Alþýðublaðið - 18.08.1968, Blaðsíða 2

Alþýðublaðið - 18.08.1968, Blaðsíða 2
wmmm Bltstjdrar: Kristján Bersi Ólafsson (áb.) og BenediKt Grðndal, Símar: 14900 >— 14903. — Auglýsingasími: 14906____Aðsetur: Alþýöuhúsið við Hverfisgötu, Reykjavöc. — Prentsmiðja Alþýðublaðsins. Sími 14905. — Áskriftargjald kr. 120,00. — í lausasölu kr. 7,00 eintakið. — Útgefandi: Nýja útgáfufélagið hf. HVAÐ ER FRAMUNDAN? TJmdamifarið hefur verið algert tómarúm á isviði stjórnimálanna. Er þar rautnar venja hér á l'andi í júlí og ágúst, hvað sem kann að gerast þessa mánuði. Hefur allt verið Iátið refca á reiðanum fram í 'pktóber, þegar þing fcemur sami an. Nú hefur þetta hlé verið rofið. Sjónvarpið hefur átt viðtal vilð Bjarnia Benlediktsson forsæ'tisriáð herra, þar sfem hanin ræddi frjáls tóga um ástand og horfur þjóðar innar í diaíg. Er áistæða til að þakfca þetta viðtal og benda um lleið á, að forsætisráðhterrianm ætti að hklda öðru hverju blaðamianna- fámdi, eins og vinur hiains borgar stjórinn igerir. Líf þjóðarlnmar staðnæmist ietkffci í tvo tfll þr já mán dði, þótt miartgir kunni að þurfa á sumarleyfi að balda. Stjórm Jamdsins verður að hialda áfram og foruistumenn þjóðarinmiar verða að notia þau f jölmiðlunar- tæki, sem til eru. MJegimefni þeés, sem Bjarmi Bienediktslson sagði, viar að mikl ir erfiðfe.'kar steðjuðu að þjóðdmmi ag verði efcki hjá því fcomizt, aið þeir komi ivið hag aUra lamds manma. Taldi ráðherrann sig geta fuillyrt, að óhugsamdi hefði verið að lækkia gengS isvo mikið í fyrra haust, að það hlefði forðað okkur frá þeim erflifðleikuim, sem hú blasia við. Dugir því lekki að tala um líðhra tíð, heldur verður að horf ast í augu við vandamál dags ins í dag. Ráðherramm fullyrti, að stjórn arflokfcairnir ímunidiu á þessu wmmmaBammmmamsaammmBmmmma hausti leita salmráðs og samstarfs við stjórmaramidstöðuflokkania um lausn þeirra vamdamála, sem nú ér váð aðigl'íma. Þiarf þetta engum að koma á óvart, því að eins at^ kvæðis mle^ihllíuti í hvorri deiltd Allþingis er lekki til þess f aillinn að eigast við svo laivarleg vand'amál, sem nú leita á þjóðima. Mum nú ám efia reyna á andsitöðUfilokfcama, og það koma í Hjos, hvort þeir búa yfir mofckrum úrræðium, sem þjóð im efcfei þieigiar þekkir, til að leysa þanm alvariietga (vlanda, s^em folasir við. Bjarni Bemedt'ktsson lét svo um mælt, að málefriin mundu ráða, hvað úr málum yrði. Hamh taldi, aið ríkisstjórnim hefði þegar í fyrrahiauist verið til viðtals um samstarff og riaumar tekizt að ná siamkomuiliagi við verkalýðshreyf- Inguina, en grumdvöllur hefði ekki reynzt vera tii frefcara samráðs við stjórniariandstöðuflökfcana. Mun nú reyna á, hvort þessir flokkar hugsa aiðei'lns um sjálfa sig eða hvort þeir ihulg^a um þjóð arhaig, þeg^ar á reynir. Augljóst er, að 'erfitt tímabil er framumdam, og búast má við pólitísikum viðbuirðum. Þijóðin mun fylgjiast mleið því af athygli, hvað gerist. ORÐ Einatt er verið að lúskra rit- dómurum fyrir mannvonzku þeirra, ef ekki mannhatur