Dagblaðið Vísir - DV - 05.10.1992, Page 14

14
MÁNUDAGUR 5. OKTÓBER 1992.
Útgáfufélag: FRJÁLS FJÖLMIÐLUN HF.
Stjórnarformaður og útgáfustjóri: SVEINN R. EYJÓLFSSON
Framkvæmdastjóri og útgáfustjóri: HÖRÐUR EINARSSON
Ritstjórar: JÓNAS KRISTJÁNSSON og ELLERT B. SCHRAM
Aðstoðarritstjórar: HAUKUR HELGASON og ELlAS SNÆLAND JÓNSSON
Fréttastjóri: JÓNAS HARALDSSON
Auglýsingastjórar: PÁLL STEFÁNSSON og INGOLFUR P. STEINSSON
Ritstjórn, skrifstofur, auglýsingar, smáauglýsingar, blaðaafgreiðsla, áskrift,
ÞVERHOLTI 11, 105 RVlK, SlMI (91)63 27 00
SlMBRÉF: Auglýsingar: (91 )63 27 27 - aörar deildir: (91)63 29 99
GRÆN NUMER: Auglýsingar: 99-6272 Askrift: 99-6270
AKUREYRI: STRANDGÖTU 25. SlMI: (96)25013. Blaðamaður: (96)26613.
SlMBRÉF: (96)11605
Setning, umbrot, mynda- og plötugerð:
PRENTSMIÐJA FRjALSRAR FJÖLMIÐLUNAR HF„ ÞVERHOLTI 11
Prentun: ÁRVAKUR HF. - Áskriftarverð á mánuði 1200 kr.
Verð I lausasölu virka daga 115 kr. - Helgarblað 150 kr.
Engin galdrabrenna
Allur þorri íslendinga mun styöja niðurstöður hinna
sérfróðu lögfræðinga, sem telja, að hvorki sé rétt né
skylt að hefja opinbera rannsókn í máli Eðvalds Mik-
sons Hinrikssonar eins og málið hggur nú fyrir. Kröfur
Simon Wiesenthal-stofnunarinnar í Jerúsalem hafa
valdið fordæmingu flestra landsmanna.
Lögfræðingamir, sem til þess voru kvaddir að kanna
kröfumar, Eiríkur Tómasson og Stefán Már Stefánsson,
hafa skilað dómsmálaráðherra framangreidu áhti. Wies-
enthal-stofnunin sakaði Eðvald Hinriksson um stríös-
glæpi gegn gyðingum í Eistlandi árið 1941. Þessum ásök-
unum var með mjög óviðeigandi hætti komið til forsæt-
isráðherra íslands, þegar hann var gestur í ísrael síð-
asthðinn vetur. Eðvald hefur búið á íslandi síðan árið
1955. Hann er íslenzkur ríkisborgari, landskunnur mað-
ur, sem hefur verið ábyrgur íslenzkur þjóðfélagsþegn.
Synir hans tveir hafa getið sér gott orð í íþróttum eins
og alkunna er. Eðvald er háaldraður maður. Augljóslega
er rétt sem sonur hans segir nú, að aldrei munu þau
sár gróa, sem ásakanir Wiesenthal-stofnunarinnar og
aht famferði hennar hafa nú veitt þessari mætu fiöl-
skyldu.
Þessar ásakanir á Eðvald Hinriksson höfðu tvisvar
áður verið bomar fram, og um þær hafði verið fjallað
erlendis, án þess að sekt fyndist. Það er mikill áróðurs-
þefur af tilraunum til að æsa máhð upp nú.
í skýrslu lögfræðinganna tveggja til ráðherra er fjall-
að um kröfuna um opinbera rannsókn eða málsókn á
hendur Eðvald Hinrikssyni og bent á, að eftir rúm fimm-
tíu ár séu gögn, sem gætu sannað sekt eða sakleysi, lík-
lega yfirleitt glötuö. Hugsanleg vitni séu sennilega flest
látin. Þetta meðal annars rennir stoðum undir það áht
lögfræðinganna, að hvorki sé rétt né skylt að hefja nú
opinbera rannsókn.
