Þjóðviljinn - 24.11.1976, Blaðsíða 5

Þjóðviljinn - 24.11.1976, Blaðsíða 5
Miðvikudagur 24. nóvember 1976 ÞJÓDVILJINN — SÍÐA 5 Ef menn fengju litið hálf a öld til baka... Sigurey G. Júliusdóttir frá Drangsnesi á Ströndum er 75 ára i dag. Þessi aldna alþýðukona er einn af hinum tryggu stuðnings- mönnum Þjóðviljans og hefur verið það i áratugi. „Ég hlakka alltaf jafn mikið til að fá blaðið mitt i hendur á hverj- um degi. Þær eru ófár ánægju- stundirnar, sem blaðið hef ur veitt mér og minum i gegnum árin og gerir enn" sagði Sigurey er við heimsóttum hana og báðum um að fá að ræða stuttlega við hana i tilefni afmælisins. „Hvað ætli ég hafi svo sem að segja elskan min, það hefur ekk- ert sérstakt borðið fyrir mig um dagana, en ef þú getur gert þér það litla sem ég hef að segja, að góðu þá er mér kært að ræða við blaðamann Þjóðviljans. Ég er fædd að Kjós i Arnes- hreppi á Ströndum 24. nóv. 1901. Foreldrar minir voru Július Hjaltason og Jóhanna Péturs- dóttir. Ég hafði nú heldur litið af þeim að segja, vegna þess að 6 mánaða gömul fór ég að Kambi i Veiðileysufirði i Arneslireppi og ólst þar upp hjá fósturforeldrum minum Kristni Magnússyni og Höllu Sveinbjörnsdóttur. Þau voru yndislegt fólk sem ég hef alla tið litið á sem foreldra mína. Og sem dæmi um gæsku þeirra get ég nefnt þér að þau ólu upp 10 fósturbörn og voru alltaf eins og bestu foreldrar við þennan stóra hóp fósturbarna." — Nú hefur bærinn ykkar verið mjög afskekktur, hvernig var með barnafræðslu i þinu ung- dæmi? „Ekki þætti hún nú merkileg nútil dags. Þegar best lét kom svo kallaður umgangskennari og setti manni eitthvað fyrir áður en hann fór, en svo kom hann einhvern- timan seinna og spurði mann útiir. Ég man alltaf eftir þvi þegar umgangskennari setti mér fyrir i fyrsta sinn. Ég lærði allt sem hann setti fyrir alveg utan- bókar, kunni upp á mina tiu fingur, en svo þegar hann kom til baka að hlýða mér yfir, stóð allt i mér,égkomenguorði upp. Svona var maður heimóttarlegur i ein- angruninni. Kæmi ókunnur mað- ur, varð maður svo feiminn að væri til manns talað gat maður ekki talab af tómri feimni. Lestur og skrift lærði ég bara af fólkinu heima. Uppeldissyst- kyni min kenndu mér að lesa og að draga til stafs og siðan kennd- um við þeim sem yngri voru. Svona varð að hafa þetta. Það var ekkert til sem hét skólaganga á Ströndum i minum uppvexti og lengi eftir." — Hvenær fórstu svo að heiman? „Það var áriö 1926. Þá var ég orðin 25 ára og ég fluttist þá að Sigurey G. Júlíusdóttir Drangsnesi með eiginmanni mín- um Sófusi Magnússyni og þar höf- um við átt heima siðan. Við vor- um á Akranesi hjá dóttur okkar og tengdasyni i fyrravetur og ^ ætlum að vera hjá þeim i vetur lika. Það er ekki mikið við að vera á Drangsnesi yfir veturinn og þess vegna erum við á Akra- nesi. Ég kann ágætlega við mig þar og Sófus er i vinnu og kann vel við sig. En yfir sumarið viljum við vera á Drangsnesi og hvergi