Dagur - 03.12.1958, Blaðsíða 1

Dagur - 03.12.1958, Blaðsíða 1
Fylgist með því, sem gerist hér í kringum okkur. Kaupið Dag. — Sími 1166. DAGUR kemur næst út laugar- daginu 6. desember. XLI. árg. Akureyri, miðvikudaginn 3. desember 1958 59. tbl. Hafnaði frumvarpi forsætisráðherra - Samþykkti þó skorinorða traustsyfirlýsingu til ríkis- stjórnarinnar - Hannibal Valdimarsson félagsmálaráðherra endurkosinn forseti Alþýðusambands Islands Þar sem nýafstaðið Alþýðusambandsþing er mjög til umræðu meðal almennings, þykir rétt að birta nokkrar tillögur er fram komu um efnahagsmál og fleira. Á föstudaginn var Hermann Jónasson forsætisráðherra gestur þingsins og ávarpa'oi þingheím. Þar var mættur Jónas Haralz efna- hagsmálaráðunautur ríkisstjórnarinnar. Hannibal Vaidimarsson félagsmálaráðherra og forseti Alþýðu- sambands íslands las upp bréf forsætisráðh. og var það á þcssa leið: „<>egar ccngið var frá löggjöf nm cfnahagsmálin á síðasta vori, var gert ráð fyrir því, að endurskoða yrði regl- ur um kauphækkanir samkvæmt vísi- tölu i haust. l>á var og alveg ákveðið gert ráð fyrir því, að Alþýðumsam- bandsþing myndi hakiið það snemma, að tækifæri yrði til þess fyrir ríkis- stjórnina að ræða við hina nýju stjórn Alþýðusamhandsins eða aðra fulltrúa, sem Alþýðusambandsþing kynni að setja til þess, um ráðstafanir í efna- hagsmálum, — einmitt áður en vísi- toluspólan færi enn í gang með aukn- um hraða 1. desember. Þar sem slíkur dráttur hefur orðið á því — aí kunnum ástæðum — að Al- þýðusambandsþing yrði kvatt saman til funda, fer ég hér íneð fram á það við þingið, að það sjái sér fært að fallast á að mæla með því fyrir sitt leyti, að meðfylgjandi frumvarp verði samþykkt. Frumvaipinu fylgir greinargerð. En ég vil svo laka fram sérstaklega tvennt: Hér er aðeins um frest að ræða, en ekki fallið frá neinum rétti, ennfrem- ur að farið er fram á þcnnan frest vegna þcss, að dregizt hefur að kalla Alþvðusambandsþing saman. Frestur cr því knýjandi nauðsyn, ef unnt á að vera að rcyna samkomulag við hið nýja Alþýðusambandsþing eða stjórn AI- þýðusambandsins um efnahagsmálin. En ]>að tcl ég hina mestu nauðsyn að gcrt verði fyrr en rás viðburðanna vcldur því, að það kann að verða uin scinan. Svar þarf að hafa borizt annað kvöld, ef unnt á að vera að koma mál- inu gegnum þingið. Virðingarfyllst, Hermann Jónasson." Frumvarpið hljóðar svo: 1. gr. Frá I. dcsember 1958 til loka þess mánaðar skal greiða verðlagsuppbót á laun og allar aðrar greiðslur, er fylgja kaupgreiðsluvísitölu, samkvæmt vísi- tölu 185. I>ó skal launþegum þegar cflir desembcrlok 1958 irreidd verðlags- uppbót á desemberlaun samkvæmt á- kvæðum 55. gr. laga nr. 33 1958, nema annað verði ákveðið. 2. gr. Lög þessi öðlast þegar gildi. Jónas Haraldz Qutti ræðu um efna- hagsmálin. Hann gat þess m. a., að í efnahagsmálunum hefði gerzt sú bylt- ing. að þau vieru nú í höndum al- mennings og að allir yildu hafa sem bezt kjör, svo sem cðlilegt v;rri, en kjörin hlytu að lakmarkast af þjóðai- tekjunum og erlenUu lánsfé. Fjíírhags- leg úlfakr'eppa fylgdi þvi að leyfa sér mciri eyðslu og framkvæmdir én fé væri fyrir hendi til að veita. Hagfrieð- irigurinn benti á, að ;í árunum 10líi— 1957 liefði umfiameyðsla þjóðaiinnar verið fimm af hurídraði lil jafnaðar, og skrúfugangur kaupgjalds og verð- lags hefði leitt lil verðbólgii. Jónas sagði, að möguleikaf til að auka neyzluna með lánurh va-ni á þrolum. því yrði nú að miða eýðsluna við það, sem við framlciðum. Vísitalan hcfði hækkað um fjórtán af huridraðí fni því í vor, og kaup lia'kkað ýmist nokkuð meira eða riiirtna. Þetta ci mun meiri hækkun en nciiiiii ha-kkun þjoðarteknanna. I>ólt liagnr útger.