Wiesenthal-stofnunin spurðist fyrir um, hvaða ís-
lenzk lög giltu í þessu thviki og hvort rannsókn á hend-
ur Eðvaldi gæti hafizt hér á landi. Ennfremur var spurt
um hugsanlegt framsal til Eistlands, fyrrum Sovétríkj-
anna eða ísraels, og hvort hann hefði brotið löggjöf um
innflytjendur hingað til lands. í skýrslu lögfræðinganna
er því hafnað, að um brot á innflytjendalöggjöf hér hafi
verið að ræða. Ekki má framselja íslenzka ríkisborgara
til annarra ríkja fyrir meint afbrot þar. Samkvæmt ís-
lenzkri löggjöf eru öh meint brot, sem Wiesenthal-stofn-
unin sakar Eðvald Hinriksson um, fymd, nema ásakan-
ir um manndráp. En gögn þau, sem Wiesenthal-stofnun-
in byggir á, eru nær eingöngu gamlar KGB-skýrslur,
sem greinhega eru vafasamar heimildir um þennan
tíma. Stofnunin hefur ekkert nýtt lagt fram í þessu
máh, auk þess sem ókleift væri með öhu að sanna eða
afsanna sök í þess konar máh, þótt reynt yrði eftir ahan
þennan tíma.
Landsmenn munu langflestir komast að sömu niður-
stöðu, og sjálfsagt, að íslenzka ríkisstjómin geri niður-
stöður lögfræðinganna að sínum. Vissulega megum við
búast við, að talsmenn Wiesenthal-stofnunarinnar geri
nú hróp að íslendingum og íslenzkum lögum. En hafa
verður í huga, að áróðursghdið skiptir þessa stofnun
mestu.
Hitt verður ekki afmáð, að máhð aht hefur valdið
íslenzkri fjölskyldu miklum sárindum, sem hefðu aldrei
þurft að koma th, hefðu annarleg sjónarmið ekki ráðið
ferðinni.
Haukur Helgason
Kxupr<2>
9«tiörT<t<n
ASBEITERN

Höfundur segir að Evrópuofforsið leysi ekki þann vanda,
sem brýnast sé að ieysa, sem sé atvinnuleysið.
Aðberaút
f immta til tíunda
hvertbarn
Af hveiju er andstaðan viö Evr-
ópusamrunann jafnmikil og raun
bera vitni um? Af hveiju er and-
staðan svo eindregin á Islandi? Er
atkvæðagreiðslan í Frakklandi og
í Danmörku tjáning á einhveijum
allt öðrum veruleika en þeim sem
birtist okkur í skoðanakönnunum
á íslandi? Nei. Þó að Jón Baldvin
haldi því fram þá er staðreyndin
auðvitað sú að íslendingar eru eins
og Frakkar og Danir aö mótmæla
því sama með afstöðu sinni tíl
Maastricht, EES og EB. Þess vegna
þýðir ekkert að láta eins og þessir
þættir komi ekki hver öðrum við.
Það er nú eitthvað annað.
En hveiju er verið að mótmæla -
af hveiju er andstaðan svona
hrikaleg?
Hún er ekki svona mikil vegna
þess að fólk sé á mótí samvinnu og
jafnvel samruna Evrópuríkja.
Hún er ekki svona mikil vegna
þess að menn séu á mótí útfærslu
fjórfrelsisins með þeim hætti sem
fyrir hggur.
Hún er ekki svona mikil vegna
þess að ákvæði þessara samninga
stangist á við stjómarskrámar.
En hún er hins vegar allt þetta í
senn og þó umfram allt þetta:
Andstaðan stafar af því að fólk
veit og sér sjálft að Evrópuofforsið
leysir engan vanda. Af því að fólk
veit og sér að þessi Evrópuákafi
tekur ekki á stærsta vandamáli
samtímans í Evrópu. Þaö er ekki
skortur á samkeppni. Það er ekki
skortur á samkeppnisreglum. Það
er ekki skortur á dómstólum. Það
er ekki skortur á eftirlitsstofnun-
um. Það er atvinnuleysið.
50 milljónir undir fátæktar-
mörkunum
Það búa 346 millj. manna í lönd-
um Evrópubandalagsins. Yfir 50
milljónir manna lifa undir fátækt-
armörkum eins og þau em skil-
greind í alþjóðlegum stöðlum. At-
vinnuleysið í EB er 9,2% vinnu-
færra manna. Þetta fólk á enga von
í þeirri Evrópu sem nú er verið að
smíða. Þvert á mótí er það flest
þeirrar skoðunar að vandamál
þessara hópa muni vaxa - ekki
minnka - í þessari svokölluðu sam-
einuðu Evrópu.
