Þjóðviljinn - 13.11.1965, Blaðsíða 3

Þjóðviljinn - 13.11.1965, Blaðsíða 3
SEasgarÖafiuíi? & nóVsmbejf 3355 ~~-?>3ÖEmG3ma — SÍBA 3 «**- Enn einn lifandi kyndill A þriðjudagskvöld vætti 22 ára gamall bandarískur friðarsinnL Roger La Porte, föt sín í benzíni á torginu fyrir framan aðal- stöðvar SÞ í New York, bar eld að og stóð brátt i ljósum log- um. Hann heyrðist hrópa áður en hann hné til jarðar að hann væri á móti öllum stríðum. Roger La Porte sem starfaði í sam- tökum kaþólskra. „Catholic Workers", Iézt f fyrradag í sjúkra- húsi. — Myndin sýnir Iögreglumann skoða sviðnar fatatætlur sem eftir urðu á sjálfsmorðsstaðnum. Viirælur Frakka ^g V-Þjóðverja PARlS 12/11 — Heimsókn franska utanríkisráðherrans Co- uve de Murville til Moskvu á dögunum var helzta málið, sem rætt var í dag á fundi utan- iríkisráðherra Frakka og Vestur- Þjóðverja. Gerhard Schröder utanríkis- ráðherra Vestur-Þýzkalands kom í dag til Parísar til hins venju- bundna fundar við starfsbróð- ur sinn, sem ákveðinn er í vin- áttusáttmála Vestur-Þjóðverja og Frakka frá 1963. Þýzki utanríkisráðherrann sagði eftir fund þeirra í dag Þincsœtið LONDON 12/11 -* Brezki Verkamannaflokkurinn vann sigur í aukakosningum í Erith Grayford kjördæmi utan við London í gær eins og búizt hafði verið við. Þar með jók ríkisstjórnin meirihluta sinn í neðri mál&tof unni úr einu atkvæði í tvö. Liðsauki sendur til S-Vietnams AUSTIN, TEXAS 12/11 —• Varnarmálaráðherra Bandaríkj- anna Robert McNamara skýrði frá því í gærkvöld, að Bandarik- in mundu senda liðsauka til S- Vietnam sem skjótast, en neitaði að upplýsa hve mikill þessi Iiðs- auki yrði. McNamara skýrði frá þessu á blaðamannafundi eftir að hann, Dean Rusk og fleiri helztu ráð- gjafar Johnson forseta . höfðu rætt alþjóðamál á LBJ búgarðin- um í Texas. Núna hafa Bandaríkin 160.000 manns undir vopnum í Suður- Vietnam og búizt er við að þeir muni brátt f jölga í liði sínu upp í 225 þúsund manns. Hægt er að framkvæma þá fjölgun án þess að nauðsynlegt verði að grípa til sérstakrar frekari herkvaðningar nýliða. Varnarmálaráðuneyti Banda- ríkjanna skýrði frá því í gær- kvöld að frá því i desember '61 hefðu yfir 1000 bandarískir her- menn fallið í S-Vietnam og á sama tíma hafa 5300 særzt í bar- dögum. Af þeim særðust 3800 á þessu ári. 1 fréttum frá Saigon er skýrt frá því að í morgun hafi Víet- kon'g gert harða hríð að banda- rískri herdeild sem verndar svo- nefndan rikisveg númer 13 í ti. þ. b. 65 kílómetra fjarlægð norð- vesfcur af Saigon. Orustan hefur staðið í allan dag og höfðu bandaríski og s- víetnamski flugherinn gert 43 sprengjuflugvélaárásir á þjóð- frelsisherinn á þessu svæði er hann hörfaði undan. Þessi árás staðfestir þá skoðun bandarískra herforingja að Víet- kongherinn hafi hætt við skaeru- hernað í bili og tekið aftur upp hernaðaraðgerðir í stærri stil. að einnig hefði verið rætt um sambandið milli ríkja í austri og vestri og ákveðin atriði í málefnum Þýzkalands. Við komuna tiil Parísar í dag sagði Schröder að Frakklandog Vestur-Þýzkaland ættu við mörg flókin vandamál að stríða, en .bætti þv4_viðJk._asi i. Eyrópu mætti finna einingu í hugmyndum um Evrópu. Stjórnmálamenn í Frakklandi segj'a að Schröder sé fyrst og fremst kominn til hess að heyra hljóðið í frönsku stjórninni um óskir Þjóðverja um meiri völd sér til handa í kjarnorkuvörn- um Nató. Einnig er talið að rætt verði um Efnahagsbandalagið, þó rík- in séu á öndverðum