Þjóðviljinn - 09.04.1958, Blaðsíða 6

Þjóðviljinn - 09.04.1958, Blaðsíða 6
6} ÞJÓDVILJINN — Miðvikudagur 9. apríl; 1958. • Otgefandl: Samelnlngarfloklcur alÞÝSu - Sóslallstaflokkurinn. — Rltstjórar Magnús Kjartansson, SlgurSur GuSmundsson (áb.). — Fréttaritstlóri: Jón Bjarnason. - Blaðamenn: Ásmundur Sigurjónsson, QuSmundur Vigfússon. Ivar H. Jónsson, Magnús Torfl Ólafsson, Sigurjón Jóhannsson. - Auglýs- lngastjóri: GuSgelr Magnússon. — Ritstjorn, aígreiSsla. auglýsingar, prent- smiSja: SkólavörSustig 19. - Sími: 17-500 (5 línur). - ÁskriftarverS kr. 25 & mán. i Reykjavík og nágrenni: kr. 22 annarsst. - Lausasöluverö kr. 1.50. PrentsmiSJa ÞJóðviljans. Hvað vill Sjálfstæðisflolduir- inn í efnahagsmálum? N ú um nokkurt skeið hefur Sjálfstæðisflokkurinn mjög hælt sér -srf því, að vera stærsti rtjóiínrrrálaflokkur þjáarinnar. Og síðan hann lenti í stjórnar- tndstöðu hefur mjög verið sleg- íð á þá strengi í blöðum hans, £ð óheppilegt væri að halda ;tærsta flokknum utan við það að ráða rnálefnum þjóðarinn- T7era má að ýmsum finnist " hér vera mælt af nokkrum ítökuro,, En mjög eru þessar íullyrðingar þó illa rökstudd- ar, með starfsemi flokksins, eins og hún birtist fyrir sjón- um qkkar. -- Ovö sem vel er kunnugt, hefut *J ríkisstjórnin og stuðnings- ílokkar hennar við allmikinn vanda að glíma þar sem efna- hagsmálin eru nú, og veit öll þjóðin ennfremur, að sá vandi ttafar eingöngu af slæmum aflabrögðum og þar af leiðandi minni gjaldeyristekjum s.l. ár en árið áður. Jafnframt því, £em gjaldeyristekjur vom minni hefur þó eftir ýtrustu getu verið haldið uppi lífskjör- um sömu og áður, verklegum íramkvæmáum hvers konar í sama og jafnvel ennþá ríkara mæli en áður, og svo mætti áfrarti telja. Hver rnaður sem dæma vill með sanngirni við- urkennir að þétta sé erfitt, og hljóti að skapa vandamál, ekki sízt 'þegar enn fremur verður að táka tillit 'til þess ástands, ©r skapazt hafði þegar stjórnin tók við völdum. Það mætti því íyllilega búast við því, að jafnframt því, sem Sjáifstæð- ísflokkurinn hæljr sér af því að vera stærsti stjórnmálaflokkur þjóðarinnar og krefst hlutdeild- e.r í síjórn landsins, eða jafn- vel allrar stjórnar þess í sín- ar hendur í krafti sinnar stærð- ar, þá myndi hann um leið birta þjóðinni tillögur sínar iim lausn þeirra vandamála, fem úr þarf að leysa. Og raun- ar er sanni næst að það sé t;kylda hans, að segja hvað hann vill gera, um leið og hann krefst þess að sér séu íengin völdin í hendur. 17n hvað hefur nú stærsti ¦*-* flokkur þjóðarinnar til málanna að leggj'a? Því er íljót svarað. Ekki eitt orð. Ekki eitia tiilögu um það hvernig eigi að leysa vamdann. Þót.t leitað sé linu fyrir línu í dálk- •xm blaða hans, fiirast hvergi ; íokkurs staðar á það minnzt, Javer e>r hans eigin stefna í þeim málum. Alít sem þau gera ér að prenta upp klausur úr stjórnarblöðunum og reyna að ala á sem mestri úlfúð um málin, án þess að leggja nokk- uð jákvætt til sjálf. Þess vegna Freysteinn Þorbergsson: > i sigur Smisloffs gengur nú sú spurning frá manni til manns: TJvað jmundi Sjálfstæðisflokk- *¦*¦ urinn gera ef honum væru afhent völdin? Kann hann úr- ræði, sem engum öðrum hafa til hugar komið? Og ef svo væri, hvers vegna birtir hann bau ekM skýrt og skorinort, til þess að sýna enn betur fram á það úrræðaleysi stjórn- arflokkanna, sem hann er þó si-' fellt á að klifa. Eða er það; máske svo, að stærsti stjórn-: málaflokkurinn sé alveg úr- j ræðalaus og hafi ekkert til mála áð ieggja ahnað en ófrjótt nöldur um starf þeirira, sem eru að leita þeirrar i teusna r, sem hagkvæmastar geta orðið þjóðinni sem heild? ¥^essarra spurninga og ann- * arra sííkra er nú spurt af fjölda fólks,' hvarvetna um landið, því hinu sama fólki finnst, sem eðlilegt er, að sá stjórnmálaflokkur sé lítill karl, sem aðeins hrósar sér af stærð sinni, erv .getur ekkert lagt til úrlausna í vandamálum . þjóð- arinnar. iTIér vkemur einnig fleira til P"* athugunar. Vert er að minnast þéss, að meðan Sjálf- stæðisflokkurinn var í stjórn ásamt Framsókn og Alþýðu- flokknum, kom hvað eftir ann- að til stöðvunar í aðalútflutn- ingsframleiðslunni. Síðan hann fór út úr stjórn, og Alþýðu- bandalagið tók hans sæti, hef- ur ekki komið til neinnar stöðv- unar, heldur hefur þátttakan í framleiðslunni orðið meiri en nokkni sinni fyrr. ¥-|etta veit almenningur vel og ¦*¦ kann að meta. Þess vegna er einnig spurt, hvað muni koma ef Sjálfstæðisflokkurinn tæki aftur við þeim stjórnar- störfum, sem hann hafði áður og Alþýðubandalagið fer með nú? Verður þá meiri og minni stöðvun í útgerðinni um hver áramót eins og algengast var i þann tíð? Verður þá afnumið allt verðlagseftirlit og álagn- ing með hverskonar okri gefin frjáls, eins og gerðist á iþeim tíma? Notar þá Sjálfstæðis- flokkurinn tækifærið til þess að selja fsland undir herstöðvar til 99 ára; eins og fyllilega má ætla að sé viiji hans»;;dæmt Út frá' • þeim hernámsáróðrii,'^ sem hann rekur? •; • Þessara spurninga og margra þvílíkra er spurt, og. þsér verða ekki kveðnar niður með ' því eiriu ?að prenta upp sund- urlausar giefsur úr stjórnar- blöðunum,. slitnar úr sarnhengi án þess'i.að nokkur stefría-kQmi fram af ,?fl.okksins hálíu í þeim Hin vasklega frammistaða Botvinniks í upphafi einvígis- ins hefur vakið mikla athygli og umtal hér. Skiptast menn í flokka eftir viðhorfi til þessara atburða. Áhangendur heimsmeistárans telja að hann muni brátt ná sér á strik eins og ef tir óheillastart- ið í einvíginu 1954, þar sem honum tókst í fáum skákum að vinna upp þrjú töp og ná forustunni. Fylgjendur Bot- vinniks telja að hann muni nú halda betur á feng sínum, eða jafnvel auka bilið, og Smis- loff sé þegar sleginn út. Flestir eru þó sammála um, að hvorugur muni gefa sig fyrr en yfir lýkur, og einvígið muni verða einn mesti við- burður skáksögunnar. 5. skák 19. marz Að þessu sinni hafði skák- inni verið frestað sökum las- leika Botvinniks. Virðist þvi ekki hallast á hvað heilsu keppenda snertir. Áhorfendur urðu ekki fyrir vonbrigðum hvað viðvíkur dramatískum atburðum og skulum við gefa einum viðstaddra, Salo Flohr, orðið. Þarf ekki að draga í efa, að hann hefúr vit á þess- um hlutum. Nær þrír áratug- ir eru nú liðnir síðan Botvinn- ik fyrst vann sér frægð utan Sovétríkjanna með því að ná jöfnu í sex skáka einvígi við Salo Flohr, sem þá þótti fá- dæma afrek. Hvítt: Smisloff Svart: Botvinnik Skýringar Flohrs eru lítið eitt styttar og stílfærðar. 