Þjóðviljinn - 17.11.1949, Blaðsíða 3

Þjóðviljinn - 17.11.1949, Blaðsíða 3
Fijnamtudagur.17. ¦ nqy. --1949. ÞJÓÐVILJINN 3 Fyrsfra þjóSþing kinverskra kveima Frelsisbaráttu kínversku þjóðarinnar, seni telur 400 milljónir, er ekki enn að fullu lokið, en með krafti sem ekk- ert auðvald eða heimsvalda- stefna getur stöðvað lengur. sækja Kínverjar fram til fulln- aðar sigurs, undir forustu kommúnista, og hrinda af sér nýlendukúgun Vestuiiandaþjóð anna og áþián miðalda léns- skipulags; Öllum heimi er nú Ijóst að það er aðains timá-| spursmál hve lengi Chang Kai- shek stjórnin hangir ennþá við völd, þrátt fyrir alla milljarð- ana, sem auðvald Bandaríkj- anna hefur ausið í hana í þeirri von að hægt væri að stöðva framsókn kínversku alþýðunn- ar. Kínverskar konur hafa í þessari frelsisbaráttu þjóðar sinnar, sem nú hefur staðið í þrjá 'áratugi tekið eftirminni- legan þátt. Á þessu tímabili hafa þær risið upp eins og náttúrukraftur, sem ekkert fær stöðvað, segir einn rithöf- undur. Á vígvellinum, ökrunum verksmiðjunum, á heimilunum hafa þær unnið nótt og dag þar til þær örmögnuðust, en aðrar komu þá strax í skarðið. 1 fyrsta sinn í sögu þjóðar- innar hafa kínverskar konur á þessu ári stofnað voldugt lands samband eða þjóðarsamband kvenna, er telur 22 milljónir og 600 þúsund konur og var fyrsta þing þessa sambands haldið í Peking 24. marz til 24. apríl þ.áp Þarna voru mætt ir 432 fulltrúar frá ýmsum hlutum landsins. Konur sem höfðu stjórnað herfylkingum, legið daga og nætur matar- lausar í leyni fyrir óvinunum og stöðvað framr.ás þeirra með því að kasta handsprengjum í lið þeirra. Mæður sem átt höfðu menn sína og syni í hernum árum saman, en höfðu myndað víðtæk samtök til að spinna, vefa og sauma fatnað á hina fátæku og tötralega klæddu hermenn alþýðunnar. Meðal þessara fulltrúa voru 26 af konunum stúdentar, 131 voru formenn fyrir ýmsum kvenfélögum, 28 kennarar, 2S hjúkrunarkonur, 18 listakonur og rithöfundar, 14 blaðakonur, 11 af fulltrúunum voru héraðs- stjórar, 19 sérfræðingar í ýmsum iðnaði og 21 voru for- stjórar fyrir ýmsum barnaupp- . eldisstofnunum. Forseti þingsins, frú Teng Ying Chao, komst þaimig að orði í einni ræðu sinni: „Kin- Inga L Lárusdóttir — Kveðjuorð — verska þjóðin er nú að hrista af sér nýlenduokið, kúgun léns skipulagsins og áþján hiiinar kapitalísku íhaldsstjórnar Kuo- mintang. í þessari baráttu hafa alþýðukonur lands okkar lagt fram sinn stóra hlut. I þeim landshlutum, sem nú eru á valdi kínversku alþýðustjórnar innar, hafa verkakonur og bæiidakonur í hinum sárfátæku héruðum unnið sín afrek. Síð- asta tvö og hálft ár. hafa þær saumað 50 millj. pör af skóm á hermenn alþýcufylkingarinn- ar. Og ef konur gengu • ekki sjálfar í^ herinn, fóru synir þeirra og eiginmenn. í landi eins og okkar þar sem allur vélaiðnaður er á afar lágu stigi er skiljanlegt að öll einkennis- föt til hersins og annar fatn- aður er unninn á heimilum, en ekki, eins og í iðnaðarlöndum, í stórum verksmiðj'um. Þess vegna hafa kínverskar konur setið við rokkinn nótt og dag til að framieiða nauðsynleg- as-ta fatnað á hermennina okk ar. í einu þorpi spunnu og ófu 300 konur á nokkrum dögum 3000 vetrareinkennisbúninga. Konur í öfiru þorpi sendu hern um 584.000 pör af skóm. Allt þetta eru afrek sem eru unnin á heimafrontinum." Við vituin einitig að þásundir af ungum stúlkum hafa gerzt skæruliðar og látið lífið fyrir þjóð sína. En þær fórnuðu sér ekki til einskis. Hinn stóri lokasigur er framundan, tími sósíalisma og samstarfs er framundan. Nýtt