Þjóðviljinn - 28.06.1962, Blaðsíða 10

Þjóðviljinn - 28.06.1962, Blaðsíða 10
Kortsnoj ,brennir af' Vegna þrengsla í blaðinu hefur skákþátturinn beðið birt- ingar, og eru lesendur hans og höfundur beðnir að virða það til betri vegar. Þinginu á Curacao er senn lokið. Þegar þetta er ritað, er ekkj öruggt hver sigrar, nema fþað verður annarhvor eða báð- ir Keres og Petrosjan. Vaeri hvor sem er vel að sigrinum kominn, að manni finnst. Þeir sem hafa fengið lakari útkomu en vonir stóðu til á þinginu eru iþeir Fischer, Kortsnoj, Tal og Filip. Petro- sjan, Keres og Geller hafa hald ið vel í horfinu með orðstír sinn, en aðeins einn keppanda hefur aukið hróður sinn að miklum mun, og er það Benkö. Þessi rólyndi meistari hef ur látið allar hrakspár sem vind um eyrun þjóta og „markað á" alla hina meistarana nema Keres. Hann hefur tapað öll- um þremur skákunum sem hann hefur teflt við hann þarna. Á siðasta kandídatamóti tapaði Benkö öllum skákun- um, f jórum, fyrir Keres, og hef- ur því þegar þetta er skrifað tapað 7 skákum í röð fyrir •honum. Kannski er það með Keres eins og Helga Sæmunds- son, að hann vilji fyrir öllum fremur tapa en Benkö. Að mörgu leyti væru það skemmtileg úrslit, ef Keres og Petrosjan yrðu jafnir að vinn- ingum. Yrðu þeir þá að heyja einvígi um áskorunarrétt- inn, líklega tólf skákir; yrði það vafalaust hrikaleg viðureign, því þótt báðir séu rólegir á yfirborðinu, þá munu iþeir manna ólíklegastir til að láta hlut sinn fyrr en í fulla hnefana. Og ekki þýddi þá að gera allar skákirnar jafntefli, (því þótt Botvinnik sé fastur íyrir, þá .yrði honum sjálfsagt ofviða að fá þá báða gegn sér samtímis! Eftirfarandi skák er tefld í 12. umferð í Curacao: Hvítt: Kortsnoj Svart: Fischer Kóngs-indversk vörn. 1. d4 Rf6, 2. c4 g6, 3. g3 Bg7, 4. Bg2 0—0, 5. Rc3 d6 6. Rf3 Rc6, 7. 0—0 e5, 8. d5 Re7, 9. c5! Þessi leikur er sennilega „heimabakaður". A.m.k. minn- ist ég þess ekki að hafa séð hann fyrr. Eftir 9. — dxc5 10. Rxe5, Rfxdð 11. Rxf7 er greini- Jegt að hvítur hefur betur. 9. — Rf—d7. 10. cxd6 cxd6, 11. a i Rc5 12. Rf—d2. 12000 vinningar á ári! Hæsti vinningur í hverjum flokld 1/2 milljón krónur Dregið 5 hvers mánaðar n!7i1^»TtT7TTn litstjóii Sveinn Kiistinsson Ekki strax b4 vegna e4. Kortsnoj stefnir kóngsriddara sínum yfir á drottningararm, en þar bíður hans mikið at- hafnasvið, þökk sé því, að reit- urinn c4 er laus til ábúðar. 12. — b6. 12. — a5 til að hindra b4 'hefði að vísu sínar skuggahlið- ar, og þá dekksta, að það gefur hvítum' reitinn b5, en sem slæm nauðsyn kom sá leikur þó •til athugunar. 13. b4 Rb7, 14. Db3 Bd7, 15. Ba3 afí, 16. Rc4. Hvitur þrengir æ meir að andstæðingi sfnum á drottning- ararmi. 16. — b5. 17. Rc4—d2 Dd8—b6 18. Ba3— b2 f5, Eina von Fischers um mót- spil er á kóngsarmi. 19. Ha3 Bh6, 20. e3 Ha—c8 21. axb5 axb5, 22. Da2. Ekki vænkast hagur Fischers, þar sem Kortsnoj hefur lagt undir sig a-línuna. Frekari til- raun til mótspils á kóngsarmi mundi vera verri en gagnslaus, og því er ekki annað að gera en bíða átekta og treysta á guð og lukkuna. 