Dagur - 27.02.1993, Page 5

Fréttir
Mj ólkurframleiðslan:
Búast má víð erlendri
samkeppní á næstu árum
- verður að bregðast við því með aukinni hagræðingu
á öllum stigum, var álit forsvarsmanna í mjólkuriðnaði
á fundi landbúnaðarráðherra á Akureyri
Mjólkurframleiðslan í landinu
verður að búa sig undir aukna
samkeppni. Er það niðurstaða
forráðamanna í mjólkuriðnaði
er kom fram á fundi sem Hall-
dór Blöndal, landbúnaðarráð-
herra efndi til á Akureyri á
miðvikudag. I máli fram-
sögumanna á fundinum kom
fram að vegna samningsins um
Evrópska efnahagssvæðið og
einnig er þeir samningar um
viðskipti með landbúnaðar-
afurðir, sem unnið er að innan
GATT-samtakanna verða að
veruleika opnist fyrir innflutn-
ing á tilteknum landbúnaðar-
vörum hingað til lands. Á
meðal þeirra séu sýrðar mjólk-
urvörur og því verði bæði
mjólkurframleiðendur og
vinnslustöðvar að laga sig að
nýjum markaðsaðstæðum á
næstu árum.
„Með samningnum um
Evrópska efnahagssvæðið opnast
fyrir innflutning á sýrðum mjólk-
urafurðum. Þarna er um fjöl-
breyttan vöruflokk að ræða sem
ekki er allur þekktur hér á landi.
Jógúrt er líklega þekktustu þeirra
vara á meðal okkar. Með tilliti til
þessarar þróunar verður mjólk-
uriðnaðurinn að skynja það sem í
vændum er og taka ákvörðun um
hvort eigi að berjast á markaðn-
um eða taka pokann sinn og
hverfa af vettvangi.“ Þetta voru
upphafsorð Óskars H. Gunnars-
sonar, framkvæmdastjóra Osta-
og smjörsölunnar, á fundi land-
búnaðarráherra, en Óskar fjall-
aði þar einkum um áhrif innflutn-
ings mjólkurafurða á framleiðslu
þeirra hér á landi.
Skandinavar framleiða
undir frönskum
vörumerkjum
Óskar sagði að nú væri brugðist
við þessari þróun í Skandinavíu.
í Svíþjóð og Finnlandi hafi verið
gerðir samningar við franskan
framleiðanda um að framleiða
undir merkjum hans og einnig
hafi Danir gert samninga við
franskan aðila með útflutning á
dönskum afurðum fyrir augum.
Með þessum hætti geti fram-
leiðsla þessara landa fengið
nokkurt forskot en vandi okkar
sé aftur á móti sá hversu markað-
urinn er lítill. Þar sem sjö til átta
milljóna þjóðir teljist lítill mark-
aður þegar um framleiðslu á
mjólkurvörum í Evrópu er að
ræða hvað megi þá segja um 250
þúsund manna þjóð.
Munum eiga í höggi við
erfíða keppinauta
Óskar H. Gunnarsson sagði að
vitað væri að framleiðendur
mjólkurafurða í Evrópu, einkum
í Danmörku og Hollandi og
einnig í Þýskalandi að einhverju
leyti hefðu mikinn áhuga á að
komast inn á Skandinavíumark-
aðinn vegna umframframleiðslu í
eigin löndum. Því yrðum við að
spyrja okkur þeirrar spurningar á
hvern hátt við komum til með að
geta staðist þessa samkeppni.
Hann benti á að við ættum í
höggi við erfiða keppinauta.
Stórir markaðir, mikið vöruúrval
og hagkvæm framleiðslutilhögun
séu einkennandi fyrir mjólkur-
iðnað í Evrópu auk þess sem í
mörgum tilfellum sé um að ræða
fyrirtæki er afskrifað hafi tækja-
búnað sinn alveg eða að mestu
leyti.
Fjarlægðarverndin
ekki traust
Óskar sagði einnig að gera verði
ráð fyrir að erlend fyrirtæki
kunni að sjá sér hag í að koma
hér upp litlum dreifingarstöðvum
og benti jafnframt á að fjarlægð-
arverndin væri ekki eins traust og
margir teldu. Umræddar vörur
hefðu nokkurt geymsluþol og
siglingar milli landa tækju aðeins
nokkra daga þannig að lítill vandi
væri að koma tiltölulega nýjum
vörum á markað hér á landi.
Óskar sagði að bændur og mjólk-
uriðnaðurinn yrðu að standa
saman um þau atriði er væru
grundvöllur þess að geta barist á
mjólkurvörumarkaðnum þegar
opnað yrði fyrir innflutning.
