Þjóðviljinn - 04.07.1979, Page 4

4 SÍÐA — ÞJÓÐVILJINN Miðvikudagur 4. júll 1979
DJOÐVHHNN
Málgagn sósíalisma, verkalýðs-
hreyfingar og þjóðfrelsis
btgefandi: Otgáfufélag ÞjóBviljans
Framkvæmdastjóri: EiBur Bergmann
Ritstjórar: Arni Bergmann, Einar Karl Haraldsson.
Fréttastjóri: Vilborg HarBardóttir
Umsjónarmaóur SunnudagsblaBs: Ingólfur Margeirsson.
Rekstrarstjóri: Olfar ÞormóBsson
Auglýsingastjóri: R'tinar SkarphéBinsson
AfgreiBslustjóri: Filip W. Franksson
BlaBamenn: AlfheiBur Ingadóttir, Einar Orn Stefánsson, GuBjón
FriBriksson, Ingibjörg Haraldsdóttir, Magnús H. Glslason, Sigurdór
Sigurdórsson.
Erlendar fréttir: Halldór GuBmundsson. lþróttafréttama&ur:
Ingólfur Hannesson.
Ljósmyndir: Einar Karlsson, Leifur Rögnvaldsson.
Otlit og hönnun: GuBjón Sveinbjörnsson, Sævar GuBbjörnsson.
Handrita- og prófarkalestur: Andrea Jónsdóttir, Elias Mar.
Safnvöröur: Eyjólfur Arnason
Auglýsingar: SigrlBur Hanna Sigurbjörnsdóttir, Þorgeir Ölafsson.
Skrifstofa: GuBrUn GuBvarBardóttir, Jón Asgeir SigurBsson.
AfgreiBsla:GuBmundur Steinsson, Kristfn Pétursdóttir.
Sfmavarsla: Olöf Halldórsdóttir, SigrlBur Kristjánsdóttir.
Bílstjóri: SigrUn BárBardóttir
HUsmóBir: Jóna SigurBardóttir
Pökkun: Anney B. Sveinsdóttir, Halla Pálsdóttir, Karen Jónsdóttir.
Otkeyrsla: Sölvi MagnUsson, Rafn GuBmundsson.
Ritstjórn, afgreiösla og auglýsingar: SfBumóla 6, Reykjavlk, sfmi g 1333.
Prentun: BlaBaprent hf.
Kvartaö yfir
skólum og stúdentum
• Fjórir prófessorar við Háskólann voru að því spurðir
í Lesbók Morgunblaðsins á dögunum, hvort nemendur
við Háskólann væru lakar undirbúnir en áður. Þeim kom
saman um að svo væri. Þeir voru hinsvegar ekki sam-
stíga í því, hverjar ástæðurnar væru. Þó minnast allir á
þá alkunnu staðreynd, að nemendum í þeim framhalds-
skólum sem lýkur með stúdentspróf i hef ur f jölgað stór-
lega. Einn talar um að þjóðf élagslegur þrýstingur, m.a.
frá foreldrum, valdi því að slakað er á aðgangskröf um.
Annar lætur að því liggja að óæskilegar breytingar hafi
orðið á framhaldsskólunum sjálfum. Sigurður Líndal
telur miklu valda um að til verði lélegir stúdentar að
menntaskólanámi séu ekki skýr markmið sett. Hann
klykkir svo út með dæmafáum aðdróttunum um að
verkalýðshreyfingin spilli unglingum við nám sem og
um það, að nemendur og „áhrifamikill hópur kennara"
hafi komið sér upp einskonar svikamyllu sem tryggi
báðum litla vinnuog hóglífi á kostnað ríkisins. Vitum við
þess ekki dæmi að jafn rækilega haf i verið skvett olíu á
eld þess menntamannaf jandskapar sem lengi hefur
dregið niður þjóðmálaumræðu hér á landi og með þess-
um umræðum lagaprófessorsins.