22. — Bg7. , í 23. Hf—al e4, 24. Bfl Rb—d8, 25. Ha6 Db8, 26. Ha7. Nú fær Fischer ekki hindrað peðstap lengur. 26. — Hc7. 27. Hxc7 Dxc7, 28. Rxb5 Bxb5, 29. Bxb5. Nú ætti frípeð hvíts á b-lín- unni og betri staða hans að færa honum öruggan vinning. En dag skal að kveldi lofa. 29. — Rf7. i 30. Bxg7 Kxg7, 31. Bc6 (?). Hér var vafalaust betra að leika biskupnum einfaldlega til c4. Þótt síðasti leikur hvíts sé ekki tapleikur út af fyrir sig, þá gerir hann vinninginn í öllu falli torveldari. 31. — Rxc6. Svart: Fischer. §4|fi wmm :¦•!¦ ml -wm. ¥M i 1...... m m m m m m ¦qk?'í I S, m Hvítt: Kortsnoj. 32. Hcl ?? Guð og lukkan höfðu það af! Þessi leikur leiðir til mann- taps, og þar með er taflið auð- vitað tapað fyrir hvítan. Eftir 32. Dc2 hefði hvítur hinsvegar góða möguleika. 32. — Da7! Einn af þessum frægu milli- leikjum, sem oft eru svo ör- lagaríkir. Kortsnoj, sem var í miklu tímahraki, hefur alveg sézt yfir þennan banvæna leik. Olánið er, að 33. Db2t væri högg í vatnið vegna 33 — Rc—e5. 33. Dxa7. Það gildir einu hverju hvítur leikur héðan af, og hefði hann þegar getað gefizt upp. En ef til vill hefur hann ekki haft tíma til þess! 33. — Rxa7. ! ; ; 34. Hc7 Ra—b5, 35 Hb7 Rc3, 36. Rc4 Kf6, 37. b5 Rf—e5 38. Rxd6 Hd8, 39. Hb6 Kg5, 40 Ha6 Rxd5, 41. b6. Skemmtileg tilraun. 41. — Hxd6? 42. b7 Hd8, 43. Ha8. 41. — Rb4. 42. Ha4 Hxd6, 43. Hxb4 Hdlf, 44. Kg2 Rf3. Og loks gafst Kortsnoj upp. enda er mátið óverjandi. T.d. 45. b7 Kg4, 46. h3t Kg5, 47. h4t Kg4 og síðan mát. Sjaldan hefi ég séð Kortsnoj brenna svona hryllilega af. Sigur Brasilíu Framhald af 9. síðu. ingar í hinu fræga liði Bras- ilíu hafa látið hafa eftir sér, að þeir muni ekki taka þátt í fleiri H M. keppnum, enda eru þeir farnir að eldast: Nilton Santos 37 ára, Djalma Santos 31, Didi 33, Gylmar 31 og Zag- allo 30. Þeir sem hafa séð þessa menn í ¦leik munu aldrei gleyma þeim. Og við þennan hóp má bæta: Pélé Garrincha og enda Vava. Undirritaður sá þessa menn fyrir 4 árum og leikur þeirra var sá hápunktur sem maður getur hugsað sér í knattspyrnu. Þar kemur þó í fyrstu röð innherjinn Didi sem gat allt sem hann vildi í meðferð knattar — listamað- urinn — maðurinn sem skildi fullkomlega flokksleikinn, mað- urinn sem átti naumast ranga sendingu í leik. Liðið forðaðist hörku en virtist skemmta sér og leika sér í krafti listar og leikni. Sagt eftir leikinn: Ef til vill hafa einhverjir gaman af að heyra, hvað þeir sögðu eftir leikinn við Tékkana um daginn: Þjálfarinn Aymore Moreira sagði: Sigurinn má fyrst og fremst þakka samleiknum og anda liðsins og þeirri ró sem hvildi yfir liðinu er við lékum við Tékkana. Tékkarnir voru betri en bú- izt vor við, og stundum sýndu iþeir mjög góðan leik. Amarildo, sem skoraði mark- ið sem jafnaði fyrir Brasilíu, sagði: „Þetta var stórkostlegt. Ég