ðar- innar hafi verið ba'ttur, þá er ekki h;rgt að b:rta vei'ulegum álögum ;i hana, um verulegar ttppbætur verður því að ra-ða. Fjár vérður því að afla til þcss með aukiium vfirfaisliim eða a annan hátt og sknifan héldi áfram. l'ramfa'i'sliivísitalan yrði sennilcga, að óbreyltri þróun, orðin 270 stig í nóv- ember na'sta ;ír og kaupgjaldsvísiialan 253 stig. ]>ó með því að landhi'inaðar- vðrrir liakki ekki fyrr en 1. sept. n;esta ái'. Þctta orsakaði stöðngar gengislækk- anir, og sparnaðarviðleitni yrði engin. Stærsla hagsmunamál þjóðarinnar er að komið verði í veg fyiir þessa þróun. Ekki verður unnt að stöðva hana, ef visitölukcrfið gildir áfram. — Þá er spiirningin. hvort hægt verði að koma á svona stöðvun, án þess að lífskjörin rýrni. Jónas sagði, að það væri h;egt, ef aflabrögð og markaðsmöguleikar vciða jafn góðir í ár og þeir hafa verið. Beri út af með þetta, verður að endur- skoða fjárfcslinguna. Nú nemur hún þiiðjungi af 'þjóðartckjunum. Lífskjör- um almennings verður ekki breytt með breytlri tekjuskiptingu, þá er of nærri atvinnulífinii gcngið. Ef ckki fæst frest- ur lil að undh'búa svona aðgerðir, ef við láturh iikluna skella á nú þegar, þá, veiðui' erfitt að stíga til baka. Frumvarp forsætisráðherrá hlatit þ;i afgreiðsln, eftir miklar umra'ður, að samþykkt var tillaga frá eftirtöldum lólf mönnum, með yfirgnæfandi meiri- liluta atkvaða: Eðvarð Sigurðssyni, Björgvin Sigurðssyni, Tryggva Hclga- syni, Snorra Jónssyni, Ragnari Frið- leifssyni, Jóni Sigurðssyni, Sigurði Stefánssyni, Torfa Vilhjálmssyni, ósk- ari Hallgrímssyni, Birni Jónssyni, Egg- ert Cl. Þorsteinssyni og Gunnari Jó- Iiannssyni: f tilefni af bréfi hæstvirts forsætis- ráðherra vill 26. þing Alþýðusambands Islands Iýsa yfir þeim vilja sínum, að ráðstafanir þær í efnabagsmáluin, sem fyrir dyrum stendur að gera, miðist við', að kaupgjaldsvisitalan fari eigi yfir 185 stig, en telur hins vcgar óhjá- kvæmilcgt, að þar til samkomulag hcf- ur tekizt um lausn málsins, fari um kaupgreiðslur samkvæmt gildandi lög- um og samningiun stcttarlélaga. Jafnframt telnr þingið æskilegt að gerðar verði ráðstafanir, ef þurfa þyk- ir, til að þau 17 stig, sem hér um ræðir, hafi ekki áhrif á verðlag vörvi eða þjón- ustu í desembermánuði." Þ;í kom fram önnur tillaga frá Kristni B. Gíslasyni. er hljóðar svo: 26. þing Aljjýðusambands Islands telur nauðsynlega samvinnu milli rík- isvaldsins og hinna vinnandi stétta. Af þeim ástæðum lýsir. þingið yfir, að það inælir með því, að frumvarp það, scm forsætisráðherra hefur sent því til umsagnar, verði gert að lögum. Með- mælin eru veitt í trausti þess, að ríkis- stjórnin í samstarfi við stjórn Alþýðu- sambandsins nota þann ráðri'unstíma, scm lögin gefa, til þess að leggja heil- brigðan og alþýðunni hagfelldan grundvöll að viðnámi gegn áframhald- andi þróun hinnar háskalegu verð- bólgu." Þessi lillaga var felld. Við lok Alþvðusambandsþingsins sl. sunnudag var svohljóðandi ályktun samþvkkt með atkva'ðum nær alha fiilltiiia gcgn 5 mólalkva'ðum: „Tuttugasta og sjötta þing Alþýðu- sambands Islands telur, að svo bezt verði vandamál cfnahagslífsins leyst alþýðustt;ttunum til varanlegra hags- bóta, að gagnkvæmt traust og náin samvinna sé á milli verkalýðssamtak- anna og ríkisvaldsins. Um leið og þingið þakkar núverandi ríkisstjórn margháttaðar aðgerðir til eflingar atvinnulífsins og þýðingannik- illa