Þjóðviljinn - 16.09.1944, Blaðsíða 3

Þjóðviljinn - 16.09.1944, Blaðsíða 3
Laugardagur 16. september 1944. ÞJÖDVILJINN }O0 Máigagn Æskulýðsfylkingaxinnar (Sambands ungra sósíalista) Greinar og annað efni sendist á skrifstofu félags- < ins, Skólavörðust. 19, merkt „Æskulýðssíðan". Sæmíle Útvðrpsymræðirnðr um dýrtíððroiálin Ungt fólk um land allt hlust- aði með athygli á umræðurnar frá Alþingi á mánudaginn var. Ríkisstjórnin hafði beðið um útvarpsumræður um nýtt og „afarmerkilegt" frumvarp, sem átti að ríða dýrtíðinni að fullu. Sumir væntu merkilegra um- ræðna og að þetta nýja stjórn- arfrumvarp myndi hafa ein- hverja nýja lausn dýrtíðarvanda málsins inni að halda, einmitt þessa lausn sem Coca-cola- stjórnin hefur verið að hugsa um í nær 3 ár. En hvað skeði? „Nýja" frumvarpið hafði inni að halda sömu gömlu tillögurn- ar og afturhaldið hefur alltaf haft á takteinum við öll hugs- anleg tækifæri og ávallt hefur átt að leysa öll vandamál allra tíma, —; lækka kaupið — lækka afurðaverð hjá smáframleiðend um. Og íslenzkri alþýðuæsku fannst lítið til koma um þær ráðstafanir landsfeðranna, sem áttu að tryggja henni atvinnu- legt öryggi í framtíðinni. En þrátt fyrir vonbrigðin yfir hinu fjandsamlega skeyti ríkis- stjórnarinnar til íslenzks verka- lýðs, urðu hlustendur bjartsýnni xim framtíðina eftir þessar um- ræður en áður, þeir sannfærðust um að innan þingsins er flokk- ur, sem hefur fullan hug á að vinna þjóð sinni allt það gagn'" 'er hann má, — menn, sem hafa þegar myndað sér ákveðnar skoðanir um hvað gera þurfi — sósíalistar. Og í ræðu Einars 01- geirssonar á mánudagskvöldið voru tillögur þeirra birtar al- menningi. Allir, sem sjá hvert stefnir í atvinnu- og fjármálum þjóðarinnar fyrir aðgerðir og aðgerðaleysi valdhafanna, glödd ust yfir þessari ræðu, hún var töluð út úr hjörtum fólksins — yfirgnæfandi meirihluti þjóðar- innar er tillögum þessum sam- þykkur. Stjórn sem gerði að hlutverki sínu að framkyæma slíka stefnuskrá hefði stuðning þjóðarinnar. Öllum er ljóst að atvinnutæki vor þarf að endur- nýja og fjölda tækja við að "bæta, til þess að, tryggja atvinnu legt öryggi hinni uppvaxandi kynslóð, við þurfum að byggja upp nýtízku skipastól, stórfelld- an iðnað, sem vinnur úr íslenzk um hráefnum, svo sem fiski o. s. írv. í slíku uppbyggingarstarfí raunhæí greinargarð fyrir kostum sösíalismans' Örðíð víð tílmælum ungs sjálfstæöísmanns Eg held, að ég hafi gert nokkra grein fyrir göllum auðvaldsskipu- lagsins í síðustu æskulýðssíðu, or- sökum þeirra og afleiðingum. Við komum okkur þá saman um, að þeir stöfuðu fyrst og fremst frá því, að framleiðslan í auðvalds- þjóðfélaginu er rekin skipulags- laust, með hagnað eigenda at- vinnutækjanna, atvinnurekend- anna fyrir augum, en ekki hag og velferð almennings. Við tókum þá. dæmi, sem sýndi að sökum þess hve almenningur hefur lítinn gjald miðil milli handa, safnast saman frá ári til árs vörubirgðir, sem ekki seljast. Þessar óseljánlegu vörubírgðir valda svo, þegar nokk- ur ár líða, kreppu, þ. e. framleiðsl- an hættir að borga sig frá sjónar- miði atvinnurekendanna. 0 Nú komum við að því að svara spurningu húis unga sjálf- stæðismanns. Hann spurði okkur unga «ósíalista, hvað við álitum að mundi vinnast við hið sósíal- iska skipulag. Þeirri spurningu skal svarað í stuttu máli. Við sós- íalistar álítum, að með sósíal- isku skipulagi verði unnt að uti- loka galla auðvaldsskipulagsins, kreppur þess, og atvinnuleysi, ör- birgð, misskiptingu gæðanna og styrjaldir, sem eru óhjákvæmileg afleiðing af hagkerfi auðvaldsþjóð- i'élagsins. Svo það er þá nokkuð sem vinnst, að okkar áliti. 