grét. Tékkarnir voru skemmtilegir mótstöðumenn. Pélé, hinn frægi innherji, sem varð að horfa á f élaga sína verja títilinn, sagði: Við lékum frábærlega. Tékkarnir léku eins og meistarar gegn svo sterkum mótherjum. Ég er ekkert leiður yfir því að hafa ekki verið með vegna þess hve Amarildo var framúrskarandi góður. Garricha sagði: Leikurinn var mjög góður, og það sama má segjá um Tékkana, en ég held að við höfum ieikið betur en þeir. Frimann. Píslárvottar Framhald af 4. síðu. „Já, þeir drepa menn", sagði sá 13 ára. „Hvar drepa þeir menn?" Stundarþögn. Þá sagði fyrir- liðinn: Þeir eru alls staðar að drepa. í Berlín og í Kúbu". „Og svo eru þeir að búa til múr og gaddavír", sagði annar. „Cg skrifa leynibréf", sagði sá þriðji. ,.Já, nú skil ég, hvers vegna þið eruð á móti kommunum" sagið ég hrifinn. „Vlð skyldum hafa drepið alla kommana, ef löggan hefði ekki verið svona vitlaus", sagði fyrirliðinn. „En haldið þið, að þetta hafi allt verið kommar, sem þið köstuðuð í?" „Já, auðvitað maður. Þeir eru á móti hernum". „Eru.ð þið allir með hernum?" „Já,!" hrópuðu þeir allir í einu. Og álkulegur strákur bætti við: „Á spjöldunum stóð: Eflið herinn. Og kommarnir urðu al- veg vitlausir þegar þeir sáu það". „Hvers vegna viljið þið efla herinn?" Stundarþögn. Þá sagði sá rauðhærði: „Því annars kæmu . auðvitað Rússarnir maður". Nú var hópurinn farinn að ókyrrast. Ég ákvað að brjóta upp á „skemmtilegu umræðu- efni. „Hlustið þið oft á Keflavík- urútvarpið?" „Kommarnir vilja banna það". sagði fyrirliðinn. „Hlustið þið oft á Kefla- víkurútvarpið?, endurtók ég. „Já, það er ekkert varið í það íslenzka", svaraði strákur með sígarettustubb í munnin- um, á að gizka 14 ára. „Kommarnir vilja banna það", sagði sá rauðhærði. ,,Og þeir vilja heldur ekki fá sjónvarp", sagði fyrirliðinn. „Það er sjónvarp heima hjá mér", sagði sá 13 ára. „Kommarnir eru á móti öllu skemmtilegu", sagði sá frekn- ótti. i Andartak ríkti þögn sam-^ þykkisins yfir þessum óstýriláta hóp. Sérstæð þögn. „Segið þið mér, strákar", sagði ég". Er nokkur ykkar í Heim- dalli?" „Ég er í Heimdalli", sagði fyrirliðinn. „En þið?" „Ekki enn þá". Kenna mátti hryggð í rödd þeirra. En nú voru þeir farnir að ókyrrast verulega. Ég spurði, hvort við ættum ekki samleið. Ég væri á leið niður í Tjarn- argötu. „Nei, við þurfum að gera dálítið áður", sagði sá rauð- hærði. „Þú mátt vera með", sagði fyrirliðinn. Við þessi ummæli rak hóp- urinn upp slíkan hrossahlátur að mér fór ekki að verða um sel. Ég flýtti mér þess vegna að kveðja og bakkaði kærlega fyrir samtalið. Síðan gekk ég hratt niður Kirkjugarðsstíginn pg staðnæmdist við hornið á Suðurgötunni. Grunur minn reyndist réttur. Kínverji kom fljúgandi frá strákahópnum yfir í húsagarð, þar sem hann sprakk með imiklum hávaða. Friðsamur garðyrkjumaður birt- ist við garðvegginn og spurði nokkuð höstum rómi hver væri meiningin. Mér til mikillar furðu hlupu strákarnir ekki burtu. Þeir