Þjóðviljinn - 24.11.1976, Blaðsíða 8

Þjóðviljinn - 24.11.1976, Blaðsíða 8
8 SÍÐA — ÞJÓÐVILJINN Miðvikudagur 24. nóvember 1976 Miðvikudagur 24. nóvember 1976 ÞJÓÐVILJINN — SÍÐA 9 Ég held að það sé óhætt að full- yrða að hvergi á þessu landi eigi jafnmargt fólk jafn mikið undir jþvi að útgerð sé starfrækt af full- um krafti og einmitt hér í Reykja- vík. Um margra ára skeið hefir verið héðan útgerð, bæði með togurum og minni fiskiskipum. Þvi er þó ekki að leyna að hún hefur farið þverrandi frá ári til árs. Þessi þróun mála er uggvæn- leg, og atvinnuástandi er stefnt voða. Astæðurnar eru margar og margvislegar. A allra siðustu ár- um hafa rótgróin útgerðarfyrir- tæki hætt störfum og ekki komið önnur I þeirra stað. Nú nýlega hafa borist fréttir um að enn eitt útgerðarfyrirtæki sé að hætta störfum. Þetta fyrirtæki hefur um áratuga skeið gert út togarann Karlsefni, en nú hefur Bæjarút- gerð Reykjavikur verið boðið að yfirtaka þetta skip. Karlsefni má ekki seija frá Rvík. Ég tel að vegna þeirra sem vinna við fiskvinnslu hér i borg verði að gera allt sem hægt er til að koma i veg fyrir að þetta skip verði selt frá Reykjavik. Að visu er það orðið 12 ára gamalt, en það réttlætir ekki sölu þess frá Reykjavik, þegar ekki má láta smiða nýtt skip innanlands. Um Karlsefni sagði skipstjóri sem stjórnaði þvi i tveimur veiðiferð- um á þessu ári, að öll tæki um borð væru i toppstandi, það gæfi nýrri skipum ekki mikið eftir. Hann taldi að ekki væri þörf á neinu nema eðlilegu viðhaldi. Að mati fróðra manna er hægðar- leikur einn, að láta fiskikassa um borð og láta skipið koma inn til löndunar 10 daga fresti. Þvi tel ég að BOR eigi að festa kaup á þvi með það i huga að tryggja fólkinu i landi stöðugri vinnu og fyrirtæk- inu meiri tekjur. Þarf 6 skip tii viðbótar Ég tel aö með kaupum á Karls- KRISTVIN KRISTINSSON, VERKAMAÐUR, SKRIFAR Nýjasta ogfullkomnasta f rystihúsiö á Reykjavíkursvæðinu, frystihús ísbjarnarins lörfirisey. Þröng vinnuaðstaöaogléleghúsakynnieinkennafrystihús BÚR (Ljósm.EIK). ^rf f" ftf Frystihúsið að Kirkjusandi. Frystihús Sjófangs I örfirisey Fiskmoltaka I frystiluisi BÚR Útgerö frá Reykjavík má ekki dragast saman efni væri komið til móts við þarfir fólksins i atvinnulegu tilliti. Hins- vegar nægir það ekki og full þörf er á sex skipum til viðbótar Þótt ekki verði hægt að útvega svo mörg skip strax, verður ekki hjá þvi komist að auka skipakostinn. Ég tel að það sé nauðsynlegt að nýta þá frystiaðstöðu sem fyrir hendí er hér i Reykjavfk. Þáð gerir að visu Bæjarútgerð Reykjavikur. Húsnæði hennar er fullnýtt. Hús það sem BÚR hefur til umráða er mjög lélegt, enda byggt fyrir mörgum árum, og þá sem niðursuöuverksmiðja. Það er furðulegt hvað hægt er að vinna i þessu húsi, sem er ófullnægjandi i alla staði. Ef til vill sýnir árang- urinn best hvað hægt væri að gera i fullkomnu frystihúsi. Nú hefur Bæjarútgerðinni verið úhlutað lóð undir nýtt frystihús, en gallinn er bara sá, að þessi lóð er úti i Faxa- flóa og þarfaleiðandi óvist að byggingarframkvæmdir geti haf- ist. Hvergi nærri fullnýtt. Þá er það Sjófang, frystihús doktors Jakobs Sigurðssonar. Þetta frystihús er ekki fullnýtt. Það sýna tölur frá