Dagblaðið Vísir - DV - 10.10.1992, Blaðsíða 20

LAUGARDAGIIR 10. OKTÓBBR 1902.
r%0
Kvikmyndir
DV
Nýr sálfræðiþriller, SingleWhiteFemale:
Stúlka sem vill vera
öðruví si en hún er
Ein af betri spennumyndunum
vestanhafs þessa dagana er myndin
Single White Female. hún fjallar
um unga stúlku í Manhattan sem
ákveöur að fá sér leiganda sem á
eftir aö gera henni lífið leitt. Single
White Female fylgir í kjölfarið á
myndum eins og Fatal Attraction,
The Hand That Rocks the Cradle
og Unlawful Entry. Leikstjóri
myndarinnar er Barbet Schroeder
sem nýlega lauk gerð myndarinnar
Reversal of Fortune sem er byggð
á sannsögulegum harmleik Claus
von Bulow fjölskyldunnar. Schro-
eder er Evrópubúi og segja margir
að hann hafi gengið í smiðju Ro-
mans Polanski þegar hann geröi
Single White Female því hlutar
myndarinnar hafa líkt yfirbragð og
myndir hans The Tenant og jafnvel
Rosemary’s Baby.
Undarlegt samband
En nánar um efnisþráðinn. Alli-
son Jones, sem er leikin af Bridget
Fonda, dóttur Peter Fonda, vinnur
við tölvuiðnaðinn og býr ein í vest-
urhluta Manhattan. Hún er búin
að segja upp kærastanum og finnst
einmanalegt að búa ein. Hún tekur
því leiganda, aöra unga stúlku að
nafni Hedra Carlson (Jennifer Ja-
son Leigh), einfara með saklaust
bros skólastúlku. Hún er áhrifa-
gjörn og telur sig hafa fundið sína
fyrirmynd í lífinu í persónu Allison
því hún sé ímynd alls þess sem hún
sjálf vildi fá út úr lífinu. Þær verða
fljótt góðar vinkonur og smátt og
smátt fer Hedra að herma eftir Alli-
son bæði í klæðaburði og atferlis-
sniði, hkt og hún vilji í raun veröa
Alhson. Áhorfendum verður því
fljótlega ljóst aö eitthvaö alvarlegt
er að og að baki saklausrar ásjónu
Hedra hggur sjúk hugsun. Vendi-
punkturinn er þegar Hedra khppir
hár sitt og litar til að líkjast Alh-
son.
Spennan eykst
Myndin tekur síðan hægt og ró-
lega á sig yfirbragð eltingaleiks
kattarins við músina þangað til
kemur að uppgjöri þessara fyrrver-
andi vinkvenna. Allison reynir ít-
rekað að koma Hedra út úr íbúð-
inni til að losna við hana úr lífi sínu
en án mikils árangurs. pún tekur
aftur saman við kærastann sem
gerir spennuna milh þeirra enn
meiri og kryddar myndina með
hæfilegu magni af erótík. En end-
inn verða áhorfendur sjálfir að
upplifa til að njóta myndarinnar til
fuhnustu.
Myndin er tekin í hinni sögu-
frægu byggingu Ansonia í New
York. Þessi nær hundraö ára bygg-
ingin er alveg sniðin að efnisþræði
myndarinnar, með endalausum
stigagöngum og forstofum og
skemmtUegri hönnun. Það hafa
margir gefið MUena Canoero rós í
hnappagatið fyrir umgjörð mynd-
arinnar en hún var hönnuður
sviðsmyndar. í mynd sem gerist
aðallega innan veggja einnar íbúð-
ar skiptir sviösmyndin ákaflega
miklu máh og getur raunar ráðið
því hvort myndin nái vinsældum
eða ekki.
Samlíking
Það er gaman að velta fyrir sér
unglingar áttu erfitt með að skUja.
Einnig var handritið skrifað á öðru
tungumáh en ensku og síðan þýtt.
More hlaut hins vegar náö fyrir
augum evrópskra kvikmyndahúss-
gesta og gekk vel þar. En Schroeder
hafði aUtaf verið hrifinn af banda-
rískum myndum eftir að hann sá
Bambi, 13 ára gamall. Ekki lá þó
leið hans strax til Bandaríkjanna
heldur fluttist hann með fjölskyldu
sinni tíl Bogata í Kólumbíu þegar
ohuviðskipti föðúr hans 1 íran
drógust saman. Hann gerði síðar
nokkrar myndir eins og VaUey
(1972) og hina umdeUdu heimildar-
mynd General Idi Amin Dad árið
Það er Bridget Fonda dóttir Peter Fonda sem fer með eitt aðalhlutverkið.
öUum þeim kvenpersónum sem
hafa verið gerðar að glæpakvend-
imi á hvíta tjaldinu að undanfómu.