hrópuðu aðeins ókvæðisorð á móti og gengu síðan hægum skrefum vestur eftir. Þeir voru sem sagt Ihafnir yfir lög og rétt. Bara ef lögreglan hefði ekki verið svona vitlaus að berja þá í staðinn fyrir komm- ana! Rousseau Ríki og flokkur Framhald af 4. síðu. uppeldi Sjálfstæðisflokksins á börnum sínum? Eða hefur skoðun hans ávalt verið sú, að sterkt ríkisvald eigi að vera •ríkisvald Flokks.'ns? Þá verð- ur uppeldið og ríkisvaldið ekki andstæður heidur greinar á sama meiði. Slíkt ér velþekkt fyrirbæri. Það heitir FASISMI. G. Framhald af 7. síðu Þrátt fyrir þetta hafði Rcuss- eau gífurleg áhrif. Ritsnilld hans er af kunnugum sögð ó- viðjafnanleg og hefur það ef- laust ráðið nokkru. Hitt er þó meir um vert, að kröfur hans um lýðræði og frelsi voru sem talaðar út úr hjarta þeirrar borgarastéttar, sem innan skamms átti eftir að kollvarpa lénsskipulaginu franska. Ekki var þó Rousseau lengi spámað- ur í eigin föðurlandi. Hann var að eðlisfari trúhneigður mað- ur, en hafði megnustu andúð jafnt á kristinni kirkju og efn- ishyggju alfræðinganna. I , Era- ile" gerir hann harða hríð að báðum og hlaut að vonum litlar þakkir fyrir; mótmælendur og katólskir kepptust um að lýsa Rousseau í bann og fyrr en varði var hann orðinn land- flótta. 1770 kom hann aftur til Parísar og lifði þar fábreyttu lífi unz hann dó saddur líf- daga 1778. Skömmu áður kcm til hans í heimsókn ungur mað- ur, er lengi hafði litið á hann sem meistara sinn og leiðtoga. Hann hét Maximilian Rbbes- pierre og honum féll í hlut að láta rætast ýmsar af hugsjón- um Rousseau. Samtímamenn litu Rousseau misjöfnum augum, meðan aðr- ir hófu hann til skýja þráðu aðrir það heitast að hrinda honum út í yztu myrkur. Mme. de Stael lét svo um mælt, að hann hefði ekkert fundið upp en allt sett í bál og brand. Voltaire lét það eftir sér að skrifa um hann níðrit — undir dulnefni — og um „Heloise" kvað hann upp þann dóm, að svo virtist sem fyrri hlutinn væri skrifaður í pútnahúsi en hinn á Kleppi. „Emile" áleit hann mundu gleymdan eftir mánuð að 30 síðum undantekn- um, en þær væru líka svo gullfallegar, að hörmulegt væri til þess að vita, að annar eins þrjótur skyldi hafa slampazt á að skrifa þær! I frönsku byltingunni sóttu Jakobínar hald cg traust í kenningar Rousseau og því rót- tækari sem byltingin varð því meiri var vegur hans. Allt frá þeim tímum hafa róttækir menn haldið minningu hans í heiðri. Heimspekirit hans munu nú lítið lesin nema af fræði- mönnum, enda þótt nafn hans sé öllum kunnugt. En eftir lif- ir minningin um mannvininn og uppreisnarmanninn Rouss- eau. Samúð hans með smæl- ingjanum er einhver geðþekk- asti eiginleiki þessa einkenni- lega manns. Þess skulum við minnast í dag um leið og. við þökkum brautryðjandastarf hans á fjölmörgum sviðum. J. Th. H. XXX ANKIN va \S(rvauuir&t wz? *** ¦ i KHflKI 1 ÍIO) ÞJÓÐVILJINN — Fimmtudagur 28. júní 1962

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.