tímabil i mannkynssögunni er hafið. Kínverska konan mun fagnandi taka þátt í þvi starfi sem fram undan er, að byggja upp land sitt. Við viljum einnig taka höndum saman við allar lýð- ræðissinnaðar konur heims að skapa órofa friðarfylkingu móti óvinum mannkynsins, 'stríðs- æsingafurstunum. Látum okk- ur muna þann eið, sem konur unnu á öðru alþjóðaþingi lýð- ræðissinnaðra kvenna: „Að berjast til hlítar þar til allnr fasismi er algerlega úfcþurrkaður, berjast fyrir var- anlegum friði og gegn hvers konar nýjum styrjaldaráform ¦ um. Varanlegur friður er það einasta sem tryggir hamingju barna okkar og fjölskyldu." Konur! Sentlið kvennasið unni greinar um áhugamál ykk ar. Það setti ósjálfrátt að mér sáran trega, er mér var sagt lát Ingu Lárusdóttur. Þá rifj- aðist einnig upp fyrir mér hve þakklát ég ávalt hef verið fyr- ir þá kynningu, sem ég hafði af þeirri konu. Hún tafði aldrei nein mál sem leitað var atbeina hennar til. Hún hugsaði skýrt og gekk að verki. Sorglega lítið þekkjum við hinar yngri konur sögu Ingu. Lárúsdóttur. Við vitum margar hverjar nokkuð um 19. júní, eða hve ótrauð hún vann, árum saman að þroska íslenzkra kvenna með.þyí riti. Hún yildi að kon- urnár gengu. ekki aðeins að kjörborðinu, heldur hefðu þær þekkingu á þeim málum sem fjallað væri um á Alþingi, með tilliti til sérhagsmunamála sinna sjálfra og- þjóðarheildar- innar. Traust málefnaþekking "er það eina, sem henni finnsf eiga rétt á sér í afstöðu til málanna. Hún kynnir þá einnig rækilega í blaði sínu: Lög um istofnun og slit hjúskapar, sem kom fram á þingi 1921 og Lög um afstöðu foreldra til óskil- getinna barna. Hún vill svifta burt áhuga- leysinu og deyfðinni úr hugum kvenna í opinberum málum. I grein sem hún skrifar og heit- ir „Hvert stefnir" segir hún: „Kyrrstaða og iðjuleysi — leið ir af sér deyfð og dauða. Starf ið og lífið er hvert öðru skylt. Við munum aldrei geta for- svarað það, ef vér sitjum hjá. Til hvers höfum við þá þótzt vera að berjast fyrir okkar sjálfsögðu mannréttindum ? Yf- ir hverju erum við þá að fagna, er vér minnumst þess dags, er færði okkur þau? Væri það með því að við gætum þakkað öllum þeim, sem fórnað hafa starfskröftum sínum og frelsi til að útvega okkur þessi rétt- indi." ¦ . Henni finnst það ekki við ¦ unandi að konurnar 'þekki ekki einu sinni þau lög, sem snert^ hagsmuni þeirra sérstaklega — hún vill láta bíða með af- greiðslu frumvarpanna, þar til þau hafa verið kynnt fyrir kon um rækilega, Þegar saga kven- réttindamálsins verður skráð, mun Inga Lárusdóttir fá þar veglegan sess; hún hefur sjálf lagt fram málgögnin í 19. júní. Það er engu líkara en það sdu einhver ill álög á íslenzkum konum. Þegar þær gengu af 19. júní dauðum var það þnðja málgagnið, sem þær höfðu lagt í gröfina vegna sinnu- og skiln ingsleysis á sjálfs síns högum. Og sannaðist hér sem oftar að ber er hver að baki nema sér bróður eigi. Sem vænta mátti hafði Inga Lárusdóttir mikil áhrif á hverí það mál er hún lét sig varða. 1946 kom ég til hennar og bao hana að skrifa um Menningar og minningarsjóð kvenna í Vik- una, en okkur hafði þá boðizt tækifæri til að kynna sjóðinn þar. Ég fór til hennar vegna vel, hún var í senn ljúf kona og hörð í horn að taka, ef henni var veittur átroðningur, hjarta hennar var hlýtt og; vilji hennar einbeittur. Hér færi ég Ingu Lárus- dóttur mínar fátæklegu þakkir. Nýliðar í félagsstarfi fundu skjól og styrk og uppörvun. í samstarfi við hana. Eagnheiður E. MöIIer. Þegar ég hugsa um Ingu Láru Lárusdóttur nú þegar hún er horfin