Dagur - 26.06.1959, Blaðsíða 1

Dagur - 26.06.1959, Blaðsíða 1
Fylgizt með því sem gerist hér í kringum okkur. Kaupið Dag. — Sími 1166. Baguk DAGUR kemur næst út laugar- daginn 27. júní. XLII. árg. Akureyri, föstudaginn 26. júní 1959 36. tbl. Utvarpsræða Hernianns Jónassonar, formanns Framsóknarflokksins: Á sunnud. er kosið uni kjördæmabreytinguna eina Kjördæmabyltingin hefur verið samþykkt að hálfu, en þjóðin á eftir að kveða upp dómimi. - Hvers vegna ættum við, einir þjóða, að taka upp það kosningafyrirkomulag, sem flestum hefur reynzt illa? . Góðir Islendingar! . Það eru 15- ár síðan ísland varð sjálístætt ríki. Enn lieíur Alþingi ekki lánazt að setja þjóðinni nýja stjórnarskrá. Nú haía þeir atburðir gerzt, að nokkrir ráðamenn úr þremur ílokkum hafa hlaupið til, tekið eitt af mörgum tugumatriða, er endurskoða þarf, út úr stjórnar- skránni og þving'að fram samþykkt á því í flaustri í samræmi við þrengstu flokksíiagsmuni líðandi stundar, án tillits til hagsmuna' ís; lands. Ósæmilegur hroki. Svoscgja þessir ráðamenn: Mál- inu er lokiÖ. Þjódin liefur ekkerl um þaö að segja. — Þetla eru þjóð- heettuleg vinnubrögð og óstemilcg- vr hroki við kjpsendur. Kjördæma- byltingin hefur verið samþykkt, en aðeins að hálfu. 79. gr. stjórriár- skrárinnar mælir svo íyrir, að þá skuli rjúfa þing, málinu vísað til þjóðarinnar og lu'tn, en eklú ílokks- ioringjarnir skuli ákveða í kosn- ingum, hvort hún veiti frambjóð- endum umboð til þess að sam- þykkja breytinguna að fullu á næsta þingi. Af þessu er augljóst, að kosn- ingarnar eru nú um kjördæmabylt- inguna eina, kosið er utn það, hvort leggja á héraðakjördæmin niður sern sjálfsteeð kjördœmi og lögleiða almennar hlutfallskosningar i stúr- um kjördeemum. Næsta Alþingi er kosið til að afgreiða þetta mál. I>etta eru því ekki flokkspólitískar kosningar. Ef kjördæmabyltingin verður felld, munum við Fram- sóknarmenn þcgar í slað reyna að leysa stjórnarskrármálið mcð mála- miðlun og samkomulagi, þannig að rétiur sé hlulur þéllbýlisins án þess að leggja kjördeemin ulan Jicykja- víkur niður. Kjósa ber um kjördæmabreytinguna. Margir andstæðingar halda því fram, að nú sé kosið um öll mál, ekki sízt um vcrk fyrrverandi og nú- verandi ríkisstjórnar. Þetta er rangt, andstætt anda stjórnarskrárinnar og heldur ekki framkvæmanlegt. Eins og almennt er vitað, eru marg- 'ir kjósendur á móti flokksforustu sinni í stjórnarskrármálinu, en rneð flokknum í aimenniun inálum. Einnig getur þetta verið gagnstætt. Þessir kjósendur ættu þá ekki að geta greitt atkvæði, þar sem þeir væru með frambjóðendum ílokks síns i öðrum mdlum, en á móti. þeim í hinum; þannig gæti staðið á um þúsundir kjósenda um allt land i öllum flokkum. Að kjósa þólitishri- kosningu uin' meil al- mennt og um lcið óþóliliskri kosn- ingu itm hjr'irdeeinabyltingiina er þvi ekki heegt. Þetta sáu þeir, sem lögfestu 79. gr. stjórnarskrárinnar. Hún er örýggi fyrir því, að ekki sé hægt að flaustra af í ábyrgðarleysi skyndibreylingu á grundvallarlög- gjöfum íslcndinga, án þcss að þjóð- in fái i)ð segja lokaoröið í málinu 'sjdlf. Það er þetta sem gerist i þess- um kosningum. Rógbuiði svarað. En ýmsir andstæðingar vilja hræra ílokkspólitík almennt saman við þessar kosningar til þess að grugga vatnið og fiska síðan i grugg- inu. Þetta gera þcir vegna þcss, að þeir eru hræddir við óvinsældir kjördæinabyltingarinnar. En auð- vitað segja þeir ekki þetta, heldur hitt, að Framsóknarflokkurinn þori ekki að láta kjósa uni málefnin al- mennt. — Þetta er llka rangt. Okkur væri sannarlega ljúft að ræða um, hvernig framleiðslan var á heljarþröm, þegar fyrrverandi ríkisstjórn tók við, og hvernig stjórnin kom ekki aðeins í veg fyrir stöðvun, heldur örvaði framleiðsl- una til