siðastliðnu ári. Svo er það frystihús Einars Sigurðssonar, Hraðfrystistöðin. Engan skal furða þott almenning- ur sá gáttaður á rekstri þessa húss. Það er að minu mati dæmi- gert stjórnleysi, hvernig að hefur verið farið. Þetta hús er búið að vera i endurbyggingu i heil þrjú ár. Ekki hefur komið uggi i húsið til vinnslu þessi þrjú ár, nema ef vera skyldi eitthvað i sambandi við loðnuafurðir. Þó hefur verið unnið að þvi að gera Hraðfrystistöðina hæfa til þess að taka á móti fiski til frystingar. Frystikrefar hússins. hafa ein- vöröungu geymt kjöt i stað fisks einsog þeim var ætlað. Á BÚR að koma til bjargar? Nú hefur hreyrst að BOR stæði til boða að taka þetta hvis til sinna afnota. Auðvitað til þess að bjarga eiganda þess frá fjár- hagslegu tjóni, meira en oröið er. Máske er það góð lausn til þess að gefa borgarstjornarmeirihlutan- um lengri tima til þess að fylla upp lóðina sem BOR er ætlað úti i Faxaflóa. Ég tel að þegar frysti- hús eins og Hrafrystistöðin eru komin langt frá ætlunarverki slnu þa sé aðeins um eitt að ræða: Að láta aðra aðila taka við rekstri þeirra, og sjá svo um að þau séu nýtt til þeirra hluta sem ætlast var til i upphafi. Þvi að það er fyrst og fremst þjóðin sem á þessi hús. Fleiri möguleikar i Vestur- höfninni Aður en við hverfum frá Vesturhöfninni skulum við athuga hvort við höfum ekki gleymt einhverju frystihúsi. Stendur ekki þarna hús sem virð- ist vera i byggingu? Þetta hús stendur á uppfyllingunni sem er við hafnargarðinn að norðan- verðu. Hvaða hils skyldi nú þetta vera? Hver skyldi eiga þetta stóra og mikla hús sem hefir þá sérstöðu að hafa meira að segja bryggju við dyrnar? Hefur verið stofnað nýtt vinnslufyrirtæki i Reykjavik sem er að byrja sina starfsemi á þessum heppilega staö? Nei, nei, góðir hálsar. Þetta fyrirtæki er ekki til i Reykjavik en við höfum heyrt getið um til- vist þess á Seltjarnarnesinu. Þar ku vera rekið frystihús sem ber nafnið Isbjörninn. Aðaleigandi þess er Ingvar Vilhjálmsson sem lengi hefur átt sæti i útgerðarráði BOR, og að sjálfsögðu borið hag BOR mjög fyrir brjósti. Já, hann Ingvar Vilhjálmsson fékk allra mildilegast jáyrði frá borgar- stjórnarmeirihlutanum við um- sókn fyrirtækissins um aðstöðu við Reykjavlkurhöfn á sama tima og meirihlutinn sá ekki ástæðu til að bæta úr aðstöðuleysi BOR. Þegar við höfum áttað okkur á þvi að menn sem þykjast bera hag fyrirtækja okkar fyrir brjósti eru alltaf að skara eld að sinni köku á okkar kostnaö, þá ættum við að fara að skilja aðstööuleysi BOR i þessu máli. Þá ættum við einnig að skilja að borgar- stjórnarmeirihlutinn birðist i rauninni vera á móti útgerö á vegum borgarinnar, eða hvað finnst ykkur, góðir hálsar? . Samvinna frystihúa Þá er ógetið eins frystihúss: Krikjusands hf., sameign Sam- bandsins og Ogurvikur hf. Þegar núverandi rekstrarform var tekið upp á þvi húsi lagaðist nýting á þvi mjög mikið. A meðan það var i eigu Tryggva ófeigssonar hafði hann mjög litil samskipti við aðra aðila i frystiiðnaðinum. Var það til tjóns fyrir þjóðarbúið i heild þvi aö ég tel að samstarf frysti- húsa, þar sem fram kemur sam- eiginlegur vilji til að fullnýta all- an þann afla sem að landi berst hverju