meiði um það ekki síður en Nató. ' Þó ríkin séu mjög ósammála leggur Ludwig Erhard forsætis- ráöherra Vestur-Þýzkalands mjög mikla áherzlu á þýðíngu vináttusáttmálans og telur að reyna verði að nýta álla mögu leika, sem í honum felast. Handtaka JÓHANNESARBORG 12/11 — Yfirmaður öryggislögreglu Suð- ur-Afríku hefur skýrt frá þvi að Abraham Fischer. sem lög- reglan hefur leitað síðan í janú- ar síðastliðnurn. hafi verið handtekinn { fyrrakvöld skamtnt frá heimilj sínu í Jóhannesar- borg. Lögreglustjórinn skýrði frá því að Fischer verði leiddur fyr- ir rétt einhvern næstu daga, en honum er gefið að sök að hafa yerið leiðtogi í neðanjarðar- starfsemi kommúnista í Suð- ur-Afríku. þróunarráð NEW YORK 12/11 — Efnahags- nefnd allsherjarþings Samein- uðu þjóðanna ákvad í gærkvöld að sameina tæknilega aðstoðar- áætlun SÞ og hinn svonefnda sérsjóð þeirra og mynda nýja deild þróunarráð Sameinuðu þjóðanna, sem sameini alla að- stoð samtakanna við þróunar- þjóðir. 37 fulltrua ráð á að stjórna nýju deildinni og skipi það 19 fulltrúar vanþróaðra ríkja og 18 frá iðnaðarlöndum. Höfuðstöðvar deildarinnar verða til skiptis í ýmsum þeim löndum sem eru þátttakendur 1 þróunarhjálpinni. Krafíit valdbeitíngar Breta Framhaldaf 1. síðu. esíu sæu, ekki þann -möguleika sem gæti komið upp, að Rauði herinn kæmi með bláa hjálma til landsins. (Gæzlusveitir SÞ hafa bláa hjálma.) Leiðtogi Ihaldsmanna, Ed- ward Heath Iýsti opinberlega stuðningi flokks sín.s við stefnu stjórnarinnar í Ródesíu, en það er kunnugt að sterk öfl í 1- haldsflokknum vilja ekki taka jafn ákveðna afstöðu og eru mótfallin efnahagslegum þving- unum. Heath lýsti því yfir í sjón- varp'sviðtali í gærkvöldi, að hann væri í miklum vafa um réttmæti þess að banna innflutning á tó- baki frá Ródesíu, en það mundi hafa afdrifaríkar afleiðingar fyr- ir efnahagslíf í nýlendunni. TRYGCINCAFÓLK Vér viljum ráða nú þegar, eða sem allra fyrst, karlmenn eða kvenfólk tíl að annast tryggingastörf í Reykjavík. Um heilsdagsstörf er að ræða, hluta úr degi eða auka- störf. — Eftir reynslu undanfarinna ára eru möguleikar á góðum tekjum. Upplýsingar og umsóknareyðublöð veitir Söludeild. — Upplýsingar ekki gefnar í síma. SAMVIN N UTsRYGiGINGAR Andspyrna Fjölmargar ríkisstjórnir um víða veröld hafa þegar lýst því yfir, að þær viðurkenni ekki rík- isstjórnina í Salisbury og muni kalla sendimenn sína þaðan. Johnson Bandaríkjaforseti hef- ur fyrirskipað að utanríkisráðu- neytið skuli eiga nána samvinnu við brezku stjórnina um efna- hagslegar ráðstafanir gegn Rod- esíu. Verwoerd forsætisráðherra S- Afríku lýsti því yfir í gærkvöld, að stjórn hans mundi halda eðli- legum tengslum við stjórnina í Ródesíu. Hann kvað það mjög óheppi- legt að Ródesíumálið hefði ver- ið gert að alþjóðamáli, því raun- verulega kæmi þetta aðeins Ród- esíu og Bretlandi við. Ródesía Stjórn Ian Smith skálaði i kampavíni í dag og fór síðan að ræða hvaða gagnráðstafanir bæri að gera vegna efnahagsaðgerða Breta og annarra. Talað er um eftirlit með hrís grjónasölu í landinu, en þau eru aðalfæða blökkumanna, út- flutningsreglur og nauðsyn þess að spara ýmsar vörur og skammta fyrst og fremst benzín og olíu. Allt var með kyrrum kjörum í Salisbury í dag. En hvorki blöð né útvarp skýrðu frá við- brögðum umheimsins. Síðustu fréttir öryggisráðið samþykkti íkvöld ályktun, þar sem þvi er lýst yfir að stjórnin í Ródesíu sé ólögleg og skorað er á öll ríki að