Þjóðviljinn - 21.09.1979, Page 9

Þjóðviljinn - 21.09.1979, Page 9
8 SÍÐA — ÞJÓÐVILJINN Föstudagur 21. september 1979 Föstudagur 21. september 1979 ÞJÓÐVILJINN — SÍÐA 9 Litið inn á kvennahátið í Felled- parken í Kaup- mannahöfn Eins og komið hefur fram í Þjóðviljanum hélt Rauðsokka- hreyfingin danska kvennahátið i Fælled- parken i Kaupmanna- höfn helgina 18.-19. á- gúst. Akveðið var að yfirskrift hátíðarinnar yrði i sambandi við móðurhlutverkið. í ræð- um var farið fram á að konur fengju rétt til að eignast og eiga börn án þess að missa þar með fjárhagslegt sjálfstæði sitt. Á þessum síðustu og verstu timum atvinnu- leysis hefur staða kon- unnar versnað um mun. Margar konur standa ráöþrota gagnvart fullmettuöum vinnu- markaöi og biöur þeirra oft aöeins húsmóöur- og uppalendahlutverk. Atvinnurek- endur lita ekki viö þeim lengur og yfirvöld sjá sig ekki knúin til aö ráöa bót á dagvistunarmálum. Þegar einstæö móöir missu- vinnu sina missir hún einnig dag- heimilispláss fyrir barniö sitt. Siöan missir hún rétt á atvinnu- leysisbótum þegar hún kemst ekki á vinnumarkaöinn vegna barnsins Aldrei hefur konan fund- iö eins fyrir þvi aö hún sé aöeins varavinnuafl sem kallaö er frá pottunum á uppgangstfmum en er siöan minnt á hiö heilaga móöur- hlutverk þegar atvinnurekendur þurfa ekki lengur á konum aö halda. Já hvaö ætlaröu aö veröa væna, þegar þú ert oröin stór? Mamma? „Lises non stop show” Þá er kannski fyrst aö segja frá hinum fjöldamörgu tjöldum sem stóöu viös vegar á hátíöarsvæö- inu. Þar kynntu ýmsir kvenna- hópar, utan sem innan Rauö- sokkahreyfingarinnar, starfsemi slna. Þar má nefna konur yfir fertugsaldri sem veittu ráögjöf og upplý-singar. K-klúbburinn kynnti starfsemi sína en þaö er hópur kvenna sem eiga viö áfengis- vandamál aö striöa. I þriöja tjaldinu var hópur ungra kvenna á aldrinum 13 — 17 ára. Meö skemmtilegum klippimyndum sýndu þær mismun á uppeldi stúlkna frá aldamótum fram á okkar daga. A einu tjaldi stóö Lises non stop show. I nokkrum básum sýnúu brúöur og textar dag I llfi úti- vinnandi húsmóöur. Frá því aö hún vaknar, á undan ööru heimilisfólki, þar til hún dettur út af seint aö kveldi. Meöal annars varbásmeösunnudagsboröinu. A vinstri vegg stóö Lise 180 min. og lágu þaöan fjölmargir bleikir strimlar sem vöföust um steik- ina, diskana, hnlfapörin, glösin, smjöriö o.s.frv.. A hægri vegg stóö hins vegar Björn 22 mfn. en þaöan lágu aöeins fimm strimlar sem vöföust um fjórar bjórflösk- ur og eina snapsflösku. Eigin- maöurinn Björn er prentari og ber hann þvi viö aö vinna hans sé mun erfiöari en hennar vinna llk amlega sem andlega Hún vinnur á sjúkrahúsi og var gestum boöiö aölyfta 50 kg poka ogtekiöfram aö þaö væri þó fisléttur sjúkling- ur. Vinnudagur útivinnandi hús- ML * ,0* móöur er oft ískyggilega langur. Heimilisstörfin hvila einungis á hennar heröum og telur eigin- maöurinn sig fullkomlega afsak- aöan ef hann snertir viö upp- þvottaburstanum eins og einu sinni I viku. Konur i hljómsveit? Margar kvennahljómsveitir spiluöu og var gaman aö. Kon- urnar létu sér ekki nægja aö syngja oghristatambúrinu heldur handfjötluöu þær tryllitæki eins og rafmagnsgitara og trommur. Þekktust var rokkhljómsveitin Shit & Chanel en auk annarra spiluöu þarna Rauöa Wilma og Systur Sonju. Allar sungu þær pólitlska texta og höföuöu þá mik- iö til kvennabaráttunnar. Gæöin voru nú misjöfn, sumar voru hljómsveitirnar vart komnar út um bllskúrsdyrnar en aörar spil- uöu ljómandi vel og af öryggi. Sætasta já konunnar er nei Margir leikþættir voru fluttir og var einna sterkastur sá sem fjallaöi um nauöganir. Þar var sýnt fram á marga vafasama þætti I framkomu