Norðurlönd
-upp í 15%!
Og Norðurlöndin - sem hafa ver-
ið fyrirmynd allra annarra ríkja
Kiallaiiim
Svavar Gestsson
alþingismaður
um velferð, jöfnuð, réttlætí. Þar er
alls staöar meira atvinnuleysi en
nokkru sinni áður hefur veriö:
í Noregi eru í dag 166 þúsund at-
vinnuleysingjar - 5,6% vinnufærra
manna. Atvinnuleysið er þrisvar
sinnum meira en 1987.
í Svíþjóð vom atvinnulausir 2,7%
í fyrra. Svíþjóð er nú með meira
atvinnuleysi en Noregur - það er
meira en tvisvar sinnum meira en
í fyrra.
I Danmörku er atvinnuleysið um
10% og hefur verið þar lengi - nær
reyndar hámarki þessa dagana -
10,6%.
Og Finnland: Atvinnuleysið í
Finnlandi er 15% - tvisvar sinnum
meira en í fyrra - og 15% atvinnu-
leysi segir einfaldlega að atvinnu-
leysið snertí nærri annan hvern
Finna - því gera má ráð fyrir að
þrír einstaklingar að jafnaði fylgi
hverjum einum atvinnulausum
beint eða óbeint. 21% þeirra at-
vinnufærra sem em undir 25 ára
aldri em atvinnulaus.
Og ísland
Atvinnulausir á íslandi hafa aldr-
ei verið fleiri en nú: Atvinnulausir
hafa verið 3.600 talsins að jafnaði
allt þetta ár. Hæst var talan í jan-
úar - 4000 manns. í júlí - sem hét
einu sinni hábjargræöistíminn -
voru 3700 atvinnulausir á íslandi.
í júlí vom skráðir 2.200 atvinnu-
leysingjar í Reykjavík einni.
Þegar litíð er yfir tölur um at-
vinnuleysi á íslandi kemur i ljós
að um þessar mundir eru á at-
vinnuleysisskrám nærri 300 ein-
stakhngar sem hafa veriö atvinnu-
lausir í eitt ár - 52 vikur - eða leng-
ur samfellt. Langtímaatvinnuleysi
er þess vegna á dagskrá á íslandi
í fyrsta sinn frá þvi að lýðveldi var
stofnað í þessu landi.
Og svo koma stjómvöld tíl okkar
á íslandi sem í Frakklandi, Dan-
mörku og Finnlandi og segja: Evr-
ópa leysir vandann. En það er fjar-
stæöukennt því að við vitum öh að
keisarinn er ekki í neinu. Við vitum
öll aö atvinnuleysið mun aukast en
ekki minnka í samrunaferhnu í
Evrópu. Viö vitum að svokallaður
betri efnahagur með tílkomu Evr-
ópusamstarfsins byggist einmitt á
auknu atvinnuleysi. Aukið at-
vinnuleysi er forsenda aukins hag-
vaxtar i Evrópu, svo mótsagna-
kennt er það. Og þjóðfélagskerfi
sem krefst þess að við berum út
fimmta til tíunda hvert barn - því
fimmti til tíundi hver maður er at-
vinnulaus - þaö þjóðfélag ofbýður
siðferðisvitund okkar allra. Þess
vegna neitum við að kasta okkur
upp í Evrópuhraðlestina - en ekki
af einhveijum öðmm ástæðum
eins og stjómmálaleiðtogamir
sumir virðast halda.
Með öðmm orðum: Ástæðan fyrir
því að nei-in em að minnsta kostí
50% er sú að Evrópujá leysir engan
vanda - í Evrópuumræöunni er
aldrei talað um atvinnuleysið. Auð-
vitað ekki: Því meira atvinnuleysi
því betra í Evrópuhugsjón hinnar
köldu markaðshyggju sem nú þyk-
ist eiga pleisið.
Svavar Gestsson
„Við vitum öll að atvinnuleysið mun
aukast en ekki minnka í samrunaferl-
inu í Evrópu.“