viður- kenna hana ekki né veita Ródes- íu nokkurn stuðning. Ályktun yar samþykkt með 10 att vaeðum. Enginn greiddi atkv. gegn henni, en fulltrúi Frakk- lands greiddi ekki atkvæði á þeirri forsendu að málið væri 'nnanríkismál Stóra-Bretlands og því öryggisráðinu óviðkomandi. Stewart utanr&isráðherra Eng- lands hefur lýst ánægju sinni með þessa ályktun. Þá er það orðið semflengí . hefur verið Ijóst að veröa vildi. Evrópsku landnemarnr ir í Ródesíu hafa sagt sig úr Iðgum við stjórn Hermar Hátignar. Að svo fesri var þegar víst eftir viðræður Smiths og Wilsons í London í síðasta mánuði. Þegar hann hélt heimleiðis til Salisbury sagði einn helzti stjórnmála- ritari brezkra blaða að harm færi með þann kyndil sem kveikt gæti bál um gervalla Afríku". Viðbrögðin við „ein- hliða sjálfstæðisyfirlysingu" Smiths og félaga hafa einnig orðið þau sem við mátti bú- ast. Brezka stjórnin hefur lýst þá uppreisnarmenn, óal- andi og óferjandi, rekið þá af sterlingssvæðinu. fryst inni- eignir Ródesíustjórnar í Eng- landsbanka, ógilt gerðirþeirra og gjörninga, sett hömlur á esfci — etos og reyndar fyrir öl Ixim sem veitt ha£a homim viðriám — hlýtur einnig að vekja grun um að stjóm hans sé ekki reiðubúin til að láte kné fylgja kviði í viðskipt- «m við hin „óttasiegrm smá- mermi" í Saiisbury, eins og hann kaRaði Smith og fé- laga í sjónvarpsræðu sinni í fyrradag. Það var stefna Verkamanna- flokksins að veita þjóð Ródesíu sjálfstaaði á grund- velli jafnréttis og lýðræðis sem henni yrði tryiggt í nýrri stjórnarskrá. í viöirasðunum við Smith hafðl hann hins vegar slakað svo mikíð tSj að hann vildi fallast á að málið yrði leyst án þess að. lausnin yrði lögð undir at- kvæði allra fbúa nýlendnmn- ar. Það var líka yfirlýst stefna Þorskur og mmnfólk viðskipti við þá, bannað vopnasölu til þeirra og kaup á sumum helztu afurðum þeirra, tóbaki og sykri. Mörg ríki hafa þegar lýst yfir að þau muni ekki viðurkenna sjálfstæði Ródesíu, en ékk- ert enn orðið til að veita stjórn Smiths viðurkenningu sem umboðsíhafa fullvalda ríkis, þótt hún geti sjálfsagt eftir sem áður reitt sdg á stuðning þeirra tveggja ríkjaj sem ein hafa orðið til þess á vettvangi Sameinuðu þjóð- anna að veita henni fulltingi, Portúgals og Suður-Afríku. Þaðeryfirlýst stefna Wilsons að knýja uppreisnarmennina í Salisbury til undanhalds með þeim . refsiaðgerðum sem áður voru nefndar og hann sagði leiðtogum Afríkuríkja sem hann. hitti á heimleið frá Salisbury um fyrri hélgi að Bretar myndu ekki beita hervaldi „til að ráða fram úr þvi ástandi sem koma myndi upp eftir ólöglega sjálfstæðis- yfirlýsingu". Hvaða horfur eru á því að refsiaðgerðir af því tagi sem brezka stjórnin hefur boðað geti komið Smith og fólögum á kné? Efþeimyrði framfylgt af festu myndu þau vafalaust valda Ródesíustjórn ýmsum erfiðleikum, en öllum sem til þekkja þer saman um að því fer mjög fjarri að þær myndu nægja til að buga hana. Bæði er það aö reynsl- an af staðfestu vesturveld- anna í slíkum málum þegar viðskiptahagsmunir eru ann- ars vegar er slik að eðlilegt er menn efist um að hugur fylgi máli nú fremur en endranær, og hitt að Ródes- íustjórn hauka í horni þar sem eru Verwoerd og Salazar. Þess munu heldur engin dæmi að slíkar refsiaðgerðir hafi ráðið úrslitum mála. Svo vill til að einmitt þessa dagana eru Iiðin 30 ár síðan Þjóðabandalagið gerði fræga samþykkt um viðskiptabann á Italíu í refsiskyni fyrir stríð þeirra gegn Afríku- mönnum