annarsstaðar. Við förum noröur um leið og vorar." — Hefur ekki oftast verið litið um atvinnu á Drangsnesi yfiirvet- urinn? „Hér fyrrum var alltaf litið um atvinnu þar. En menn áttu kindur og jafnvel kú til búdrýginda. Nú, og svo fóru menn annað hvort að Djúpi eða suður á land á vertið, það var algengt. En svo þegar frystihúsið kom, breyttist allt. Þá var og farið að veiða rækju og leggja upp á Drangsnesi og eins glæddist útgerðin um leið og frystihúsið kom, þannig að ástandið batnaði mjög mikið. Það var nú ekki bara að karl- menn f æru á vertið, ungar konur gerðu það lika. Ég var til að mynda i vaski á Isafirði þegar ég var ung og slikt gerðu fleiri stúlk- ur af Ströndum. Þarna var ungt ogkáttfólk saman komið og mjög gaman að vera þarna. Ju, það var erfið vinna vaskið, öll vinna i þá daga var erfið, en ég fæ ekki séð að fólkið nú til dags sé neitt ánægðara en við vorum. Siður en svo." — Það hefur verið býsna erfitt að búa á Ströndum hér áður i samgönguleysinu? „Mikil ósköp, það var óskap- lega erfitt. Ég get nefnt sem dæmi að ef einhver veiktist heima i Kambi, þá þurfti að fara gang- andiyfir Trékyllisheiði til Hólma- vfkur eftir lækni og svo auðvitað að ganga með lækninum til baka. Svona var þetta. Enda var það svo að fólk fór ekki af bæ nema brýna nauðsyn bæri til. Og erfiðið var á nær öllum sviðum. Þess vegna tek ég ekki undir með þeim sem segja að heimurinn fari versnandi. Það getur verið að hann geri það á þeim sviðum, sem ég þekki ekki til, en þar sem ég þekki til hefur allt farið batn- andi. Ég er ansi hrædd um að ef þeir sem tala um að heimurinn fari versnandi, fengju litið svona hálfa öld til baka myndi hljóðið i þeim breytast. Það skaltu vera vissum. — Hvað hefur valdið þeim breytingum til batnaðar sem þú telur að orðið hafi? „Tvimælalaust verkalýðs- hreyf ingin. Hugarfar atvinnurek- enda hefur ekkert breyst, vertu viss, það er aðeins máttur verka- lýðshreyfingarinnar, sem hefur kniiið þá til að gefa eftir. Og það er þessi máttur sem sameinuð verkalýöshreyfing hefur, sem breytt hefur lifinu til batnaðar. Þetta er min skoðun." — Nú hefur þú alla tið verib sósialisti, ekki hefur það nú verið algengt með stúlkur á Ströndum á þeim árum þegar þú varst að al- ast þar upp? „Nei, það kusu allir ihaldið á minum bæ. Aubvitab er ég syndug manneskja eins og allir, en eina synd hef ég aldrei drýgt, ég hef aldrei kosib ihaldib. Ég hafbi aldrei heyrt orðin sósialisti eða kommúnisti þegar ég hafði myndab mér þá lifsskoðun sem ég hef lifað eftir. Þau orð hafði ég til að mynda aldrei heyrt nefnd þegar ég var að basla i þvi ab fá fólkið að Kambi til að hætta að Afmœlisviðtal við Sigurey G. Júliusdóttur 75 ára kjósa ihaldið. Það sem mótaði lifsskoðun mina var óréttlætið sem maður sá allsstaðar i kring- um sig. Sumir voru svo rikir að þeir gátu keypt allar bestu jarðirnar, haldið hjú fyrir ekkert kaup, aðeins klæði og fæði. Svo lá við sulti hjá öðrum, sem