Þjóðviljinn - 27.06.1954, Page 3

Sunnudagur 27. juní 1954 — Í>JÖi>VILJiN.N
(3
Lýðveldisstof nun
Eigi sjóðurinn að vera váxinnþví hlutverki er hon-
um var ætlað í upphafi þarf að margfalda hann
ViSlal við Hákoit Bjamason skégiæktaisljéra
— Eitt mun óhætt að segja:
viiji menn fá sér hraðvaxinn ‘
gróður eins og víði, þá geta
menn alveg eins tekið öspina,
því í versta tilfelli getur hún
orðið runnkennd og vaxið upp
Meðan vorhugur lýðveldiskosningadaganna var bjart-
astur var sú ákvörðun tekin, fyrir frumkvœði lýðveldis-
kosninganefndarinnar, að minnast þessara margþráðu
tímamáta í sögu þjóðarinnar á verðugan hátt, meö því að
stofna sjóð til að grœða landið. Alþingi og stjórnarvöld, eins °s víðir. Það er einnig
hétu Landgrœðslusjóði miiljóna tekjum. Nú skyldi fyrsta hægilegt að hægt er að fi°lga
lýðveldiskynslóð íslands eftir meir en 6 alda erlend yfir- - henni með graeðiingum hvar sem
ráð ganga að þvi af fullum krafti að grceða rányrkjusár er' En það er með hana eins og
liðinna aida.
öll
önnur lauftré: hún þarf j
frjóa og góða mold og það þýð
Að vísu fór það svo, að millj-
ónunum fyrirheitnu var rænt, en
trén sem gróðursett voru í Múla-
koti og Tumastöðum lýðveldis-
kosningadagana hafa haldið
áfram að vaxa og standa sem
órækur minnisvarði hinna glöðu
vordaga 1944, og fyrirheit um
það sem verða skal.
Snemma í þessum mánuði fór
lýðveldiskosninganefndin í fylgd
skógræktarstjóra rikisins austur
að Múlakoti og Tumastöðum,
ásamt nokkrum blaðamönnum,
í tilefni 10 ára afmælisins. í
því sambandi hefur Þjóðviljinn
átt eftirfarandi viðtal við Hákon
Bjarnason skógræktarstjóra.
Upphaf gróðrarstöðvanna
eystra
— Við byrjuðum að ala upp
plöntur í gömlum kálgarði ofan
við eystri bæinn í Múlakoti Vor-
ið 1935, sagði skógræktarstjóri.
Þetta var fyrst í afskaplega smá-
um stíl, en uppeldið tókst vél
og fór mjög í "vöxt á árunufin
1937—ál;94f). Þarna var svo starf-
rækt gróðrárstöð í 10 ár, en þá
var starfsemin smám saman
flutt að Tumastöðum.
Vísir að trjágarði
— Nú er ekki lengur neitt
plöntuuppeldi í reitnum í Múla-
koti. Hins vegar hafa vaxið þar
upp ýmsar trjátegundir og reitn
um verið breytt í lítilsháttar
trjágarð, þar sem ýmsum erlend-
um trjátegundum er ætlað að
spreyta sig í framtiðinni.
21 trjátegrund auk runna
— 1 garði Skógræktarinnar í
Múlakoti vaxa nú 11 tegundir af
barrtrjám, sitkagreni, blágreni,
douglasgreni, fura, tvær tegund-
ir, síberiskt lerki og þöll, svo
nokkrar þeirra séu nefndar.
Áf lauftrjám eru 10 tegundir,
þ. á. m. ösp fjórar tegundir •—
Alaskaösp, sænska risaöspin, ís-
lenzka öspin og gráösp, — 2 víði-
tegundir, gullregn og ýmsir
runnar.
Draumur um íslenzk epli
Nú er ætlunin að nota þenna
stað sem einskonar trjágarð,
sýnishornasafn. Ennfremur til að
ala undan, en öspin gefur tals-
verðar stiklingatekjur.
Við fáum nokkra viðbót við
stöðina austur eftir, ætlum að
koma þar upp trjám til meira
skjóls, — og þá langar okkur
til að þreifa okkur áfram að
rækta epli.
Hefur vaxtarvenjur islenzku
bjarkarinnar
— Alaskaöspin?
— Alaskaöspin þama er jafn-
gömul lýðveldisstofnuninni, 10
11
nokkrum datt í hug að gætú
orðið. Þó er þetta áreiðanlega
ekki bezti staður á landinu fyr-
ir hana. Hinsvegar er ekki sagt
að hún gæti vaxið alls staðar á
landinu. Hún laufgast á sama
tíma og íslenzka björkin og feií-
ir lauf í byrjun september, þ. e.:
hún er vön stuttu sumri eins og
hér á íslandi. Það er eitt af því
sem gefur bezt fyrirheit um
framtíð hennar hér.
lendi.
Lýðveldisliíndurinn á
Tumastöðum
- — Tumastaðir?
