Þjóðviljinn - 24.11.1976, Blaðsíða 4

Þjóðviljinn - 24.11.1976, Blaðsíða 4
4 SÍÐA — ÞJÓÐVILJINN Miðvikudagur 24. nóvember 1976 MÁLGAGN SÓSÍALISMA, VERKALÝÐSHREYFINGAR OG ÞJÓÐFRELSIS. tJtgefandi: útgáfnfélag ÞjóOviljans. Framkvæmdastjóri: Eiour Bergmann Ritstjórar: Kjartan Ólafsson Svavar Gestsson Fréttastjóri: Einar Karl Haraldsson Umsjðn meö sunnudágsblaöi: Arni Bergmann Tjtbreiðslustjóri: Finnur Torfi Hjör- leifsson Auglýsingastjóri: tJlfar Þormóðsson Ritstjórn, afgreiðsla, auglýsingar: Siðumúla 6. Simi 81333 Prentun: Blaðaprent h.f. TENGJA VERÐUR SAMAN KJARABARÁTTU OG ÞJÓÐMÁLABARÁTTU A mánudaginn kemur hefst i Reykjavik 33. þing Alþýðusambands Islands. Það eru mörg verkefni, sem liggja fyrir þessu þingi Alþýðusambandsins, en mestu máli skipta annars vegar mótun stefnu og bar- áttuaðferða verkalýðsstéttarinnar i kjarabaráttunni sem framundan er, og hins vegar sú pólitiska stefnuskrá Alþýðu- sambandsins, sem verið hefur i undirbún- ingi og f jallað verður um á þinginu. Að undanförnu hafa kjaramálin verið i brennidepli stjórnmálabaráttunnar á ís- landi og ekki að ástæðulausu. Verkalýðs- hreyfingin fagleg og pólitisk hefur átt i höggi við fjandsamlegt rikisvald borgara- stéttarinnar, en þessu rikisvaldi hafa stjórnendur þess beitt miskunnarlaust til að þrýsta lifskjörum vinnandi alþýðu niður úr öllu valdi, en hlaða að sama skapi undir gróðamyndun borgarastéttarinnar, ekki sist hvers kyns braskara og kaup- mangara viðskiptalifsins. Með beinum pólitiskum aðgerðum hafa lífskjör verkafólksins innan Alþýðusam- bands Islands verið skert um 25% til jafnaðar á tveimur og hálfu ári, og hjá sumum hópum launafólks um mun meira. Aðferðin hefur verið sú, að láta verð- lagið hækka um svo sem helmingi meira enkaupið og ná lifskjörunum þannig niður i það lágmark sem alþýðuheimilin á ís- landi búa við i dag. 25% kjaraskerðing samsvarar þvi, að fyrir hverjar 1000,- krónur, sem menn fengu greiddar i kaup fyrir tveimur og hálfu ári, þá fengju menn nú aðeins kr. 750,- en verðlag hefði haldist óbreytt. En nú er Alþýðusambandsþing á næsta leyti, og fullvist er að fólkið i verkalýðs- hreyfingunni hefur fullan hug á, að láta undanhaldinu lokið og snúa vörn i öfluga sókn, ekki aðeins i faglegu kjarabarátt- unni, heldur einnig á stjórnmálasviðinu, þar sem flest úrslit ráðast. Miklu skiptir að vel takist til á þingi Al- þýðusambands Islands um stefnumótun i kjaramálum og ákvörðun baráttuaðferða i þvi striði sem framundan er. Þó skulu menn minnast þess, að þeir fulltrúar, sem sendir eru á Alþýðusambandsþing, eða kjörnir til forystui verkalýðshreyfingunni búa ekki yfir neinum töfraráðum. Styrkur þeirra i baráttu við fjandsamlegt rikis- vald og óprúttin gróðaöfl verður aldrei meiri en aflið, sem að baki þeim stendur. Styrkur verkalýðssamtakanna felst fyrst og siðast i einingu og baráttuvilja fólksins sjálfs i verkalýðsfélögunum. An slikrar einingar, án sliks baráttuvilja eru forystu- mennirnir einskis megnugir þótt góðir séu. Eining og baráttuvilji ásamt pólitiskum skilningi er það, sem verkalýðshreyfingin og verkafólkið þarf umfram allt á að halda eigi árangur að nást. Vandinn er ekki fyrst og fremst góðir eða slæmir forystumenn i verkalýðssam- tökunum, eins og alltof margir virðast halda, þvi sé þetta þrennt: Eining, bar- áttuvilji og pólitiskur