urðu að hokra á kotum. Heldurðu að þetta hafifarið framhjá manni? Sumir hafa haldið að Magnús Guðmundsson tengdafaðirminn á Isafirbi hafi gert mig svona rót- tæka, en þess þurfti hann ekki, ég var orðin það ung stúlka heima á Kambi. Hann kynnti mér hins- vegar Þjóðviljann og hvatti okkur til að lesa hann og það hef ég allt- af gert siban meb mikilli anægju'.' — Að lokum Sigurey, þú segist kunna vel við þig á Akranesi, ertu kannski að hugsa um að setjast þar að? „Nei, það geri ég ekki. Jú, ég kann vel vib mig hér, en það er alltaf best aðveraáDrangsnesi og ég hlakka ailtaf til vorsins, þá förum vib norbur. Þab er lika svo gaman núorðið þarna uppá hæð- inni. Þar sem við byggðum húsið okkar á Drangsnesi er allt unga fólkið að byggja núna. Þegar við byggðum þar vorum við talin gal- in ab byggja þarna. Nú byggir unga fólkið i kringum okkur, okkur til mikillar nnægju." Þau Sigurey og Sófus Magnús- son eiga fjórar dætur Matthildi og Jóhönnu sem búa á Akranesi og Osk og Laufeyju sem búa i Reykjavik. Sígurey tekur á móti gestum á laugardaginn kemur 27. nóv. að Heiðarbraut 12 á Akranesi. Að lokum skulum við sjá hvernig Sigurey tekur á móti blaðinu sinu, Þjóðviljanum: Þarna kemur Þjóðviljinn það er nú meiri snilldin. Geislar af honum góðviljinn gáfurnar og mildin. —S.dór I 6. umferð Olympiuskák- mótsins í Haifa tefldu Islending- ar við andfætlinga sina frá Ástraliu og töpuðu, nokkuð óvænt, með 2,5-1,5. Guðmundtir, Helgi og Björgvin gerðu allir jafntefli, en Margeir tapaði. Engin af skákum Islendinganna i þessari umferð er sérlega athyglisverð og skulum við þess vegna skoða þrjár „erlendar" skákir i þessum þætti. Og fyrst er þá að vikja að viðureign Holl- endinga og Bandarikjmanna, sem sibar áttu eftir ab berjast sem harbast um 1. sætið. Þeir Timman og Dommer unnu örugglega á 1. og 3. borbi, á 4. borbi varð jafntefli hjá Ree og Lombardy, en á 2. borði tapaði Sosonki klaufalega fyrir Davalek. Og einmitt sá klaufa- skapúr réði úrslitum i mótinu! Og litum nú á skák Timmans og Byrnes. Hvítt: J. H. Timman Svart: R. Byrne Sikileyjarvörn I. e4 — c5, 2. Rf3 — Rc6, 3. d4 — cxd4, 4. Rxd4 — Rf6, 5. Rc3 — d6, 6. Bg5 — e6, 7. Dd2 — a6, (Allt er þetta samkvæmt bók- inni, en annað höfuðafbrigði svarts er hér 7. — Be7). 8. 0-0-0 — h6, 9. Be3 Þennan leik telur Boles lavsky einna sistan af þeim möguleikum, sem hvitum standa hér til boða. Hann mælir helzt með 9. Bf4, en eftir þann leik hefur svartur þó einnig góða varnarmöguleika. Eftir 9. Bh4 gæti áframhaldið hins verið orðið: 9. — Rxe4, 10. Df4 — g5, II. Dxe4 — gxh4, 12. Rxc6 — bxc6, 13. Dxc6 H-----Bd7, 14. De4 — Hb8 og svartur stendur sist lakar) 9. ( Bd7, 10. f4 — b5, (Hér er einnig leikið 10. — Dc7 eða 10. — Hc8). 11. Bd3 99 3 „útlendar skákir úr sjöttu umferð (14. einvigisskákinni um heimsmeistaratitilinn 1957 lék Smyslov hér gegn Botvinnik 11. Rxc6— bxc6, 12. Df2 — Dc7, 13. Bd3 og svartur gat jafnað taflið án teljandi erfiðismuna)! reyna mótsókn á drottningar- væng með t.d. 17. — a5). 