• Nú er það einfalt dæmi, að þegar horft er t.d. á ein-
kunnir, þá mun heildarútkoma hjá stúdentum verða lak-
ari nú um stundir þegar mjög stór hluti hvers árgangs
lýkur stúdentsprófi en áður fyrr, þegar aðeins lítill hluti
unglinga átti kost á menntaskólanámi. Þegar mikið
veður er gert úr jafnaugljósum hlut er litið fram hjá
öðru, sem prófessor Þórir Kr. Þórðarson verður einn að-
spurðra til að minnast á, en það er blátt áfram það, að
starf menntaskólakennara er miklu virkara og erfiðarap
orðið en áður— meðal annars vegna þeirrar jákvæðu’
þróunar, að f ramhaldsskólar setja sér erfiðari markmið
en áður, þegar söfnun þekkingaratriða sat í fyrirrúmi.
En hann segir: „Menntaskólarnir hafa riðið á vaðið með
sjálfstæða menntun nemanda og með ritgerðasmiö og
umræðum efla þeir sjálfstæða skoðanamyndun nem-
enda sinna" — og vill telja árangur af þessari viðleitni
stúdenta okkar daga til tekna.
• Samantekt Lesbókar virðist, þegar á heildina er lit-
ið, f yrst og fremst vera ætlað það hlutverk að gera þær
breytingar sem unnið er að á framhaldsskólastiginu tor-
tryggilegar. Það er sagt að f ramhaldsskólar séu of opnir
og auðveldir, að þeir séu í of rikum mæli geymslustaðir
eða sárabót foreldrum sem ekki gátu stundað nám á sín-
um tima vegna efnaskorts. Það er nokkuð til í því, að
menntaskólar hafa orðið „geymslustaðir". Hin öra
fjölgun þeirra er blátt áfram viðbrögð þjóðfélagsins
bæði við jafnréttiskröf um en þó ekki síður breyttum at-
vinnuháttum og tæknibyltingu, sem gerir það að verk-
um, að í raun eru miklu færri verkefni en áður á vinnu-
markaði fyrir ófaglærða og lítt starfsþjálfaða ung-
linga. En þar með er líka komið að greinilegri þversögn
hjá þeim sem vilja gera þróun til samræmds framhalds-
skóla með f jölbrautakerfi tortryggilega — meðal annars
með skírskotun til þess að hefðbundnu menntaskólanámi
hnigni fyrir bragðið. Hinn samræmdi framhaldsskóli er
einmitt viðleitni til að gefa „geymslutíma" markmið,
glæða hann innihaldi — einmitt vegna þess að hefðbundið
menntaskólanám er hvergi nærri nógu sveigjanlegt,
hæf ir ekki nema hluta þeirra sem á f ramhaldsskólastigi
eru. Þeir þingmenn sem í vor komu í veg f yrir samþykkt
laga um samræmdan framhaldsskóla í pólitískri þröng-
sýni eða afbrýði, þeir eru einungis að tefja fyrir
jákvæðri lausn þeirra vandamála sem risa við mikla
sókn inn á framhaldsskólastigið—og hafa engan valkost
að bjóða annan en harmagrát yfir liðinni tíð.
áb.
Verðbólgan i
fiskiskipum
Minnkandi fjárfesting I fiski-
skipum, auölindaskattur og
fleiri leiöir til aö draga úr sókn I
fiskistofnana eru nú mjög til
umræöu og sýnist sitt hverjum.
1 nýlegri ráöstefnu kynnti m.a.