0 En á hverju byggist þá hið sós- íaliska skipulag? Það byggist fyrst og frenist á þeirri meginreglu, að atvinnutækin eru í höndum þeirra, sem við þau vinna, eru rekin af þeim, samkvæmt fyrir fram gerðri áætlun með hag alls fólksins fyrir augum. Hvað þýðir þetta þá? Það þýðir að offramleiðslan er útilok- uð, vegna þess að kaupgetan og framleiðslumagnið stenzt á. Það þýðir, að hagsmunir þjóðarheild- arinnar eru látnir sitja fyrir hags- munum einstaklinganna. Það þýð- ir t. d. að ekki eru framleiddar margar smálestir af ilmvötnum, meðan ungbörnin vantar mjólk. Með því að taka atvinnutækin í þáguþeirra, sem við þau vinna, og láta allan afrakstur þeirra þeim í té, útilokum við það, að kaupget- - .*.._*«4iWlétÍTx'V>-ÍK.*C.'WlHMWl- er æskulýðurinn fús til að taka þátt. Hann myndi leggja hart að sér við að skapa varanleg verðmæti, sem rriættu verða til góðs fyrir komandi kynslóðir. Hann heimtar að f á tækif æri til að vinna að bættum þjóðarhag, en ekki aðeins fyrir gróðafíkn auðvaldsherra, sem senda meira og minna af arðinum af vinnu hans úr landi eða ráðstafa hon- um á einhvern annan miður an og framleiðslumagnið standist ekki á og komum þannig í veg fyrir kreppurnar og fylgifiska þeirra, atvinnuleysið, örbirgðina og misskiptingu gæðanna. Þetta virðist einfalt, og það er það líka. Hér er ekki leitazt við að fara út í nánari fræðileg atriði, enda naum ast staður cða rúm til þess hér. Hin borgaralega hagfræði gerir sér far um að hártoga og umsnúa kenningum okkar sósíalista, en reynslan hefur verið okkur hlið- holl. Hún hefur sýnt og sannað ljós- legar en nokkrar röksemdir, að kenningar sósíalismans um auð- þeirra eftir stríð. Hefur þú eða flokksbræður þínir í Sambandi ungra sjálfstæðismanna komið auga á nokkra lausn? Ef svo væri, þætti okkur sósíalistum gaman að heyra hana. Og þú tekur það vonandi þá með í reikninginn að við erum hér að ræða um hagskipulag heimsins alls, en ekki einhver sérstök vandamál í atvinnumálum ís- lendinga, þótt okkur þætti auð- vitað gaman að fræðast um skoðanir ykkar á þeim líka. En það mætti sem sagt vel bíða betri tíma. En nú get ég sagt þér eitt, * Sídairí greín -& þjóðnýtan hátt. G. valdsskipulagið, eru í öllum atrið- um réttar. Hagfræðinefnd ein, sem skipuð var af bandarísku stjórninni fyrir styrjöldina, til að gera tillögur til umbóta á þjóðarbúskap Bandaríkj anna, komst að þeirri niðurstöðu, að ef öll framleiðsla Bandaríkj- anna væri starfrækt, hinum at- vinnulausa mannafla þar í landi fengin vinna við þau, og þau rekin samkvæmt fyrir fram gerðri áætl- un um þarfir borgaranna, væri hægt að skapa hverjum einasta borgara í Bandaríkjunum, að með- töldum hinum 10 milljónum at- vinnuleysingja, ágæt kjör. Til- lögur nefndarinnar voru auðvitað ekki framkvæmdar af auðvaldinu í Bandaríkjunum, því að það, sem hagfræðingarnir lögðu til, var ekk- ert annað en hreinn sósíalismi. En þær sýndu vanmátt hinnar borg- aralegu hagfræði til að bæta úr göllum auðvaldsskipulagsins, nema með því að miða í áttina til sósíal- ismans. Þú, ungi sjálfstæðismaður, sem þessu máli er aðallega beint til, heldur því fram, að við sósíalistar þykjumst einir hafa höndlað allan sannleikann, um framtíðarskipun þjóðfélags- ins. Það er rétt hjá þér að nokkru leyti. Það er rétt hjá þér, að því leyti, að við vitum' bókstaflega að við höfum bent á einu leiðina, sem fær er úr ógöngum þeim, auðvaldsskipulagið hefur leitt alltN mannkynið í. Við vit- um það vegna þess að kenn- ingar okkar eru byggðar á raun hæfri, vísindalegri gagnrýni á núverandi þjóðskipulagi, upp- runa þess, eðli og þróun, vegna þess að reynslan hefur jafnan sýnt fram á og sannprófað raun gildi kenninga okkar. En þú segir jafnframt, að menn séu að leita sér fyrir um láusnir á þeim vandamálum sem bíða ungi sjálfstæðismaður. Þú hef- ur rétt fyrir þér, þegar þú seg- ir, að menn séu nú um allan heim að velta fyrir sér, hvernig megi bezt takazt að skapa þá nýju veröld, sem við viljum ef- laust allir að rísi upp að stríð- inu loknu. Hinar þjáðu þjóðir Evrópu munu vafalaust ekki kjósa sér