Annars vegar þyrfti að standa
vörð um vörugæði en hinsvegar
að tryggja að við stæðumst verð-
samkeppnina. Því verði að bjóða
bæði fjölbreytt og gott vöruúrval
og einnig að ná verðinu niður.
Launakostnaður stærsti
kostnaðarliðurinn
í máli Vilhelms Andersens, fjár-
málastjóra Mjólkursamsölunnar,
kom fram að launakostnaður
væri stærsti rekstrarliður mjólk-
urvinnslunnar í landinu eða
25,4%. Umbúðakostnaður væri
17,6%. Kostnaður vegna afurða
væri 12,5% og kostnaður vegna
sölu- og skrifstofuhalds væri
10,2% og inni þeirri tölu væri
nokkur launakostnaður til við-
bótar 25,4% kostnaðartölunni.
Kostnaður vegna vörunotkunar
væri 7,6% og flutningskostnaður
5,6%. Aðrir kostnaðarliðir vega
minna í heildarrekstrarkostnaði
mjólkurvinnslunnar. Vilhelm
Andersen sagði að frá desember
1989 tii mars 1992 hefði hagræð-
ingarkrafa mjólkuriðnaðarins
numið 108 milljónum króna en
frá árinu 1992 til 1994 væri gerð
krafa um 50 milljóna króna hag-
ræðingu á ári. Þrátt fyrir þessar
kröfur þyrfti mjólkuriðnaðurinn
að vera enn strangari við sig hvað
hagræðingu á þessu tímabili
varðar.
Þarf einnig að taka tillit til
hagkvæmni smæðarinnar
Páll Svavarson, mjólkurbússtjóri
á Blönduósi, fjallaði um samstarf
og sameiningu mjólkurbúa frá
sjónarhóli minni afurðastöðv-
anna. Hann sagði meðal annars
að umframafkastageta í mjólkur-
vinnslu væri teygjanlegt hugtak
og mun minni en gjarnan væri
haldið fram. Hann sagði að svo
virtist sem ekki væri mikill vilji til
að sameina mjólkursamlög og
einnig yrði að gæta þess að þótt
svo virtist sem fá störf legðust af
ef tiltekin mjólkurbú yrðu lögð
niður gæti hlutfallið orðið nokk-
uð stórt ef miðað væri við vinnu-
markaðinn á viðkomandi
stöðum. Hann sagði að nú ynnu
10 manns við mjólkurvinnslu á
Hvammstanga og 12 á Blöndu-
ósi. Ef annað hvort búið yrði lagt
niður jafngilti það því að allt að
fimmfaldur fjöldi starfsmanna
Mjólkursamsölunnar í Reykjavík
missti atvinnu sína þegar miðað
væri við stærð vinnumarkaðarins
á viðkomandi stöðum. Páll sagði
að hagkvæmni smæðarinnar gilti
líka í mjólkurvinnslunni og
kæmu mörg minni mjólkurbúin
síst verr út en hin stærri þegar
rekstrarafkoma þeirra væri
athuguð. ÞI
Laugardagur 27. febrúar 1993 - DAGUR - 5
DehhrimSr
KUtm
Akureyrardeild
Fundur 2. mars á Hótel KEA kl. 20.00.
Ólafsfjarðardeild
Fundur 3. mars á Hótel Ólafsfirði kl. 20.30.
Árskógsdeildl
Amamesdeild
Fundur 6. mars í Freyjulundi kl. 14.00.
Stmndardeild
Fundur 8. mars í Ráðhúsinu kl. 14.00.
Höfðhverfingadeild
Fundur 8. mars í Gamla skólanum kl. 20.30.
Fnjóskdæiadeiid
Fundur 10. mars á lllugastöðum kl. 14.00.
Ónguisst.dJHrafna-
gilsd.JSaurbæjard.
Fundur 10. mars í Freyvangi kl. 20.30.
Svarfdæladeild
Fundur 11. mars í Þinghúsinu á Grund kl. 13.00.
DaMkurdeild
Fundur 11. mars í Víkurröst kl. 20.00.
Siglufjarðardeild
Fundur 13. mars í slysavarnafélagshúsinu Þormóðs-
búð kl. 14.00.
Grímseyjardeild
Fundur 13. mars í félagsheimilinu kl. 17.00.
Hríseyjardeild
Fundur 15. mars í kaffistofu frystihússins kl. 20.00.
ÖxndæladJ
Glæsib.dJSkriðud.
Fundur 16. mars á Engimýri kl. 13.30.
Fétagsmenn eru hvatfir tii að
f/öimenna á deiidarfundina.
Kaupfélag Eyfirðinga