lands og sjávar, svo að hún hefur aldrei verið meiri. Ekki væri okkur óljúfara að ræða þá staðreynd, að hagfræðingur Al- þýðusambands íslands sýndi með óvéfengjanlegri skýrslu, að tekjur almennings um allt land voru aldrei mciri og jafnari en í tíð fyrr- verandi stjór'nar. Er það líklegt, að við ckki kysum að ræða skýrslu sérfræðinga Samein- uðu þjóðanna, scm segja, að líís- kjör íslendinga séu beztu lífskjör í Evrópu með'an fyrrverandi ríkis- stjórn réði ríkjum?. Hver trúir? Er það sennilcgt. að við kysum ekki að ræða um framfarir til lands og sjávar, sem aldrei hafa verið meiri? Hver trúir því, að við viljum ckki ræða um ræktunarframkvæmdir í landinu, aukningu skipaflotans og byggingu íbúðarhúsa í slíkum mæli í sveit og við sjávarsíðuna, að aldrei hefur verið meira gert? Hver trúir því, að við viljum ekki ræða um rafmagnsframkvæmdir í ríkari mæli og með hærra framlagi úr ríkissjóði en áður, meðal annars lokið við aflstöðvar austanlands og vestan, scm oþnar nýja stóra mögu- lcika lil þess að lcggja cnn meiri Bílamiðstöðín verður á Bifröst Bílamiðstöð Framsóknarflokksins á kjördag verð ur í Bifröst, Skipagötu. — Símar 1244 og 1953. — Þeir, sem vilja láta aka sér á kjörstað geta því hringt í þessa síma á kjördegi og þegar verður náð í þá. áhcrzlu á að beina nú fjdrmagninu í stórfelldari línulagnir. Óhæfu- verk núverandi ríkisstjórnar í þessu máli þekkja allir landsmenn. Okkur væri meira en ljúft að ræða um 50—60 niilljónir tekjuai- gang, meiri fiskbirgðir við síðustu áramck en áður hefur verið og margt fleira. Við erum líka fúsir til þess að ræða um það sem ríkisstjórnin hafði ekki haft aðstöðu til þess að fram- kvæma, t. d. hvers vegna ekki var hægt og hefði verið brot á þings- ályklun frá 28. marz 1956 að fram- kvœma hana. 1 sjálfri þingsálykt- uninni er gert rdð fyrir batnandi friðarhorfum og sagt, að þess vegna eigi hcrinn að fara. En haust- ið 1956 þegar samningar höfðu ver- ið teknir upp við Bandaríkjamenn, höíðu horfurnar versnað svo, að ailir voru sammála um, að veröld- in væri á barmi styrjaldar. Skemmdarverkin. Við erum vissulega fúsir til þess að ræða á réttum -tíma um efna- hagsráðstaíanirnar. Aldrei hefur verið komizt nær því að ná jafnvægi í efnahagsmálum en 1958. En þa hertu forkólíar Sjálfstæðisflokksins og marglblduðu þrotlausan áróður fyrir kauphækkunum, verðhækkun- um og verkfiillum með komnuin- jstadeildinni í Alþýðubandalaginu og-íhaldsdeildinni í Alþýðuflokkn- um. Og það er margsannað mál, að ¦þetta gerðu þeir visvitandi og að yfirlögðu ráðitil -þess að magna verðbólguölduna, koma efnahags- kcrfinu úr böndunum að nýju, og fella ríkissljórnina. Lýsing Sjálfstæðisflokksins á verð- bólgunni síðastliðið haust, er því lýsing á afleiðingum eigin skemmd- arverka,-ákœra sem snýst gegn hon- um sjálfum. Okkur brestur ekki rök til þess að ræða um stjórnarslitin, þar sem Framsóknarflokkurinn bauð vinnustétlunum sömu lífskjör og fyrr eða eftir ráðstaianirnar 1958, eftir eigin vali og eins og áð- ur segir, beztu lífskjör í Evrcipu. Ollu þessu var harðneitað. Sömu aðilar, sem stóðu að öllum hækk- unum sumarið 1958 og áður neit- uðu að lalla frá nokkrum liluta á Alþýðusambandsþingi. Af þessum sama verkalýð tóku þeir svo allt aftur og mcira, með lögþvingunum. Það var það, sem verkalýðurinn hafði upp úr krafsinu. Sjálfstæðisflokurinn sleppur ekki. Haldið þið, aðþað sé ætlun okk- ar að láta Sjálfstæðisflokkin.n sleppa við rökræður og reikningsskil fyrir að hafa það eitt til efnahagsmál- anna að leggja eftir allt saman við síðustu áramcit að ómerkja allan áróður sinn íyrir kauphækkunum Úndanfarin ár og Jögfesta cisann- indi sín á Alþingi, þrátt iyrir marg- cndurtekin loforð um iirrccði, sem veeru eins einföld og auðveld