sinni, sé til góðs. Þetta rekstrarfprm frystihúsa jókst til muna með tilkomu tsfélagsins þegarþaðkeypti þetta frystihús á sinum tima af Tryggva Ófeigs- syni. BOR og Kirkjusandur hf. hafa haldið áfram þessum sjálfsögöu samskiptum og ég vona að þau megi haldast, til hagsbóta fyrir þá sem að fiskiðnaði vinna. En til þess að það megi takast verður að vera örugg forysta fyrir hverju einstöku fyrirtæki. Þar verða all- ir að leggjast á eitt til þess að full nýting náist á öllum þeim afla sem á land berst hverju sinni. Kjör fólksins Ég tel, að þótt þaö sem ég hefi sagt hér að framan sé sjálfsagt og nauðsynlegt, þá sé ekki hægt aö skilja svo við þessi mál, að ekki sé minnst á kjör fólksins sem vinnur að fiskframleiðslu yfirleitt. Þessi kjör eru svo langt frá þvi að vera mannsæmandi að það er móðgun að bjóða nokkrum upp á slikt. Þær eru ómældar krónurnar sem útgerðar- og fiskvinnslufyrirtæki græða á þvi að þurfa ekki að greiða hærra kaup en raun ber vitni. Við skulum i sameiningu fara yfir helstu kauptaxta sem gilda i fiskvinnu i dag. Almennan taxta i fiskvinnu er að finna i 7. taxta Dagsbrúnar og er hann þannig: Byrjunarlaun 390,70 kr. eftir 1 árs starf 396,40 kr. Eftirvinna 547,00 kr. eftir 1 árs starf 555,00 kr. Nætur-oghelgid.v. 703,30 kr. eftir 1 árs starf 713,50 kr. Fastvikukaup 15.628 kr. eftir 1 árs starf 15.856.00 Hvað segir þetta i raun og veru? Meðal annars að það þarf ekki nema innan við 20% af heildarfiskframleiðslu á öllu landinu til þess að greiða þessi lágkúrulegu laun þess fólks sem skapar meginhluta af út- flutningsverpmætum þjoðarinn- ar. Hvað skal nú til varnar verða verða vorum sóma? Eru fisk- framleiðendur enn á þvi að þessi aðalatvinnuvegur þjóðarinnar hafi ekki efni á að greiða hærra kaup? Má ég leggja fyrir þá eina spurningu þessu viðvikjandi: Hafið þið efni á þvi að greiða 'ekki hærra kaup? Rökin sem ég færi fyrir þessari spurningu eru þessi: á stöðum þar sem greitt er sæmi- legt kaup eru meiri likur til þess að fólk tolli betur, og fólk sem er orðið þjálfað i starfi skilar betri afköstum og þarf minni verk- stjórn það getur með öðrum orð- um unnið meira sjálfstætt og skil- að fullkomnari vinnu. Þvi tel ég að sá atvinnurekandi sem gefur ekkert fyrir starfsþjálfun sé ekkert of góður að gera sér að góðu lélegri vinnukraft. Ég vor- kenni ekki þessum atvinnurek- endum hiö minnsta og mér er ósárt um það þótt þeir fari á hausinn. En það versta er að það gera þeir ekki nema á kostnað al- þjóðar. Þaö má benda á aö samkvæmt þvi verðlagi sem er á fyrsta flokks skreið þarf ekki nema 1. kg. til að greiða timakaupið i dag. Ég held að ég þurfi ekki að fara nánar út i þessi mál til að full- vissa alla um aö fiskiðnaðurinn hefur efni á að greiða mun hærra kaup en hann gerir. Þrátt fyrir allar hækkanir sem við höfum fengið að undanförnu erlendis á verði á okkar útflutn- ingsvtjrum i fiskiðnaði hefur hreyrst frá toppunum hjá Sölu- miðstöð hraðfrystihúsanna að ekki verði um neina veislu að ræða hjá okkar fólki. Ég verð að segja að við þessu bjóst ég úr þessum herbúðum. Okkur hefur ekki verið boðið i veislur hjá þess- um þverbita I islensku þjóðlifi. En mér kæmi það ekki á óvart að um