Ragnar Arnasop, hagfræöingur,
hugmyndir sinar um stýringu
sóknar i fiskistofnana, og von-
umst viö til aö geta gert þvi máli
betri skil á næstunni. Hér og nú
viljum viö varpa fram til um-
hugsunar hugmyndum hans (og
fleiri auövitaö) um orsakir
veröbólgunnar hérlendis. Hvort
sem menn skrifa upp á kenning-
una eöa ekki, þá er hér komiö
gott frávik frá hinum venjulega
vaöli um „vixlhækkanir kaup-
gjalds og verölags”. Ragnar
segir:
„Stærsti hluti okkar efna-
hagsstarfsemi byggist á nýtingu
á sameiginlegri náttúruauölind
slik nýting leiöir alltaf til offjár-
festingar og ofsóknar, fyrirtæk-
in eru þess vegna hagnaöarlaus,
siöan kemur til aö þetta er
sveiflukenndur atvinnuvegur,
vegna verölags á erlendum
mörkuöum og vegna náttúru-
legra sveiflna á fiskistofnum og
veöurfari. Ef þaö veröur sveifla
niöur á viö þá kemst atvinnu-
vegurinn i þrot, og er honum þá
bjargab vegna mikilvægis sins
meö gengisfellingu. Þaö veldur
aftur á móti veröbólgu. Vegna
gengisfellingarinnar batnar
hagur útgeröarinnar, hún fer aö
fjárfesta á nýjan leik, þá fer
hagur hennar aftur versnandi
efnahagslega séö. Siöan hlýtur
aö koma aö þvi fyrr eöa siöar aö
þab veröur sveifla niöur á viö,
þá veröur aö fella gengiö á nýj-
an leik, meö aukinni veröbólgu i
kjölfariö.
Þessi þróun gerist alltaf hraö-
ar og haröar og sjálf veröbólgan
flýtir fyrir þvi aö hagur útgerö-
arinnar komist aftur i lágmark.
Þaö má leiöa aö þvi gild rök aö
þessi sivaxandi veröbólguhraöi
sem viö búum viö, stafi einmitt
af þessu vandamáli. Sivaxandi
veröbólguhrabi, stööugur og si-‘
vaxandi rekstrarvandi útgerö-
arinnar þrátt fyrir alger met-
ár, en samt eru rauntekjur al-
mennings ekki miklu hærri en
þær voru fyrir allmörgum ár-
um, viö erum aö dragast aftur
úr öörum þjóöum i þvi efni.”
Sofandi Þjóðvilji
„Sá er vinur er til vamms
segir” er einhvers staöar kveöiö
og á sllkt vel viö Kjallaragrein
Hrafns Sæmundssonar prent-
ara i Dagblaöinu sl. laugardag.
Þar gagnrýnir hann m.a. Þjóö-
viljann fyrir sofandahátt á und-
anförnum misserum og tiltekur
1
Veröbólgan starfar af offjárfestingu I fiskiskipum.
þetta mál vár látiö gleymast
haföi Þjóöviljinn, málgagn
launafólks, aöallega tvö áhuga-
mál sem tóku stærsta hluta af
pólitisku rúmi blaösins. Þessi
brýnu pólitisku málefni voru
annars vegar klofningurinn i
Sjálfstæöisflokknum og svo
maöur aö nafni Hannes Hólm-
steinn Gissurarson, en þessi
persóna viröist ein þeirra sem
fest hafa i ritvélum blaösins.”
VinirÁma
Þjóöviljinn hefur fyrir all-
nokkru lýst yfir stuöningi sinum
viö þá hugmynd aö veita hér
hæli um 50 vietnömskum flótta-
mönnum, og þvi fögnum viö
hverri þeirri yfirlýsingu er
gengur I sömu átt, þótt stundum
séu röksemdirnar af skritnasta
tagi. Einna skritnust er þó sú er
utanrikismálanefndarmaöurinn
Arni Gunnarsson setur fram i
viötali viö Dagblaöiö I fyrradag.
En þar segir: „Ég var I Viet-
nam um mánaöarskeiö og þekki
þetta fólk af ágætri reynslu,”
sagöi Arni Gunnarsson. „Eink-
um er fólk af kinverska stofnin-
um annálaö fyrir dugnaö.”
Megum vér i skepnuskap vor-
um spyrja hver afstaöa Alþýöu-
flokksins heföi orðiö i utanrikis-
málanefnd ef fólk þetta væri
ekki duglegir kfnverskættaöir
kunningjar Arna Gunnarssonar.
Þokusigling
Dagblaösins
Mörgum hefur þótt þaö heldur
óviökunnanlegt i orkukrepputiö
aö fylgjast meö mótoriþrótta-
iökun ýmiskonar, svo sem flug-
sýningum, bilarallium og sjó-
ralli Dagblaösins.