og þennaslrik? Haldið þið, að það sé ætlun okkar að láta þá sleppa við reikningsskil fyrir rógskeytin til út- landa, þar sem fullyrt var, að kommúnistar hefðu tekið völdin á íslandi? Rógsskeytin til þess að spilla fyrir lántökum og annað af sama sauðahúsi? Eða þá rógurinn í sambandi við lántökur, sem gerð- ar voru til þess að byggja upp arð- bær íramleiðslutæki, sementsverk- smiðju, mörg fiskiðjuver, Sogið og fleira og fleira, margar framkvæmd- ir, sem höfðu strandað til mi'ljóna- tjóns fyrir þjóðina, vegna þess. að rikissljórn Sjálfstrrðisflokksins hafði ckki getað útvcgað lánsfé. Einstakt ábyrgðarleysi. Það væri sannarlega skemmti- legt að mega eyða tíma til þess að ræða það, hvernig Sjáltstæðisllokk- uriun, sem hafði sagzt vera ábyrg- astur allra flokka, breyttist í stj<irn- arandstöðunni í skcmdarvcrkatlokk á öllum sviðuin, þar á meðal i land- helgisineilinu, hclgasta tnáli þjóðar- innar í dag. Og þegar svo átti að mynda stjórn, hljóp hann frá öllu sanian og skaut Alþýðullokknum fram fyrir sig sem skildi. Abyrgðar- lausara athæfi en þessi stjórnar- myndun hcfur e. t. v. aldrei ált scr stað. Nú var þörf að snúa sér að efnahagsmálunum og sjálfstæðis- máli þjóðarinnar, landhelgismál- inu, sýna einhug og styrk. í stað þess eru þessi mál látin algerlcga reka á rciðanum og hlaupið út í illvígar kosningar. Það cr víst flest- um landsmönnum Ijóst, að efna- liagsráðstafanir stjórnarflokkanna eru kák eitt til þess að sýnast fram yfir kosningar. Misrcttið gagnvart bændum, samanborið við aðrar síéttir er Ijótur þáttur. I dýrtíðar- hítina er kastað tckjualgangi, sem fyrrverandi rikisstjórn skildi eftir, tekjum af bílainnflutnhigi tvö ár fram í tímann. Hækkunin á tekju- áætlun fjárlaganna er gcrð til þess að reyua að klóra ylir hallann. Ekk- ert af þessu verðtir cndurtekið. Og þó er hallinn augsýnilega um 100 milljónir, sem allt verður lagt á þjóðina, þegaj hrunadans kosninga hríðarinnar endar. Allar þessar ráð- stafanir kalla á stcirfellda dýrtíðar- öldu, sem rcynt er að hylja fram yfir kosningar. Reikningsskil fyrir þetta og margt annað skulu þeir ekki sleppa við á sinum lima. Meginatriði kjördæma- byltingarinnar. — En það er þvi miður ekki stað- ur né stund' til þess að ræða þessi mál. Ens Og ég sýndi fram á áðan, eru kosningarnar um kjíirdæma- byltinguna. Meginatriði hcnnar eru þrjú. (Framliald á 2. siðu.) Er SÍS auðhriiigur? j Ritstjóri Alþýðublaðsins svarar firrum Mbl. Morgunblaðið heldur áfram að ala á því að Samband ísl. sam- vinnuféla^a sé „auðhringur", og er það gamall söngur. Svo vill til aS á borðinu liggur skýr sönnun gegn þessari fjarstæðu, en það er umsögn Benedikts Gröndals, ritstjóra Alþýðublaðsins, í nýútkom- inni bók hans „íslenzkt samvinnustarf". Þar gefur Benedikt þær upplýsingar samkvæmt opinberum skýrslum, að fjórir einstaklingar eigi samanlagt meiri eignir en Sambandið, sem er eign 30 þús. félagsmanna í 56 kaupfélögum. Þessir menn eru Einar Sigurðsson, sem á yfir 17 millj. kr. hreina eign, næstir koma Tryggvi Ófeigsson og Þorsteinn Sch. Thorsteins- son með 13 millj. hver og sá fjórði er Eggert Kristjánsson sem á 12 milljónir. Hrcin eign Sambandsins, segir Benedikt, var á sama tíma 53 milíj. kr., en eign fjórmcnninganna 54 millj. Samkvæmt sömu skýrslum áttu 29 ríkustu einstaklingar á landinu samtals 250 millj. kr. eign eða nær fimm sinnum meira en Sambandið. Eimskipafclag fslands átti samkvæmt sömu skýrslum 150 millj. kr. hreina eign og meðal hluthafa bess eru 184 milljónamæringar. Hér þarf varla meiri vitna við um það, hvort SÍS er „auðhringur" eða ekki.

x

Dagur

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagur
https://timarit.is/publication/256

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.