skilningur fyrir hendi hjá nægilega mörgum innan verka- lýðssamtakanna, þá mun reynast létt verk að finna þá forystumenn sem duga, en þoka þeim til hliðar, sem ekki eiga erindi. Um siðustu helgi var haldið i Reykjavik 7. þing Málm- og skipasmiðasambands ís- lands Þjóðviljinn vill taka hér upp og gera að sinum orðum kafla úr samþykkt þess um kjaramál. Þar segir: ,,Það ástand sem hér er lýst kallar á viðtæka samstöðu og tafarlausar aðgerðir verkalýðshreyfingarinnar gegn rikis- valdi, sem á opinskáan hátt hefur sýnt launafólki fullkominn fjandskap. Kaup- máttur umsaminna kauptaxta verkafólks hefur hrunið niður á timabilinu 1. mars 1974 til 1. nóvember 1976 að meðaltali um 25% og hjá málmiðnaðarmönnum og skipasmiðum um 29%. Eina ráð verkafólks við hruni kaup- máttar kauptaxta hefur verið að lengja vinnutima sinn enn frekar en áður til að aí'Ia sér viðbótartekna, og reyna á þann hátt að viðhalda kaupmætti tekna sinna að nokkru. Nú er svo komið að ísland er sérstakt láglaunasvæði i Norður- og Vest- ur-Evrópu. Umsamdir vinnulaunataxtar málmiðnaðarmanna i Danmörku eru 158% hærri en hérlendis en verðlag lifs- nauðsynja svipað eða lægra. Hrun kaup- máttar vinnulaunataxta alls launafólks hefur skapað algerlega óþolandi ástand. Að endurheimta skertan kaupmátt vinnulauna er brýnasta verkefni islensks verkafólks og samherja þess nú." Siðan segir m.a.: „íslensk verkalýðshreyfing verður nú þegar að snúa varnarbaráttu siðustu tveggja ára i markvissa sókn og vinna upp skerðingu kaupmáttar umsaminna kaup- taxta frá 1. mars 1974. Þingið telur að reynsla varnarbaráttunnar undanfarið staðfesti, að kaupgjaldsbaráttan með kjarasamningagerð verði ekki einhlit i nýrri sókn. Vilji verkafólk ná árangri i kjarabarátt- unni og tryggja hann er nauðsynlegt að verkafólk tengi saman afstöðu sina i kjaramálum og almennum þjóðmálum. Jafnframt telur þingið, að grundvöllur fyrir endurreisn kaupmáttar umsaminna vinnulauna sé gjörbreytt efnahags- og þjóðmálastefna löggjafarvaldsins, ásamt frjálsri gerð kjarasamninga verkalýðs- félaga, sem stjórnvöld virða og tryggja að haldi gildi sinu." — k. Vraiin í Geirfinnsmálinu um nýjasta gæzluvaröhaldsfangann; VAREINNBANAMANNA GEIRRNNS HastMttnr sUMerfr g»iUi»«rðhiklsúrskura ¦laðfeitl aynl. •nnari að Geirflnnur Einar*. son hafl horílð að kvðldi hln» 1S. nðveraber 1974. S<glr M að naíngreindlr menn hafi borið í varnaraðila, (iLiðjrtn SkarÞheðtnison. að hann haft það, *>ma kvðld, aiamt fltirurn, vettt Getrflnnl iverk* ívd að lettt hafl tU bana hatui Bjnnwasrnt «7,- frein I. um kveðinn af Birsl Þonnar ¦ iilndðmara. aðfaranðtt lauga dagaini 13. ¦«**. tl., aem 1] mSt. tiezltivarðhaldiártkurði irm var þegar kierður til )' réttar. .....¦¦. ððrum orr frýjað, eini og fyrr ar hllðe}6n af kður Ivitr lagi ura meðferr1 mála, var firtku Ósmekklegt Of tar en einu sinni hefur veriö fundið að ósmekklegum frá- sögnum Dagblaðsins af lög- reglumálum. (Nægir þar að rainna á myndbirtingu i sam- bandi við morðið á Miklubraut og frásögn af sjálfsmorði). Enn er Dagblaðið við sama hey- f'arðshornið. Sölubörn hrópuðu a götum úti i fyrradag, sjálfsagt siamkvæmt fyrirmælum; „Einn banamanna Geirfinns fundinn". Fyrirsögnin er líka á þann veg, að ef ekki er grannt skoðað og hún lesin i heild, mætti halda að ttróp sölubarnanna hefðu átt við rök að styðjast. I