1. e4 !Fini leikurinn, sem áhorf- endur geta auðveldlega gizkað á. Heimsmeistarinn notar hann vélrænt á móti Bot- vinnik. 1. -r- c5 Botvinnik velur Sikileyjar- vörn þrátt fyrir að hún hef- ur ekki reynzt honum vel að undanförnu, auk þess sem 1. — c6 hefur í þessu einvígi gefið útkomuna 2:0 okkur í hag, sem erum fylgjendur Caro-Cann-varnar! 2. Rf3 Ec6 3. d4 cxd4 4. Rxd4 Rf6 5. Rc3 d6 6. Be2 g6. Drekaafbrigðið. Nær 20 ár eru liðin síðan Botvinnik hef- ur beitt því. Og hversvegna? Hefur hann ekki haft trú á því? Jú, svo er mál með vexti, að hann hefur hreint ekki fengið tækifæri til þess að nota það. Auk 6. Be2 er í. tizku hinn sterki leikur Rauzers 6. Bg5, sem nær hef- ur rutt 6. Be2 úr vegi. Með síðasta leik sínum gefur Smisloff Botvinnik kost á að velja Drekaafbrigðið og brátt kemur í ljós, að hann hefur eitthvað óvænt í pokahorninu. 7. Be3 Bg7 8. h4. mestu vandamálum, sem fyrir þjóðinni liggja. Sá stjórnar- flokkur, sem sífellt er aft guma af stærð sinni og heimta völd og áiirii' í skjóli hennar, getur ekki jafnframt skotiö sér und- an að segja hver hans úrræði eru, því annarS mun. svo álykt- að, að vitift sé í öfugu hluti'alli við stærðinji. Þar kom að því. Hver er upphafsmaður þessa leiks? Ef til vill Smisloff sjálfur eða þjálfari hans. Stórmöistaí^ar hafa orð á sér fyrir kúnnáttu í skák- fræði. Viðstaddir einvígið eru margir stórmeistarar. Ég spurði nokkra þeirra. Allir töldu leikinn nýjung. Hann er ekki að finna í upplags- bókum. Leningradsborgar- búar segja að meistari Kla- mann, skákmaður með árásar stíl — hafi brugðið honum fyrir sig. Hvernig á að svara 8. h4 er skeggrætt í blaða- mannaherberginu. „Ekkert að hugsa, segja margir, nauðsyn- legt að svara með 8. — h5". Já, í hraðskákkeppni mundi vafalaust vera leikið þannig. En Smisloff og Botvinhik eru að tefla um heimsmeistara- titilinn. Fyrrverandi heims- meistari hugsar sig lengi um 8. leikinn. Það er líka venja þegar irm nýjung er að ræða. Smisloff „vinnur" á henni góðar 30 mín. Ef skyggnst er fram í tímann og sagt að á lokastigi skákarinnar hafi tíminn ráðið úrslitum, þá hefur nýjung Smisloffs komið að haldi. Hvort hún hinsvegar er mikils virði sem uppfinn- ing, er erfitt að svara að svo stöddu. Slíkt mat er heldur ekki í verkahring frásögu- manns. En vera kann að stað- an komi upp aftur í einvíginu, og keppendur sjálfir skeri úr um sköpunargildi hennar. 8. — 0—0 Botvinnik er sýnUega hvergi smeykur. Svar hans vekur undrun í sal og blaðamanna- herbergi. „Hvað er nú á seiði? Smis- loff þjarmar nú að honum", •halda margir. 9. h5 d5 Steinitz og Tshigorin kenndu, að án öruggs miðborðs gæfi hliðarárás litla von um árang- ur. Á þeim grundvelli byggð- ist hrókun Botvinniks. 