dómsvaldsins gagnvart konum sem nauögaö er. Llfslöngun og skynsemi segja konunni aö veita árásarmannin- um ekki mótstööu og hefja þar meö vonlausan bardaga, þar sem hún veit aö karlmaöurinn er likamlega sterkari en hún. Samt veröurhún aö sýna fram á aöhún hafi veitt mótstööu og þá meö eyöilögöum fötum og áverkum. Annars er litiö svo á aö hún hafi viljaö þetta innst inni. Hver kann- astekkiviö goösögnina um aö innst inni dreymi allar konur um aö veröa nauögaö? Afstaöa þjóna réttlætisins til hinnar nauöguöu og niöurlægingin gera oft aö verk- um aö konur draga nauögunará- kærur til baka. Hvaöa kona er ekki bangin viö aö ganga fáfarna götu eftir aö dimma tekur? Golda Meir, fyrrv. forsætisráö- herra Israels, sagöi eitt sinn frá rikisstjórnarfundi, þar sem rætt var um iskyggilega fjölgun árása á konur. Lagöi einn ráöherrann til, aö útgöngubann yröi sett á kvenfólk eftir aö skyggja tæki og þóttistþar meöfinna góöa lausn á vandanum. En þá reis gamla konan Golda Meir upp og benti á aö þaö væru karlar sem nauöguöu en ekki konur og þvl væru þaö karlmenn sem tjóðra ætti eftir aö sól settist. Aö leikþætti loknum hélt bandarísk kona ræöu um Dessie Woods-máliö. Ef einhver kemur ekki nafninu fyrir sig má geta þess aö Dessie Woods er 34 ára gömul bandarlsk blökkukona og tveggja barna móöir. Hún af- plánar nú 22 ára fangelsisvist fyrir morö á hvítum manni, en Fulltrúi hreyfingarinnar sem berst fyrir réttlátri meöferö á máli Dessie Woods flytur ávarp. Fulltrúi Islenskra karlmanna var mættur á staöinn I fylgd mömmu sinnar. Hljómsveitin Kvindtæt leikur. Málin rædd fyrir utan tjaid Kvennaháskólans. hún skaut hann I sjálfsvörn meö hans eigin vopni (sem var óskráö og þar meö ólög- legt!), þegar hann reyndi aö nauöga henni. Ræöumaöur var fulltrúi hreyfingar I Bandarikjun- um sem berst fyrir aö mál Dessie Woods veröi tekiö upp aö nýju, en augljóst er aö hún hefur goídiö stööu sinnar sem svertingi, fá- tæklingur og kona. Bak viö þessa dagskrá stóöu Joan-systur, en þær veita ráögjöf og hjálp þeim konum sem oröiö hafa fyrir of- beldi og nauögunum, Sjálfsvörn 1 nokkur ár hafa veriö haldin námskeiö I sjálfsvörn í Kvenna- húsinu í Kaupmannahöfn. Yfir- völd hunsuöu beiöni um f járstyrk og settu s jálfsvörn kvenna I sama bás og slagsmálaiþróttir eins og júdo og karate. Þá var sjálfsvörn- in skírö frúarleikfimi og hlaut þar meö blessun yfirvalda. Aö þremur árum liönum kom aö þvi aö konurnar þóttu læra of mikiö aö verja sig f frúarleikfiminni. Styrkurinn var afnuminn og aö- standendur voru sektaðir fyrir ó sómann. Mikil aösókn er aö þess- um námskeiðum og komast færri aö en vilja. Nú hafa samtök veriö stofnuö sem berjast fyrir aö sjálfsvörn kvenna veröi viöur- kennd sem grein og þar meö styrkhæf. Frelsari konunnar Þegar p-pillur hnoöast pillugeröarmaöur tekur slatta af ethinylöstradiol og eitt klló norgestral þá geta konur keypt sér frelsi jafnvel blóötappahelsi tæma pyngjuna og lausnargjaldiö okkar gróöi er. (Lag: Þegarpiparkökurbakast). Fimm hvitklæddir og grlmu- klæddir lyfjaframleiöendur stóöu og sungu þennan söng, milli þess sem skotiö var inn ýmsum staö- reyndum úr sögu helvltis p-pill- unnar. Atta konur hafa höróaö mál gegn lyfjaframleiöendum, þar sem þær hafa beöið heilsutjón af vödlum pillunnar. Allir firra sig ábyrgöinni, heilbrigöisyfir- völd (sem viöurkenndu pilluna) sem framieiöendur. Flestar konur sem gleypt hafa pilluna hafa oröið fyrir einhverj- um óþægindum af völdum henn- ar. Þrátt fyrir aö margir læknar séu ósmeykir viö aö dæla pillunni I konur, jafnvel árum saman án eftirlits hvaö þá viövarana, leik- ur ekki mikill vafi á aö þessi sykurhúöaöi „frelsari” konunnar er stórhættulegur. Hjáróma söngur hefur löngum veriö sunginn um ágæti pillunnar ogþaöfrelsi sem konan á aö hafa hlotið eftir aö pillan kom til sög- unnar. Þegar nánar er aö gáö er þetta frelsi ekki mikiö. t fyrsta lagi eru fordómar gegn kynlifi kvenna i hjörtum flestra og fylgir siöferöisleg hugsunar- breyting ekki sjálfkrafa I kjölfar aukinna getnaöarvarna. 