lagasetninga í hagsmuna- og rétt- indamálum alþýðustéttanna, vill það taka það frani, að það álítur, að þeirri ríkisstjórn, sem nýtur stuðnings yfir- gnæfandi meirihluta alþýðusamtak- anna sé bczt treystandi til að leysa vandamálin án þcss að gengið sé á hlut verkalýðsstéttarinnar og skorar því mjög eindregið á stjórnarflokkana að treysta sem bezt núverandi samstarf um ríkisstjórn." Hermann Jónasson. Nýja húsið og Lindá. CLjósmynd: K. IL). Þegar vinna hófct við nýja sæluhúsið. Herðubreið í baksýn. — (Ljósmynd: K. H.). Frá Férðafél Fél. ungra Frámsóknarmanna í Eyjafjarðarsýslu: Áríðandi fundur sunnud. 7. des. í Landsbankasalnum á Akureyri Félag ungra Framsóknarmanna í Eyjafjar'ðarsýslu heldur fund í Landsbankasalnum á Akureyri n.k. sunnudag, 7. des., kl. 3 e. h. — Dagskrá er þannig háttað, að fyrst flytur INGVAR GfSLASON, erindreki Framsóknarflokksins, ÁVARP. Þá ver'ður rætt um FÉ- LAGSSTARFIÐ OG ÖNNUR FLOKKSMÁL. Að lokum verður SÝND KVIKMYND. — Aríðandi er, að sem allra flestir ungir Framsóknarmenn sæki fundinn. agi AKureyrar Telur 500 félagsmenn - Opnar skrifstofu í miðbænum Hefur myndasýningar og kynningarkvöld um helgina Eftirminnileg ouSsþjónusta „Bartimeus blindi" sýndur að Möðruvöllum Ágúst Kvaran leikstjóri og' aðfir flytjendur helgileiksins „Bartimeus blindi", sýndu leik- inn í Möðruvallakirkju í Hörgár- dal á sunnudaginn var. — Tókst sýningin ágæta vel og var hvert sæti skipað. Prófasturinn, séra Sigurður Stefánsson, flutti formálsorð. Kór kirkjunnar söng undir stjórn Jóhanns Ó. Haraldssonar tón- skálds. Helgileikurinn þótti hin bezta og eftirminnilegasta guðs- þjónusta. Sumir kirkjugestir voru langt að komnir. Eftir sýninguna sátu flytjendur í góðum fagnaði hjá prófasts- hjónunum. Ekki er búizt við að þessi helgileikur verði sýndur hér víðar að sinni. Ferðafélag Akureyrar bauð fréttamönnum og nokkrum öðr- um gestum til kaffidrykkju í Al- þýðuhúsinu á sunnudaginn var og kynnti stefnuskrá félagsins og helztu verkefni. Kári Sigurjóns- son, prentari, formaður Ferða- félagsins, flutti erindi um störf og stefnu og sýndar voru lit- skuggamyndir. Úr ræðu formanns. í ræðu sinni minnti formaður m. a. á: Ferðafél. Akureyrar var stofnað 1936 af 50 áhugamönnum, en telur nú um 500 félaga. Til- gangur þess er sá, að gangast fyrir ferðalögum um öræfi lands- ins og óbyggðir, kanna leiðir, ryðja vegi, byggja sæluhús og beita sér fyrir hvers konar fræðslu um landið, sérstaklega óbyggðir þess, og kenna mönnum að njóta töfra þess. Árið 1940 var ráðizt í að g'efa út ársritið Ferðir og eru komnir af því 17 árgangar. Strax í fyrsta heftinu er talað um að reisa sæluhús í Herðubreiðarlindum. Önnur verk efni voru þó leyst fyrr, en sæluhús var reist í Herðubreið- arlindum í sumar, eins og áður var frá sagt hér í blaðiríu. Sælu- húsið í Laugarfelli var reist ár- ið 1948. Sumarið 1939 var hafin vinna við vegagerð upp úr Eyjafirði — Vatnahjallaveg — til að opna leið á Sprengisand. Áður var rannsakað vegarstæði í Herðu- breiðarlindir. Vatnahjallavegar er nú lítt eða ekki notaður, en leiðin um Bárðardal valin í stað- inn. í sumar var vegurinn í Herðu- breiðarlindir gerður akfær stærri bifreiðum og skálinn reistur þar í fögrum stað skammt frá Lindá og hún brúuð. Ferðafélagið keypti skála einn er Barnaskól- inn á Akureyri átti og var hann endurbyggður austur frá. For- maður þakkaði margvíslega að- stoð og sjálfboðavinnu við það að reisa þetta hús. Kaupfélag (Framhald á 5. síðu.)

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.