full- ikomið, ekki sízt fr^munalega harðýðgi í garð ungra sk'álda og rithöfunda. Það verður að hlú að því sem ungt er og uppvax- andi, segja menn þá, hvetja, örva og styðja hið" unga skáld- efni; þó békin hans sé náttúr- lega fjarska vond er ekki áð vita nema hann geri skár næst. Og síðan er vitnað í Einar Bene- diktsson um nærveru sálar. Á allt öðru máli er séra Gunn- ar Benediktsson, guði sé lof, í nýlegu tímaritshefti Máls og menningar og les ritdómurum j blaðanna pistilinn fyrir óhæfi- legt eftirlæti á ungum höfundi, Guðbergi Bergssyni, ekki sízt verðlaunaveitingu í vetur. „Mér virðist þessi maður þarfnist (sic) sérstaklega stuðnings og leiðbeininga á þessu kjörsviði sínu. Þess í stað hafa gagnrýn- endur blásið honum í brjóst til- finningu fyrir sérstöku ágæti 1 (sic) og þar með svæft alla þá sjálfsgagnrýni sem kynni að háfá verið fyrir hendi," segir séra Gunnar; hann kveður það skína út úr söguþáttum Guð- .^ ,J8. ágústM)l968 —; ALÞÝÐUBL/^)IÐ bergs í bókinni Ástir samlyndra hjóna „að svo er til ætlazt að litið sé á þá sem andlegt þrek- virki. En því nánar sem maður les þá' því augljósara verður að þeir eru hreinn óskapnaður, fáfengilegir eða óhrjálegir að inntaki nema hvort tveggja sé," segir séra Gunnar. Mér er það alveg ókunnugt hvort Guðbergur Bergsson hef- ur miklazt óhæfilega af þeim frama sem vera kann að bók- menntaverðlaunum dagblaðanna og skal ekki þræta um það við séra Gunnar. Ég finn enga hvöt til að fara nú að „verja" niður- stöðu ritdómara um verðlaunin, en í vetur var gerð grein opin- berlega fyrir afikvæðagreiðslu þeirra, og nenni varla að fara KJALLARI að endurtaka mína éigin skoðun sem ég hef oft látið í ljós áður, að bækur Gtiðbergs Bergssbnar séu áhugaverðari og nútímalegri tilraunir með söguform og sögu- efni en aðrir ungir höfundar hafa gert á íslenzku. Hins vegar kann að vera vert að huga nánar að því sem séra Gunnar finnur einkum aðfinnsluvert við síðustu bók Guðbergs og þar með gagn- rýnendur hans sem ekki hafi tekið hann í karphúsið þess vegna. Það er einkum þrennt, gallað málfar, afbrigðilegt sögu- form og dónaskapur mikill og er að vísu langmest lagt upp úr dónaskapnum, í fyrsta lagi, segir séra Gunn- ar, er „almennu máli" mjög ábótavant á bókinni, og er að vísu nokkuð til í því. Það fyrir liggja málfarslýtin að jafn aði laus utan á frásögninni, og hefði snyrtimenni í stétt próf- arkalesara auðveldlega getað lag- fært þau; yrði margur höfði styttri ef Guðbergur Bergsson félli ógildur.fyrir málfar sitt. f öðru lagi; nýtt og afbrigði- legt form — hundakúnstir, endi- leysa að dómi séra Gunnars. Um það efni hefur hann ekki öllu fleiri orð, en almennar athuga- semdir hans um bók Guðbergs virðast mér henda til að hann hafi enga grein gert sér fyrir aðferðum hans né efni bókar- innár, og verður hér að. standa fullyrðing gegn fullyrðingu. En séra Gunnar kveðst hafa lesið Ástir samlyndra hjóna betur en biblíu sína og Sturlungu, og er það bá'gt að heyra, ef rétt reyn- ist, um