í myndunum Single White Female,
Batman Retums, Basic Instinct,
That Hand That Rocks the Cradle
og Final Analysis eru í einu af aðal-
hlutverkunum konur sem hafa
framið morð. Ástæðurnar eru
margar og í flestum tilvikum má
rekja þær til áfalla í æsku. í Single
White Female missti Hedy Carlson
tvíburasystur sína sem gerði það
að verkum að hún var aUtaf að leita
að ímynd systur sinnar hjá öðrum
sem endaði með geðveiki og morði.
Ef við lítum á Basic Instict þá
missti Catherine TrameU (Sharon
Tate) foreldra sína sem gerði það
að verkum að hún var alltaf hrædd
um að verða yfirgefm sem aftur
leiddi til þess að hún drap elskuga
sinn. í myndinni The Hand That
Rocks the Cradle er ástæðan fyrir
því að Peyton Flanders gerist
morðingi sú að hún missti fóstur
og eiginmaður hennar fyrirfór sér.
Ef við skoðum söguhetju Final
Analysis, Heather Evans (Kim Bas-
inger), þá gerðist hún moröingi
vegna dauða fóður síns sem stjóm-
aði með harðri hendi lífi hennar.
Svo að lokum „Catwoman" í Bat-
man Returns. Það sem gerir hana
aö Ulmenni og morðingja er það
atvik þegar henni var hent út um
glugga á háhýsi. Hún er trítUUl og
er búin að fá nóg. Hún viU ná sér
niðri á mannfólkinu. AUar þessar
persónur eiga það sameigininlegt
að vera hluti af ákveðinni Holly-
wood-ímynd sem kvikmyndafram-
Umsjón
Baldur Hjaltason
leiðendur hafa púslað saman. Vin-
sældir þessara mynda sýna einnig
að þetta er það sem áhorfendur
vilja.
Leikstjórinn
En hvemig Utur sjálfur leUísfjór-
inn Schroeder á myndina? í nýlegu
viðtaU, sem birtist í Premier kvik-
myndatímaritinu, var eftirfarandi
haft eftir honum. „Single White
Female er í raun spennumynd með
sálfræðUegu ívafi. Því er auöveld-
ara að bera hana sáman við aðrar
myndir en tengja hana ákveðnu
umhverfi. Myndin fjaUar um
stúlku sem viU vera önnur en hún
er. Samband þeirra er byggt upp á
þörf þeirra fyrir hvor aðra og því
er hér hvorki um að ræða vinskap
né ást. Þaö er þess vegna sem aUir
þessir atburöir gerast. Þetta er
hugmyndafræði Bergmans í Per-
sona í útfærslu Hitchcock. ÖU
myndin er eins og samhljómur
spegla. Myndin byijar meira að
segja þannig því fyrsta atriðið af
stúlkunum er tekið á þann máta
að við sjáum þær í spegli.“
Fjölbreytturferill
Leikstjórinn Schroeder er enginn
nýgræðingur í kvikmyndagerð.
Hann fæddist í íran en hefur dvaUð
langdvölum í París og svo í Banda-
ríkjunum. Hann gerði sína fyrstu
mynd, More, árið 1969 og var hún
tekin í Grikklandi. Aðalhlutverkið
var í höndum Þjóöveija, sem dregst
inn í eiturlyfjasmygl, og samskipti
við konur með vafasama fortíð.
Myndin náði aldrei hylh í Banda-
ríkjunum, ekki síst vegna þess aö
enskan, sem þar var töluð, var með
erlendum hreim sem bandarískir
Leikstjórinn Barbet Schroeder.
1974. Schroeder dró þar upp aUljóta
mynd af Amim en neyddist síðan
til að kUppa nokkur atriöi úr
myndinni eftir að Amin haföi hótað
að drepa Frakka sem voru í Ug-
anda. Árið 1974 geröi Schroeder
myndina Maitresse og síðan Les
Tricheurs og Koko, the Talking
Gorilla.
Bandarísk menning
Frumraun Schroeder í Banda-
ríkjunum var hins vegar Barfly.
Hann fékk vin sinn Bukowski tíl
að skrifa handritið og það var ekki
fyrr en sjö árum síðar að myndin
varð að veruleika. Hann fékk Mic-
key Rourke tíl aö leika aðalhlut-
verkið sem þá var nýbúinn að leika
í myndinni A Prayer For Dying.
Myndin hlaut þokkalegar viðtökur.
í dag er hún sett í hUlur mynda-
bandaleiganna þar sem gaman-
myndir eru geymdar sem er ekki
beint í takt við efni hennar. En
Barfly opnaði dyr fyrir Scrhoeder
sem áður voru lokaöar.
Það var hins vegar lögmaður von
Bulows, Elon Dershowitz, sem
hvattí hann til að gera mynd um
máhð. Nicholas Kazan var fenginn
tíl að skrifa handritíö og Jeremy
Irons tíl að leika Bulow og útkoman
varð Reversal of Fortune sem gaf
Jeremy óskarinn fyrir besta leik
það árið.
Single' White Female ætti að
styrkja Schroeder í sessi sem leik-
stjóra. Myndin hefur fengið mikið
umtal og gengiö vel. Hún verður
sýnd hérlendis á næstunni.
Helstu heimildir: Variety, Premier,
Entertainment.