1 ööru lagi eru flestar getnaöarvarnir hannaöar fyrirkvenlikamann og hugsa framleiöendur og læknar ekki mikiö um hvort þær skaöi konuna eöa valdi henni óþægind- um. Rannsóknarmenn sem á launum eru hjá framleiöendum viröast heldur ekki leggja mikla áherslu á aö finna upp getnaöarvarnir fyrir karl- manninn. Þess I staö er konan lát- in kyngja pillu, lykkju er stungiö upp í leg hennar á sársaukafullan hátt, kynfæri hennar og móöurlff er smurt meö mörgum dularfull- um smyrslum og aö lokum er leg- iö troöiö út af stikkpillum. Hjá stendur karlmaöurinn, yppir öxl- um og segir aö þvi miöur séu smokkar svo ansi ópraktlskir. I þessari dagskrá var kannski ekki minnstá mörgáöur óþekkt sann- indi, en konur voru hvattar til aö styöja kynsystur sinar átta sem áöur var á minnst. Dömufri A laugardagskvöldinu var haldiö kvennaball I háskólanum áNjálsgötu.Margir litu hornauga á setninguna: Kun adgang for kvinder. Viö þvi ernú aö segja aö kvennahátlö er ekki á hverjum degi og er skemmtilegt aö halda ball aöeins fyrir kvenmenn og s já hvort konur geti skemmt sér án karlmanna. Sjaldan hefur veriö gert fjaörafok út af karlasam- komum og er þá hægt aö nefna Junior Chamber, aö ógleymdri TB-reglunni. Þetta kvöld höföu karlmenn tækifæri til aö hittast yfir kaffi og klukkustrengjum á meðan viö stelpurnar fengum okkur snúning. Flestar konur kannast viö aö þær tala ööru visi saman þegar þær eru einar I hóp en þegar karl- maður er á meöal. Um leiö og einn karlmaöur er kominn í hóp- inn er fariö aö tala „skynsam- lega” og „yfirvegaö”. Oft er kona gagnrýnd fýrir aö segja alltaf: mér finnst... I staö þess aö segja eins og karlinn: nýjustu rann- sóknir hafa leitt I ljós... Meö þennan samanburö I huga fannst okkur meira en réttlætanlegt aö konur héldu sitt eigiö ball. Annað mál fannst okkur meö tjald lesbiskra kvenna þar sem karlmönnum var meinaöur aö- gangur. I þvi tjaldi voru plaköt og textar ogheföu þessir dauöu hlut- ir áreiöanlega þolaö nærveru karlmanna. Varla er hægt aö I- mynda sér aö plakötin heföu krumpast ogstafirnir bognaö þótt karlmannaþefs heföi oröiö vart I hellinum. Afstaöa lesblskra kvenna gagnvart körhim kemur stundum spánskt fyrir sjónir. Vel erhægt aöskilja vandamálþeirra sem I mörgu eru sameiginleg öll- um konum. En hvernig er hægt aö ætlast til aö hinn aumi karl- peningur geti skiliö málstaö lesbiskra ef þeir fá ekki aögang aö málflutningi þeirra? Þessi bölvaða nafla- skoðun I grein sem þessari er ó- gerningur aö gera hinum ótal- mörgu baráttumálum full- nægjandi skil. Ef vel ætti aö vera þyrftum viöaöleggja undir okkur nokkur tölublöö af málgagni só- sialisma, verkalýöshreyfingar og þjóöfrelsis. En þaö er nú kannski óþarfa naflaskoöun á þessum siö- ustu og verstu tlmum aö vera yfirleittaö fjalla um kynjapólitik, eöa hvaö? Væri ekki nær aö þræöa nálina, hvolfa bolla og biöa stilltar eftir aö karlmenn bjargi heiminum og sjálfum sér. Hvaö ætlar þú aö veröa væna, þegar þú ert oröin stór? — Mamma? Kaupmannahöfn, 28. ágúst 1979, Aagot Vigdis óskarsdóttir, Erla Siguröardóttir. Engin kvennabarátta án stéttabaráttu; engin stéttabarátta án kvenna- baráttu. Hvad ætlar þú að verða þegar þú ert orðin stór MAMMA? Texti: Erla Sigurðardóttir Myndir: Mikael

x

Þjóðviljinn

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.