prestvígðan mann sem iðkar saghfræði. Og í þriðja lagi hinn óheyri- legi dónaskapur — „og virðist mér reyndar sumt af þessu heyra undir viðbjóð (sic), ef enn er leyfilegt að nota það orð," segir séra Gunnar. En dónaskapurinn felst í því að víða er í bókinni rætt um kynfæri og þarfagöng með óhefluðum orðum; böllur, kunta, rassgat, pungur, graður, klof eru orð sem séra Gunnar sér víða í bókinni, og verður fjarska mikið um. „Ég veit ekki að hverju þessir lyklar eiga að ganga nema þá tómleikanum og ruddaskapnum sem á bak við þau sjálf liggur," segir séra Gunnar og kemst þar líklega einna næst réttum skilningi á Ástum samlyndra hjóna: bókin lýsir reyndar tómleika og rudda- skap, auðvirðilegu lífi, dregur upp fullkomlega neikvæða mynd mannfólks og mannlífs þar sem eina linkindin er fjarstæðufeng- ið og ærslafullt skop höfundar- ins; þessi lífsýn verður vitan- lega ekki látin uppi á neinu sunnudagaskólamáli. Lífsýn höf- undarins, skilningur hans á' sam- tíð sinni má vera „réttur" eða „rángur" eftir atvikum, eða ein- hvei-staðar þar-í milii, — en Framhald á 13. síðu. Bréfa- Hrein t®rg — ffögiir borg. i VEGFARANDI skrifar: „Ánægjulegt er það framtak góðra manna að setja upp rusla kassa af þeirri gerð, sem sjá má á Ijósastaurum í miðborg Reykjavíkur, en þeir hafa orð ið að ómetanlegu gagni í þeirri viðleitni að grynna á sóðaskapnum á götum úti. Eru þeir mikið notaðir, þó að þeir séu reyndar of lítið notaðir. Allt of margir henda frá sér vindlingsstubbum, bananahýði, notuðum dagblöðum eða bíómið um, jafnvel tómum flöskum þar sem þeir eru staíidir, alveg án' tillits til þess hvort opinber ruslakassi er á næsta ljósastaur eða ekki. Mætti hér margúr ranka við sér og sýna ofurlítinn snefil af siðmenningu, þó að ekki sé hann staddur í stofunni heima hjé sér. Þó að undiarlegt sé, virð ist nefnilega stundum sem þeir, er kattþrifnir eru heimavið, séu allra manna mestir sóðar og am lóðar útífrá og ekki hvað sízt í sambandi við almennlngseign- ir og opinbert húsnæði. Hitt er svo annað mál, að þess um ruslakössum mætti og þyrfti að fjölga mjög; t. d. ber þá vart fyrir augu í úthverfum borgar- innar og er það mjög miður. Þar grasserar sóðaskapurinn ekkl síður, þó að hann stingi ef til vill ekkj eins í augu og á' steinlögð um stéttum og gðtum miðborgar innar. Væri ekki vanþörf á að borgaryfirvöld létu þetta aðkall andi mál til sín taka hið bráð ast, þá að auðvitað verði borgar búar að koma til móts við þau. búar að koma tilu móts við þau. Það er rætt um „hrein torg — fagra borg" en fara þau slagorð ekki fyrir ofan garð og neðan, ef framkvæmdir eru engar? Ekki einu sinni af hálfu borgaryfir valdanna. Jií, það er anzi hætt við því. Vinsamlegast, VEGFARANDI I SVEINN H. VALDÍMAESSON hæstaréttarlögmaði^r. , Sölvhólsgata 4 (Sainbandshús, 3. hæðj. Símar: ^3338 — 12343.

x

Alþýðublaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Alþýðublaðið
https://timarit.is/publication/2

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.