í Eþíópíu. Sú sam- þykkt varð banabiti Þjóða- bandalagsins og þótt margt breytist á þrem áratugum má vel hafa hana í huga. Það vekur líka grun um að minna búi að baki orðum hins kot- roskna forsætisráðherra Breta en hann vildi vera láta í ræð- um sínutn á þingi og í sjón- varpi í fyrradag, að hann boðaði ekki þá ráðstöfun sem ein myndi gera Smith og fé- lögum erfiðara fyrir en atiar hinar saman: Hann minntist ekki einu orði á að bönnuð yrði sala olíu til Ródesíu. Olíulausir myndu Smith og félagar verða á skömmum tíma hjálparvana; flugvélar þeirra, skriðdrekar og önnur vopn ón>tt járnarusl og Bret- um er það innan handar að kka fyrir olíustrauminn til Ródesíu; auðhringar þeirra og Bandaríkjamanna ráða yfir öllum þeim olíulindum sem um er að ræða. Stöðugt und- anhalr1 Wilsons íyrir evr- ópska minnihlutanum í Ród- að brezka stjórnin myndi beita öllu sinu valdi, og þá einnig hervaldi, til að tryggja íbúum Ródesíu þau sömu kjör og. Bretar hafa neyðzt til að veita siasr öllum. öðrum nýlenduiþjóðum sínum. Hann afturkallaði þann ásetning, „að þarflausu" („New States- man"), enda þótt vita mætti að ótti við valdbeitingu af því tagi væri það eina sem hald- ið gæti aftur af j,smámenn-; unum" í Salisbury. i,Herra Wilson hefur lotið of lágt með Iþví að aftaka með öllu að herMði verði beitt hvað sern fyrir kemur"j sagði „Ob- server'* í forystugrein á sunnudaginn. Það gætí. virzt vera vegna gagnrýni afþessu. tagi að hann gerði þessa aft- urköllun sina skilorðsbundna í gær: Brezka stjórnin myndi fús að senda herlið til Rod- esíu ef brezki landstjórinn þar bæði um jþað til að halda uppi lögum og reglu. En landstiórinn er sjálfur úr hópi hinna evrópsku land- nema og va?ri ólíklegur til að biðja um slíka aðstoð brezks herliðs nema her og lögregla þeirra ættu fullt í fangi með að ibæla niðurupp- reisn Afríkumanna sem fyrr eða síðar mun brjótast út, ef þeir fá ekki rétt sinn áann- an hátt. Það var í samræmi við þá ákvörðun Wilsons að beita uppreisnarmennina í Ródesíu ekki hervaldi hvað sem á gengi, að hann fór fram á að öryggisráðið yrði kvatt saman til að Stewart utanríkisráðherra gæti „skýrt" fyrir þvi málin. Það varekki farið fram é að ráðið kæmi saman til að fjaíla um „að- gerðir vegna ógnunar við friðinn", eins og á er kveðið i 7. kafla stofnskrár SÞ.enda þótt sjaldan hafi verið meira tilefni til þess en nú, þegar yfir vofir að ófriðarbál kvikni í Afríku miðri. Það ernefni- lega augljóst að hinar ný- frjálsu þjóðir Afríku munu ekki horfa á það aðgerðar- lausar að fjórar miljónir af' þeirra kyni séu hnepptar í þá sömu fjötra sem lagðir hafa verið á aðrar fimmtán miljónir í Suður-Afríku. Það kann að virðast virðingar- vert af stórveldi að beita ekki hernaðarmætti sínum. 1 þetta sinn bregður þó svo við að allar hinar Sameinuðu þjóðir utan Portúgals og S- Afríku hafa hvað eftir ann- að hvatt Breta til að beita hervaldi í Ródesíu til að tryggja jafnrétti allra þegna brezku krúnunnar þar. Bret- ar hafa hingað til ekki hik- að við að sýna „smámennum" í tvo heimana — Guiana, Kýpur, Kenia, Malaja, Aden eru nokkur nöfn frá nýliðn- um árum. Og reyndar er Is- lendingum í fersku minni þegar þeir beittu flotaveldi sínu til verndar þeim ný- lendum hafsins sem þeir kváðust fyrstir hafa fundið og numið. En þá var auð- vitaR me''ra í húfi en nú. lbo'-cV,,,. ">• ~"r>nfólk — það 0„ .;f. .„.^ _ ág>

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.