greininni er r.afn gæsluvarðhaldsfangans iirt. Það kemur fram i úrskurði Hæstaréttar og þvi hlýtur það <ið vera alfarið mat Dagblaðsins hvort á að birta það eða ekki. lilaðið tekur fram i lok greinar- innar að sama fólkið sem nú liefur borið sakir á þann mann, aem handtekinn var, hefur borið slikt hið sama á marga menn, og vegna sifelldra breytinga á framburði, hefur ekki þótt það mikið byggjandi á framburði þeirra, að stætt væri á þvi að halda þeim i gæsluvaröhaldi. Nafnbirting á þessu stigi er þvi ekki verjandi og enn hefur Dag- blaðið brotiö i bága við almennt velsæmi. Umdeild blaðamennska Expressen er útbreiddasta dagblað i Sviþjóð. baö er kvold- blað og selur sig á útliti, æsi- fregnum, klámi og glæpum. ínnan um og saman við þetta er svo ofthressileg fréttamennska, t.ekið skarplega undir með smælingjum þjóðfélagsins, ráð- ist á kerfiö, og svo eru oft i blað- inu skemmtilegar minningar og iþróttaskrif. Ritstjóraskipti verða á blaðinu um áramótin og tekur þá menningarritstjóri blaðsins Bo Strömstedt við starfi aðalritstjóra. Hann fékk ásamt öðrum blaðamanni Stóru blaðamannaverölaunin sænsku i ár fyrir umfjöllun sina um Pomperipossamálið (drepandi gagnrýni Astrid Lindgren á sænska skattakerfið), Berg- mansmálið (skattamál Ingmars Bergman) og Sjöströmmálið (gagnrýni Expressen á þekktan sænskan lögfræðing, sem notaði mál skjólstæðinga sinn i skáld- sögur og blaðagreinar). bessi útnefning hefur verið gagnrýnd mjög af „virðulegri" blaða- mönnum i Sviþjóð þvi að blafta- mennskan á Expressen þykir stundum jaðra við persónulegar afsóknir. Skemmtileg tilraun Hvað sem segja má um svona blöð eins og Expressen er þar i gangi skemmtileg tilraun. Menningarritstjórinn verðUr aðalritstjóri eins og áöur sagði. Pólitiski ritstjórinn fær hins- vegar þá lykilstöðu að vera frétta- og ritstjórnarstjóri. Og stjórnmálaritstjóri veröur um áramótin tónlistargagnrýnandi blaðsins. Liggur þvl beint við aö ætla að það verði pólitlk I frétt- unum, músik i leiðurunum og menning I heildarlinu blaðsins — þótt enginn sé svo barnalegur að halda að sölusjónarmið Bonniers-fjölskyldunnar verði ekki undir og yfir og allt um kring. En hugmyndin að baki þessum breytingum er sú, að Bo Strömstedt. blaðamenn sem sitja lengi I sama farinu — verði eineygðir og einfaldi fyrir sér raunveru- leikann. Ætli það sé svo fjarri sanni. Svíar skapa vanda tslenskir ráðherrar og embættismenn standa frammi fyrir alvarlegu vandamáli, sem þriggja flokka stjórnin i Svlþjóð hefur skapað. Ekki er meira traustiö milli ráðherranna þar, en að á norræna fundi arka þeir tveir og þrlr I einu til þess að fygljast hver með öðrum. bað eru tveir fjármálaráðherrar I Sviþjóð nú, tveir menntamála- ráðherrar o.s.frv. Og með þeim fylgja svo nánustu samstarfs- menn úr ráðuneytunum. betta hefur i för með sér að I stað þess að senda ráðherra og einn eða tvo embættismenn á norræna ráðherrafundi kemur nú amk. 9 manna sveit frá Sviþjóð. Danir, norðmenn og finnar hljóta að svara þessu með þvi að fjölga upp i sjö I slnum sveitum. Svar Islands verður að senda amk. þrjá á hvern fund. Hætta er þá á að það verði aö loka ráðuneyt- unum og að óformlegir og gagn- legir norrænir ráðherrafundir breytist I venjulegar og gagns- lausar stórráðstefnur. —ekh.

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.