sýnum, minnist ég þess, er ég las greinar henn- ar í 19. júní, að ég fann bæöi til nokkurrar öfundar, en þó mest til aðdáunar, vegna þess hvað létt henni virtist að setja fram skoðanir sínar í rituðu máli. Eg leit upp til hennar sem hinnar gáfuðu og menntuðit forystukonu íslenzkra kvenna. Mörgum árum síðar féll þai5 í hennar hlut að færa mér jóla- gjöf frá Mæðrastyrksnefnd, mig minnir í fyrsta sinn, sem þess, að hún var einna líkleg- ust til að afla málinu fylgis. Ekki hafði ég þá hugmynd i nefndin úthlutaði jólagjöfum til um, að hún hafði þá þegar haft afdrifarík áhrif á það mál og einstæðra mæðra. Eg var hald- in hinu sára stolti fátæklingsina ¦ sagði hún mér það ekki fyrr1 sem erfitt á með að taka viö rr| en löngu seinna, er ég kom ti]| ölmusugjöfum, af hversu góð- hennar í svipuðum erindum. í um hug sem þær eru gefnar, . og var vist fremur kold í við- Laufey Valdimarsdottir hafðn ;.. ,.;„,. « jmotr; til að byrja með að beðlð Ingu Larusdottur aðj minQsta kosti_ En .g fann þá hjalpa sér við að semja og &m að konan> gem kom meö ganga fra skipulagsskrá Menn- gjöfina átti ekkert hægara með ingar- minningarsjóðs að afhenda hana, en ég að kvenna áður en hún færi utan haustið 1945 og höfðu þær unnið saman að þessu verki. taka á móti. Hugur minn hlýn- aði, og mig langaði til að gera. henni erindið eins ánægjulegt Fyrir lá uppkast að skipulags-j og hún átti skilið. Þetta vom skrá sjóðsins frá nefnd, sem j mín fyrstu persónulegu kynni starfað hafði í K. R. F. í. að| af InSu Lárusdóttur. Fram- þessum málum og birt var í koma hennar gerði mér ljóst, landsfundargerð frá 1944. Það að ritstJ°ri !»• Júní, var gædd er skemmst frá að segja, að hæfileikum sem ef fil vil1 voru enn meira virði en rithæfm hennar. Hún átt til þá góðvild og háttvísi, sem sprottin var af þetta uppkast tók miklum stakkaskiptum í meðferð þeirra Laufeyjar og Ingu og óvíst hvernig farið hefði um málið ef þær stöllurnar hefðu ekki verið búnar að bjarga því í höfn áður en Laufey hélt utan. Víst er, að hin ágæta menntun þeii-ra og f jölþætta reynzla hef ur hér komið í góðar þarfir enda mun engum dyljast sem næmum skilningi á öllu mann- legu. Þetta komst ég enn bet- ur að raun um, er ég varð meðlimur Mæðrastyrksnefndar og kynntist henni þar. Allt sem. hún lagði til mála, vitnaði ekki. aðeins um hina afbragðsgóðu greind hennar, heldur einnig og íyrst og freníst, um djúpan les skipulagsskrána, að það, i skilninS °§ virðingu fyrir. persónugildi einstaklingsins, og sem markar nér stefnuna, er víðsýni. Veturinn 1947 minntist Kver. rétti hans til lífsins. Sumarið 1939 var hún hús- móðir á sumarheimili Mæðra- réttindafélag íslands 40 ára j styrksnefndar. Hún tó.k það afmælis síns með samfeldri dag skrá í útvarpinu, Inga Lárus- dóttir var annar aðalstjóri þeirrar dagskrár. Það hefur víst fáum verið Ijóst, hve mik- ið starf lá að baki þeirrar dag^ starf að sér með hálfum huga,. fannst hún ekki treysta sér til. að leysa það af hendi eins og' hún áleit að þyrfti að gera. Þannig var samvizkusemi henn- ar, í hverju einu. 1 framkomu , . , , , .vi-! hennar á sumarheimilinu, kynnt skrar, en nokkuð var að huni , , , ist eg þvi bezt hyað hun var líkaði vel. Það cr eins og starf- ið gefi oft bezta -mynd af mann inum. Eftir mhmi kynniiigu. þó stutt væri, veit ég að Inga Lárusdcttir hugsaði hvert mál yfirlætislaus og góð, og bezt við þá sem minnst máttu sín eða eitthvað var að, ekki sist þegar börnin áttu í hlut. Og Framh. á 7. síðu„.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.