10. hxg6 hxg6 11. exd5 Rxd5 12. Rxc6 bxc6 13. Rxd5 Dxdð 14. Dxd5 cxd5 Augljóst, að Botvinnik varð karlmannlega við hinu óvænta lagi. Smisloff gefst upp við árásaráætlanir sínar og fellst á uppskipti með jöfnum horf- um.. 15. 0 0 0 Bb7 16. f4 Ljóst, að ekki var leyfandi svörtum að leika e5. 16. — — d4 17. Bxd4 Bxg2 18. Hhgl Be4 19. Bxg7 Kxg7 20. Hd7 ' Kf6 Svartur getur verið ánægður með úrslit fyrsta hluta skák- arinnar. Hann hefur jafnað taflið. „1 dag verður jafn- tefli, skákin fer ekki í bið, brátt er mál að halda heim", — heyrist í blaðamannaher- berginu. En spáin rættist að- eins að hálfu leyti. Biðskák varð að vísu ekki. En úrslit- in urðu önnur, þau var líka erfitt að sjá fyrir! 21. Hd4 Bf5 22. Hgdl Hac8 23. Hdl d2 Kraftmeira tvar -23í;c4. -Nú er 'reyht.'.á, báðavbógá .að; skapa sámstæð írípeð. ;'En , stór- meistaíarnir éru ¦ af einhyerj- ¦ íim ástæðum ekkert að flýta sér. - 23. — Hc7 24. — — e5. Sterkara en 24. b4 Hc3, síðan Hfc8 og hvítur á erfitt með að komá peðunum áleiðis. 24. — Hh8 Vel mátti líka leika , strax 24.------- e5 25. Bc4 Hh3 26. Kb2 He3 27. a4 e5 Ekki hægt að standa lengur aðgerðarlaus. ; 28. fxe5 Kxe5 29. a5 Be6 Hver hefur betra? Hver lak- ara? Botvinnik hefur nú þeg- ar samsta^ð frípeð, Smisloff á eftir að skapa sín. Þess vegna álitu kunnáttumenn að staðan væri betri hjá svörtum, sem gat leikið 29. — g5 án þess að þurfa að óttast 30. Hd5f Kf6 31. Hf2 He5. Oss virðist sem skákin hefði átt að enda friðsamlega og það því frem- ur sem Botvinnik skiptir upp í hrókendatafl. 30. Bxe6 Kxe6 L 31. Hd8 Ke7 Erfitt var að sjá fyrir, að eftir aðeins 10 leiki í þessu einfalda hrókendatafli yrði svartur óverjahdi mát! Gegii Smisloff, nýjung hans og her, br^gðum, hefur Botvinnik ekki brugðist, ert nú' birtist enn einn óvinur — tímaþröng! 32. Hb8 He6 33. c4 a6 Svartur sér ekki hið einfalda framhald 33. — He5 .34. a6? He6. Hvítur getur hinsvegar svarað 33. — He5 með 34. b4 Hxc4 35. Ka3 og hann á ekki að tapa. En nærri má geta, að Botvinnik hefur heldur ekki óttast tap í þessari stöðu. 34. Kc3 f 5 35. H2d8 d4 Gott væri 35.-------Kf6. 36. He8t Kf6 37. Hxe6 Kxe6 38. Kd4 Hf7 Ef strax Kf5, þa 39. Hf8f, síðan 40. b4 og hvítu peðin hlaupa hraðar en þau svörtu.. 39. Ke4 Kd6?? Botvinnik átti ennþá um tvær mínútur eftir. Á þeini tíma mátti finna hinn einfalda leik 39. Hf5, sem ieiðir til jafnteflis eftir 40. Hb6f Kf7 41. Kf3 Hxa5 42. Kxf4 Hf5f. Þess í stað velur fyrrverandi heimsmeistari sjálfsmorðsleik- inn 39. ¦— Kd6, sem skoða má sem einskonar góðfúslegt svar við „svefngegni" Smisloffs í 3. skákirtni. Ef stórmeistaracnir einhvern- tíma skyldu þurfa að minn- ast þess hvenær þeir léku grófast af sér á skákferli sínum, þá geta þeir eirimitt minnst þessara tveggja dæma um skákblindu. 40. Hb6f Kc5 Ef 40. — Kc7, þá 41. Hxa6. Tímaþrönginni er lokið. Dóm- ari einvígisins G. Stáhlberg hafði þegar undirbúið umslag, svo að skákin- gæti faríð í bið. En Smislbff var fljótur' að leika næsta leik. 41. Kd3 Hér sá . Botyinnik. sér.., til..•.-. skelfingar, hvað þann; hafði „gert af sér" í tímaþrönginni. . . Framhald á 41. síðu. , ¦

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.