18. h4 — Í5, 19. Hdgl — Bb5, 20. gxf5 — Bxd3, 21. Dxd3 — Hxf5, 22. Be31 Riddarinn skal til d4 og þegar ^^*£^h & n H. Timman. Umsjón: Jón Þ. Þór 11. — Be7, 12. Kbl — 0-0. (Býður kóngssókninni heim. Til álita kom 12. — Dc7 ásamt b4 o.sv.frv.). 13. h3 —Rxd4, 14. Bxd4 —b4, 15. Re2 — d5? (Nú fær hvitur yfirburða- stöðu. Betra var 15. — a5). 16. e5 — Re8, 17. g4 Og nú fer sóknin i fullan gang). -. 17. — f6, (Þessi varnartilraun skapar aðeins fleiri veilur i svörtu kóngsstöðunni. Svartur varð að sSSOK biskupinn stefnir tii h6 er hótun- in f5 hættulegri en ella. 22. — Dc8, 23. Rd4 — Hf7, 24. Hg6! — Dc4. (Svartur ákveður að gefa peð- ið á e6. Eftir t.d. 24 — Rc7 gat hvitur leikið 25. Hhgl og siðan f5 ' og svartur á enga haldbæra vörn). 25. Rxe6 — Dxd3, 26. cxd3 — Hc8, 27. Hhgl — Bxh4,- (27. - Kh7 hefði ef til vill veitt meiri mótspyrnu en hefði varla breytt úrslitum skakarinnar). 28. Hxh6 — Be7, 29. Hh5! og svartur gafst upp. Hann er eiginlega i leikþröng þar sem hann á enga góða vörn gegn hótuninni Hghl. Lokastaðan. Englendingar unnu stórsigur á,,spútnikliði" Fillipseyinga, 3,5 — 0,5. A 1, borði varð jafntefli hjá Miles og Torre. A 2. borði sigraði Hartston nýbakaðan stórmeistara Balinas i eftirfar- andi rólegri en vel tefldri skák. Hvitt: R. Balinas Svart: W.R. Hartston Sikileyjarvörn 1. e4 — cá, 2. Rf3 — e6, 3. c3 — Rffi, 4. e5 — Rd5, 5. d4 — cxd4 , 6. cxd4 — d6, 7. Rc3 — Rf6, 8. exd6 — DxtíB, 9. Bd3 — Be7, 10. 0-0 — 0-0, 11. Re4 — Dc7, 12. Hel — Bd7, 13. Rg3 — Rcb4, 14. Be4 — Be4 — Rf6, 15. Bg5 — Bc6. 16. Bxf6 — Bxf6, 17. Hcl — Dd8, 18. Db3 7 Rd5, 19. Re5 — Hc8. 20. Rhó — Bg5, 21. Hc4 — g6, 22. f4 — Rxf4, 23. Rxc6 — bxc6, 24. Rxf4 — Bxf4, 25. g3 — Bc7, 26. Kg2 — Bb6, 27. Hdl — Df6, 28. Df3 — Dxf3, 29. Kxf3 — Hfd8, 30. Bxc(» — Bxd4, 31. Hdxd4 — Hxd4, 32. Hxd4 — Hxc6, 33. Ha4 — a6,34. h4 — Kg7, 35. Hb4 — h6, 36. Hb7 — Kf6, 37. a4 — e5, 38. a5 — Ke6, 39. Ke3 — f5, 40. b3 — Kd5. 41. Kd2 — g5, 42. hxg5 — hxg5, 43. b4 — Hd6, 44. Kc3 — f4. 45. gxf4 — gxf4, 46. Hf7 — Ke4, 47. b5 7 Axb5, 48. Kb4 — f3, 49. Kxbá — Hdl, 50. a6 — Hal og hvitur gaf. Gestgjafarnir, Israelsmenn. sigruðu Spánverja örugglega. 3 — 1. A 1. borði var eftirfarandi sak tefld: Hvitt: Y. Kraidmann (Israel) Svart: J. Bellon (Spánn) Benkö — bragð 1. d4 — Rf6, 2. c4 — c5, 3. d5 — b5, 4. cxb5 — a6, 5. bxa6 — Bxa6, 6. Rc3 — d6, 7. Rf^ - g6, 8. g3 — Bg7, 9. Bh3 — Rbd7, 10. 0-0 — Rb6, 11. Hel — 0-0., 12. Bf4 — Rc4, 13. Dcl — Da5, 14. Hbl — Hab8, 15. Rd2 — Re5. 16. Bxe5 — dxe5, 17. Dc2 — Hfd8, 18. Bg2 — Bh6, 19. Hedl — Rd7, 20. d6! — e6, 21. Bc6 — Hbc8, 22. Da4! — Dxa4, 23. Bxa4 —Rb6, 24. Bb5 — Bxb5, 25.Rxb5 — Hb8, 26. Ré4 — Rd5. 27.Rec3—Rxc3,28. bxc3 — Bf8, 29. d7 — C4,30a4 — Hb7, 31. a.í — Bc5, 32. a6 — Hbd7, 33. Hxdí — Hxd7, 34. Hal — Ba7, 35. Ha4 og svartur gafst upp.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.