En hiö mjög auglýsta sjórall
Dagblaösins er hinsvegar aö
veröa aö hinni bestu skemmtan,
þó á annan hátt en til var stofn-
aö. Allt hefur þar gengiö á aft-
stööu litilmagnans i þjóöfélag-
inu.
Þessi lög fjölluöu um þaö aö
þeir sem eru nú réttindalausir
hvaö lifeyrisgreiöslur snertir,
fengju rétt á móts viö þá aöra
sem hafa einfaldan rétt i lifeyr-
issjóöum landsins. Þetta munu
vera um 3—4 þúsund manns og
hvaö þeim viövikur er hér um
aö ræöa þá einföldu frumþörf aö
fá mat.
Mikilvægi þessara laga fólst
þó ekki siöur I þvi aö þau voru
fyrsta skrefiö til þess aö leysa
mesta vanda hins almenna
manns f þessu landi. Þessi lög
Gott er aö Arni þekkir fólkiö.
voru skref i átt til þess aö lifeyr-
issjóöavitleysan yrði lögö niður
og verötryggbur lifeyrissjóöur
kæmi fyrir alla landsmenn gegn
þvi aö húsnæöismál almennings
yrðu leyst á félagslegan og eöli-
legan hátt i eitt skipti fyrir öll.
Þetta litla lagafrumvarp dag-
aöi uppi á alþingi vegna tima-
skorts. Þaö var aö minnsta kosti
sú skýring sem ég fékk.
En hvernig stóö nú verkalýðs-
hreyfingin og málgögn hennar
aö þvi aö berja þetta mikla rétt-
lætismál áfram.
þrhfandiþoka
Kannski getur Vilmundur Gylfason skaffaö
Dagblaöinu einhverja af þeim „þokulúörum”
sem hann skrifar svo mikiö um.
— Signýoghgavió
lngóífshöfðafmoi00i,j
enlirasneríafturtil
Eyja. — Fenguslæmt
íMeðaHam
enalttigóðulagi
■ tvö ákveöin dæmi. Viö gripum
I niður I seinna dæmiö:
„Hitt dæmiö sem ég ætla aö
| minnast á er afdrif laga sem bú-
■ iö var að semja, en döguöu uppi
I á alþingi i lokahrinunni I vor.
Þó aö þessi lög væru ekki
■ mjög stór I sniöunum, þá voru
I þau liklega þaö merkilegasta
! sem fyrir siöasta þingi lá. Mikil-
I vægi þeirra lá þó ekki I þeim
■ breytingum sem þau heföu haft
^ I þjóöfélaginu i bili, heldur I þvi
■ aö þessi lög áttu aö vera undan-
I fari stærri tiðinda sem meira en
■ flest annaö myndu hafa áhrif á
L.
Satt best aö segja hefur ekki
komiö fyrir augu min eöa eyru
neitt sem bendir til þess aö
þessir aöilar hafi vitað um aö
þetta frumvarp væri yfirleitt i
gangi. Þó birtist einu sinni ein-
dálka frétt I Þjóöviljanum en
hún var skrifuö á stofnanamáli
og illskiljanleg.
A meöan endalaus fiflalæti
voru á dagskrá og utan dag-
skrár niður á Alþingi fram á
siðasta dag þá var þetta frum-
varp jaröaö i kyrrþey. A meöan
urfótunum, og þátttakendur
hafa helst úr lestinni, jafnvel
áöur en keppnin hófst. Og meiri
var glansinn ekki á upphafinu
en þaö aö aöeins einn bátur
lagöi fyrstur af staö, en siöan
bættust aörir tveir viö. 1 Dag-
blaöinu i gær er verið aö lýsa för
bátanna frá Vestmannaeyjum
til Hafnar, og svo litið er púöriö i
kappsiglingunni aö fréttin er
miklu likari þvi aö veriö sé aö
lýsa fiskileitarleiöangri. •
— eng