að ganga aftur þá píslargöngu sem auðvaldsskipu- lagið lagði á þær. Ein þeirra hef ur þegar gert ákveðnar tillögur um framtíðarskipun atvinnu- mála sinna. Það eru Frakkar. Þær tillögur hafa áður birzt hér í blaðinu. En ég ætla að leyfa mér að prenta þær upp, til frek ari glöggvunar fyrir þig og aðra, sem lahgar til að fræðast um framtíðarlausn þeirra vanda- mála, sem okkar bíða í stríðs- lok. • 24. júlí s.l. samþykkti franska þingið í Algier, en í því eru full- trúar allra franskra stjórnmála- flókka, einróma ályktun, sem hljóðar þannig: „Ráðgjafarþingið álítur, eftir að hafa kynnt sér skýrslu framleiðslu- málaráðherrans viðvíkjandi þeim ráðstöfunum í atvinnumálum, sem brýnust nauðsyn er að gera, þeg- ar snúið' er aftur til Frakklands, að þær ráðstafanir, sem hafðar eru í hyggju, geti ekki borið fullan ár- angur, nema þær miði að því að setja á stofn atvinnuíegt lýðræðis- skipulag, sem frönsku þjóðinni verði látið eftir að móta til fulln- ustu; það álítur þannig, að til þess að frönsku þjóðinni reynist unnt að koma á fót fullkomnu atvinnu- legu lýðræði, sé nauðsynlegt að tryggja það, að þ*eir menn eða fé- lög, sem kalla sig máttarstólpa iðnaðarins, en hafa hagsmuna að gæta, sem eru andstæðir hagsmun- um allrar þjóðarinnar, og hafa því oft gerzt berir að svikum við hana, séu gerðir óskaðlegir. Það krefst því af stjórninni: 1. að hún lögsæki með nauð- synlegri festu alla þá, sem haft hafa viðskipfi við óvinina, meðan á hernáminu stóð, og feli forystu- stöðurnar í atvinnulífi landsins að- eins mönnum, sem hafa sannað sig að því að vera óháðir hringunum, að föðurlandsást og hollustu við hagsmuni almennings; 2. að gera bráðabirgðaráðstaf- anir til þéss að undirbúa það, að þjóðin taki í sínar hendur öll helztu atvinnutæki, í samræmi við kröfur þær, sem miðstjórn and- stöðuhreyfingarinnar hefur sett fram og franska þjóðin mun taka nánari ákvarðanir um; að þegar Prakkland hefur verið frelsað úr höndum Þjóðverja, setji stofnanir, sem túlka skoðanir allrar þjóðar- innar aðra menn í stað allra helztu atvinnurckenda hinna mik- ilvægustu framleiðslugreina, sér- staklega kola-, járn-, aluminium-, og fosfat-iðnaðarins, járnbraut- ar-, flugvéla-, og skipafélaga; lán- stofnana og vátryggingarfélaga; og fyrirtækja, sem vinna að efnafram- leiðslu og málma; ^ 3. að veita verkalýðshreyfing- unni í fullu samræmi við sjálfræði hennar og virðingu, sinn þátt í stjórn framleiðslunnar, eins og nauðsynlegt er, ef atvinnulegt lýð- ræði á að þróast; 4. að leggja drög að stefnu í landbúnaðarmálum, sem byggist á því, að fá frönsku bændastéttinni í hendur vélar og nýtízku ræktun- artæki, sérstaklega gegnum sölu- og framleiðslusamvinnufélög, til þess að sambærilegur afrakstur fá- ist við afrakstur hmna miklu fram- leiðslulanda, en hafa þó í huga þjóðfélagslega ', aðstöðu frönsku bændastéttarinnar. Þingið lætur í ljós þá trú sína, að stjórnin framkvæmi þessa stefnuskrá". Hvað er það, sem felst í þessum tillögum? í stuttu máli er það, að franska þjóðin ætlar að taka allar höfuðatvinnugreinar í sina eigin þjónustu, þ. e. þjóðnýta þær og tryggja með því atvinnulegt lýðræði. Frönsku þjóðinni hefur nú skilizt það, sem hinn ungi sjálf- stæðismaður og skoðanabræður hans hafa ekki skilið enn, að það er skipulag sósíalismans eitt, sem getur ráðið fram úr þeim vanda- málum, sem okkar bíða í stríðs- lok. Ég ætla ekki að hafa þetta mál mitt lengra. Ég þykist hafa gefið þeim, sem fræðast vildu eitthvað um stefnu okkar sósíalista, nokkr- ar upplýsingar, sem gætu beint þeim á rétta leið. En ég er hins vegar reiðubúinn, hvenær sem er að taka upp þráðinn að nýju, ef þess gerist þörf. Á. S. G-rein um skólamálin, sesa Mrtast átti í dag, verðnr að bíða næstu æskulýðssíðu vegna rúmleysis. '.^Ij^^W i ' ¦ -VV" «b &$$^8&í

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.