veisluhöld yrði að ræöa ef þessi sölusamtök yrðu gerð upp og for- svarsmenn þeirra sendir á togara, um stundarsakir að minnsta kosti. Lokaorð Að lokum langar mig til að koma þeirri tillögu minni á framfæri við þá sem reka fisk- verkun hér á höfuðborgarsvæð- inu, að ef þeir vilja tryggja sér betri starfskraft heldur en nú er til staðar, ættu þeir að lækka amk. um helming fæðiskostnað þess fólks sem i þessari grein vinnur. Þab myndi gefa hverjum og einum 4—5 þúsund króna hækkun á mánaðartekjum og um leið tryggja fyrirtækiunum betri starfskrafta. Til þessa ráðs hafa mörg fyrirtæki gripið þegar þau hafa séð fram á að það sé þeim til hagsbóta.Sú peningaupphæð sem færi i þetta kæmi margföld inn aftur með betri starfskröftum og betri vinnuafköstum. Reykjavík 31.10. 1976. Kristvin Kristinsson. Kjaramálaálrktun Málm- og skipasmiðasambands Islands 1 ályktun 6. þings Málm- og skipasmiðasambands Islands, i nóvember 1974, um atvinnu og kjaramál, er eindregið mótmælt löggjöf um afnám verðlagsuppbót- ar á vinnulaun sem jafnframt ógilti kjarasamninga, sem gerðir höfðu verið til tveggja ára i febrúar 1974. Þá þegar höföu þessar aðgerðir rikisstjórnar og meirihluta hennar á Alþingi skert verulega umsamin vinnulaun málmiðnaðarmanna og skipasmiða, og þeir ekki fengið kjaraskerðingarbætur (launa- jöfnunarbætur), 1. október 1974, eins og annað verkafólk, sam- kvæmt bráðabirgðalögum Nr. 88, 24 september 1974. Jafnframt var ljóst i nóvember 1974, að framundan væru hörð átök milli verkalýðshreyfingarinnar annars vegar og rikisstjórnar og þingmeirihluta hennar, hins vegar, um þann kaupmátt vinnulauna sem samið var um i febrúar 1974. Atök þessi hafa staðið siðan, og þeim áfanga lýkur ekki fyrr en kaupmáttur vinnulauna verka- fólks verður ekki minni en hann var á II. ársfjórðungi 1974. Með varnar-kjarasamningum undir forystu Alþýðusambands tslands, sem gerðir voru 26. mars og 13. júni 1975, eftir boðun vinnu- stöðvana og 28. febrúar 1976, eftir tveggja vikna allsherjar- vinnustöðvun, tókst verkalýðs- hreyfingunni að knýja fram um 76% launahækkanir, sem kjara- skerðingarbætur miöað við 1. nóv- ember 1976. Rikisstjórnin með löggjafar- valdið i hendi sér, hefur hins vegar gjöreytt þessum árangri verka- lýöshreyfingarinnar. Aðferöin hef- ur verið gengisfelling og gengissig gjaldmiðilsins, hömlulausar verö- hækkanir lifsnauðsynja ásamt stórfelldum lækkunum söluskatts, vörugjalds og vaxta. Þessi stefna núverandi stjórn- valda hefur hækkað framfærslu- kostnað samkvæmt framfærslu- visitölu sem var 261,5 stig 1. mars '74, i 645,0 stig 1. nóv 1976, eða um 147%. A siðustu átta mánuðum eða frá siðustu samningagerð i febrúar 1976, hefur meðal gengissig veriö um 8,5%. Það ástand sem hér er lýst kall- ar á vlötæka samstöðu og taf- arlausar aðgerðir verkalýðs- hreyfingarinnar gegn rikisvaldi, sem á opinskáan hátt hefur sýnt launafólki fullkominn fjandskap. Kaupmáttur umsaminna kaup- taxta verkafólks hefur þvi hrunið niöur á timabilinu 1. mars 1974 til 1. nóvember 1976 að meðaltali um 25% og hjá málmiðnaðarmönnum og skipasmiðum um 29%. Eina ráð verkafólks viö hruni kaupmáttar kauptaxta hefur verið að lengja vinnutima sinn enn frek- ar