— Það er eiginlega tilviljun
að Tumastaðir í Fljótshlíð eru
keypíir skömmu fyrir lýðveldis-
síofnunina til að reka þar græði-
reit. Og fyrsta vorið er Skóg-
ræktin haslar sér völl þar, vor-
ið 1944, áttum við rúmlega 600
plöntur af sitkagreni. Okkur
Úr trjágarði Skógrækiarinnar í Múlaköti. Berið mannihn
saman við hœð barrtrésins nœst klettinuni.
Á Markar-
fljótsaurum.
sicammt inn-
an viö Múla-
kot, hefur
Skógrœkt
ríkisins girt
nokkurn
blett og grói
ursett þar Al
askálú'pínu,
ösp og ný-
innfluttan
berjarunna.
hér á mynd-
inni sjáið þið lúpínubrúsk sem vex upp úr berum eyr-
unum. Jurt þessi hefur þann góða eiginleika að safna
köfnunarefni úr loftinu í rótarhnyðjur, þ.e. hún safnar á-
burði. Þessi kostur hennar gerir það að verkum að hún
er tilvalin til að rækta hana þar sem jarðvegur er snauð-
ur og láta síðan nytsamari jurtir koma og njóta þess
áburðar er hún hefur safnað. Dreymir ýmsa um að tak-
ast megi að breyta gráum og gróðurlausum aurum í frjótt
land með hjálp lúpínunnar.
datt í hug að setja þetta allt á
einn stað, í brekkunni á Tuma-
stöðum, til að marka að við
værum að .flytja þarna inn.
Sitkalundurinn — ; lýðveldis-
lundurinn .— var gróðursettur
sömu dagana og lýðveldiskosn-
ingarnar fóru fram.
Síðan höfum við aukið stöð-
ina á Tumastöðum og eigum
þar nú 3 ha af brotnu landi
undir skógræktina.
2 millj. plantna á ári ef —
— Og hvað um starfið í vor
og framundan?
•— Skógrækt ríkisins, skóg-
ræktarfélögin um land ailt og
nokkrir einstaklingar hafa sett
út, ujn, eina milljón trjáplöntur.
Múio 'vilja skógræktarfélögip
Þú er spurningin: eigum við
að framieiða 2 millj. plantna á
ári til að ful’nægja eftirspurn
skógræktarfélaganna og pianta
í lönd Skógræktarinnar? Svarið
er: til þess vantar okkur ppn-
inga. Við höfðum vonazt tií þess
að úr því myndi rætast á þeasu
ári, en nú er fullséð að svo
verður ekki.
— En happdrættið?
— Já, nú reynir á hve annt
mönnum er að greiða ættland-
inu fósturlaunin með því að
kaupa happdrætti Landgræðslu-
sjóðs og stuðla að uppgræðslu
og skógrækt landsins. Landið
verður ekki grætt upp og kíætt
skógi neipa til þess komi pen-
ingar — og elcki aðeins pening-
ar, heldur jafnvel fyrst og fremst
gjarna auka þetta, ög það hefur áhugi fóiksins í landinu, og liann
sýnt sig í vor að þau geta fekið hefur farið mjög vaxandi sið-
á móti miklu meira. : ustu árin. J. B.
ISSiii skriftsfa fiest vinsam-
ega iiiti islðná á iýðvcidisafmæiiny
Oslö, 19. júní. Frá fréttariara Þjóðvi!jan.s,,
Flest Osioblöðin birtu greinar cg leiðara um ísland
17. júní, og barnakórinn frá Akureyri söng þá í norska
útvarpið.
Aftenposten sagði m. a. í leið- ara nru ísland 17. júnþ^^i^nd
verður ætíð hin f jarlæga
draumaeyja, þar sem vi# gi§t-
um okkar eigin fortíð. En íslajjd
í dag er land ungrar ..dugajrdi.
þjóðar sem er samstarfsmaður
okkar og alls heimsins í vanda- ‘
málum líðandi stundar og fram-
tíðarinnar. .'
Undir fyrirsögninni ísland -—
Noregur birti' Aftenposten stutt-
ar greinar eftir þá Bjarna "As-
geirsson sendiherra, Giæver-
Krogh ræðismann íslandá og
Thorgeir Anderssen-Rvsst sendf-
herra Norðmanna á íslandi;
Engin þjóð er oss
nákomnari
Fyrirsögnin á grein Bjariia
Asgeirssonar sendiherra . er:
Tvær þjóðir — sama fólkið (To
nasjoner — ett folk). Giæver-
Krogh ræðismaður segir m. a. í
grein sinni, eftir að hafa ;rætt
um nauðsyn aukinna kynná fs-
lendinga og Norðmanna: Eg-
hygg því að maður geti með
fullum rétti sagt, nú þegar ís-
land heldur sitt 10 ára afmseli
sem fullkomlega sjálfstæit ríki
Þessi myiid er frá asparlundinum í Múlakoti. Þessi tré eru jafngömul lýðveldisstofn
uninni. Þau hafa vaxið hraðar en nokkurn þorði að dreyma um. Á 10 fyrstu árun-j nú n, júní, sé það orðið fuH-
um hafa þdu hœstu náð 7-8 metra hœð
Framhald á 11. síðu.