gissurarson
lektor
varpsins. Hitt var gert að stórfrétt,
aö Árdís Þórðardóttir rekstrar-
hagfræðingur hefði gagnrýnt
flokkinn í erindi sínu. Svo lá á að
koma höggi á Sjálfstæðisflokkinn,
að þess var ekki gætt, hvað var
raunar fréttnæmt í erindi Árdísar.
Það var, að gagnrýni hennar kom
úr aht annarri átt en venjan hefur
verið á síðustu misserum. Hún
taldi flokkinn ekki hafa sinnt at-
vinnufrelsi og einkaframtaki nægi-
lega vel, en aðrir hafa einmitt deilt
á flokkinn fyrir hið gagnstæða!
Fjögur önnur mál
Þessar tvær furðulegu ekki-frétt-
ir eru engar undantekningar.
Haustið 1988 birtist um það stór-
frétt í Ríkissjónvarpinu, að Ingi-
björg S. Gísladóttir, borgarfuhtrúi
Kvennalistans, hefði skrifað um
það grein í málgagn Kvennahreyf-
ingarinnar, aö Davíð Oddsson
borgarstjóri væri ráðríkur úr hófi
fram og embættismenn borgarinn-
ar honum aht of undirgefnir. Nú
veit ég ekki, hverjum embættis-
menn borgarinnar ættu fremur að
hlýða við vepjulegar aðstæður en
löglega og lýðræðislega kjömum
borgarstjóra. En hvað í ósköpunum
var fréttnæmt við nöldur borgar-
fulltrúans? Svipaðar „ásakanir"
um ráðríki hafa dunið á Davíð
Oddssyni í mörg ár. Og auðvitaö
var tíminn fyrir fréttina vahnn
þannig, að borgarsfjón var staddur
erlendis og gat því ekki svarað fyr-
ir sig.
Vont er sjónvarpið, en hljóðvarp-
ið sýnu verra. Það hefur hvað eftir
annaö gengið erinda æstustu
vinstri hópa í landinu. Nægir að
nefna þrjú dæmi. Haustið 1987 birti
hljóðvarpið stórfréttir dag eftir dag
um leyniskýrslur, sem áttu að
sýna, að íslenskir ráðamenn hefðu
staðið í óeðlilegu sambandi við
bandaríska leyniþjónustumenn.
Heimildarmaður var norskur rót-
tæklingur, Dag Tangen, en eins og
hljóðvarpsmönnum var fullkunn-
ugt um, löngu áður en þeir hættu
fréttaflutningi af málinu, gat hann
ekki lagt fram nein gögn máh sínu
tíl staðfestingar. Haustið 1984 fór
hljóðvarpið hamforum, á meðan
það einokaði fréttaflutning í
landinu vegna verkfahs opinberra
starfsmanna. Er vinnubrögðum
þess stuttlega lýst í bók Jóns Stein-
ar Gunnlaugssonar, Deilt á dómar-
ana. Og sumarið 1980 birti hljóð-
varpið stórfréttir um það, að er-
lendir sérfræðingar teldu kjam-
orkuvopn geymd á Keflavíkurflug-
velh. Þegar nánar var að gáö, voru
þetta engir sérfræöingar, heldur
venjulegir bandarískir vinstri-
sinnar, og urðu þeir að viður-
kenna, að þeir hefðu ekkert fyrir
sér um máhð!
Mælirinn fullur
Ég veit ekki, hvað starfsmönnum
Ríkisútvarpsins hefur gengið til
með síöustu gusu sinni framan í
Sjálfstæðisflokkinn og forystu-
menn hans. Getur verið, að þeir séu
eins og óknyttadrengir í skóla að
prófa, hversu langt þeir megi
ganga? Eða að þeir trúi því, að leið-
togar flokksins séu skapleysingjar,
sem láti bjóða sér aht. Éða að þeir
geri ráð fyrir, að þeim Steingrími,
Jóni Baldvin og Ólafi R. hafi tekist
að gera Sjálfstæðiflokkinn th fram-
búðar áhrifalausan í íslenskum
stjómmálum? Hvað sem því líður,
mun mörgum sjálfstæðismönnum
vafalaust finnast mæhrinn fuhur.
Ef þessi ósköp halda áfram, þá
hljóta þeir að velta því fyrir sér,
hvort ekki sé rétt að bindast sam-
tökum um að neita að greiða gjöld
th Ríkisútvarpsins. Má skylda
menn th að aðstoða óvini sína við
að ráðast á sig?
Hannes Hólmsteinn Gissurarson
„Vont er sjónvarpið, en hljóðvarpið
sýnuverra.“