en áður til að afla sér viðbótar- tekna, og reyna á þann hátt að við- halda kaupmætti tekna sinna að nokkru. NU er svo komiö að ísland er sér- stakt láglaunasvæði i Norður- og NY SOKN I KJARABARÁTTUNNI Vestur-Evrópu. Umsamdir vinnu- launataxtar málmiðnaöarmanna i Danmörku eru 158% hærri en hér- lendis, en verðlag lifsnauðsynja svipað eða lægra. Hrun kaupmáttar vinnulauna- taxta alls launafólks hefur skapað algerlega óþolandi ástand. A6 endurheimta skertan kaup- mátt vinnulauna er brýnasta verk- efni islensks verkafólks og sam- herja þess nú. 7. þing Málm- og skipasmiða- sambands Islands ályktar þvi eftir- farandi: Islensk verkalýðshreyfing veröur nú þegar að snúa varnar- baráttu siðustu tveggja ára i mark- vissa sókn og vinna upp skerðingu kaupmáttar umsaminna kaup- taxta frá 1. mars 1974. Þingið telur að reynsla varnar- baráttunnar undanfarið staðfesti að kaupgjaldsbarátta með kjara- samningagerð verði ekki einhlit I nýrri sókn. Vilji verkafólk ná árangri i kjarabaráttunniog tryggja hann er nauðsynlegt að verkafólk tengi saman afstöðu sina i kjaramálum og almennum þjóðmálum. Jafnframt telur þingið að grund- völlur fyrir endurreisn kaupmáttar umsaminna vinnulauna sé gjör- breytt efnahags og þjóðmálastefna löggjafarvaldsins, ásamt frjálsri gerð kjarasamninga verkalýðs- félaga, sem stjórnvöld virða og tryggja að halda gildi sinu. 7. þingM.S.I. telur aði nýrri sókn i kjarabaráttunni eigi m.a. að stefna aö eftirfarandi: 1. Að tryggja áfram fulla atvinnu fyrir sérhvern vinnufæran mann við islenska atvinnuvegi en ekki treysta á erlenda stór- iðju. 2. Að tryggja frjálsa samninga- gerð verkalýðsfélaga og koma I veg fyrir skömmtun rikisvalds- ins á vinnulaunum með lögum og reglum sem ekki falla að að- stæðum i atvinnulifinu. 3. Að stórauka kaupmátt vinnu- launa með hækkun umsaminna kauptaxta fastlaunaðs verka- fólks og ráðstöfun til verðlækk- unar lifsnauðsynja með tak- mörkun hömlulausrar álagn- ingar innflytjenda og beinni stjórn á innflutningi. 4. Að verötryggja á ný vinnulaun að fullu, miðað viö breytingu i framfærslukostnaðar. 5. Að stórhækka greiðslur til elli- og örorkullfeyrisþega og llf- eyrisgreiðslur veröi ætíð i beinu sambandi við gildandi launa- kjör. 6. Aö breyttri skattalöggjöf á þann veg að skattbyrði fastlaunaðs verkafólks léttist verulega, mis- munun i álagningu skatta verði leiðrétt pg staðgreiðsliikerfi skatta tekið upp. 7. Aö einfalda útreikninga vinnu- launa með þvi að leggja launa- jöfnunarbætur við grunnkaup og fella úr gildi bráöabirgðalög Nr. 88 1974, og reglugerö sam- kvæmt þeim. 8. Að settar veröi ákveðnar reglur um takmörkun yfirvinnu og unnið i áföngum að afnámi yfir- vinnu sem föstum tekjuöflunar- þætti,en tryggt verði jafnframt að rauntekjur verkafólks skerð- ist ekki. 9. Aö við næstu samningagerð verði lögð áhersla á fullar launagreiðslur i allt að sex mánuði i slysa- og veikihdatil- fellum. 10. Að launþegasamtökin beiti sér fyrir útbótum i dagvistunar- málum. 11. Að verkalýðshreyfingin beiti sér fyrir aukinni aðstoö við aldrað fólk i heimahúsum og stofnun smærri dvalarheimila fyrir aldraða. Framhald á bls. 14.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.