Þjóðviljinn - 22.07.1984, Qupperneq 8

Tónlistarkennari/
organisti
Við Tónlistarskóla Siglufjarðar vantar píanó-
kennara sem jafnframt getur gegnt starfi org-
anista við Siglufjarðarkirkju. Ennfremur vant-
ar blásarakennara við skólann.
Upplýsingar gefa skólastjóri sími 96-71224
og formaður sóknarnefndar sími 96-71376.
Læknastofa
Hef opnað læknastofu á St. Jósepsspítala
Hafnarfirði.
Tímapantanir í gegnum skiptiborð spítalans.
Sími: 50188.
Jóhannes M. Gunnarsson
sérgr.: almennar skurðlækningar.
Laus staða
Staða skrifstofumanns í bókhaldi hjá Vita- og
hafnarmálaskrifstofunni er laus til umsóknar.
Laun samkv. 9. launaflokki ríkisstarfsmanna.
Umsóknarfrestur er til 28. júlí 1984.
Vita- og hafnarmálaskrifstofan
Seljavegi 32
S. 27733.
Sumarnámskeið í
LOGO
á vegum Reiknistofnunar Háskólans
LOGO námskeið Reiknistofnunar hefst 7.
ágúst n.k. og stendur í 2 vikur. Kennt verður í
3 tíma á dag, 4 daga vikunnar eða alls 24
tíma. Þess á milli er frjáls aðgangur að Apple
IIE tölvum til æfinga. Fyrirlestrar verða milli
kl. 15 og 17, en verkefnatímar skiptast á
hópa og verða þeir á öðrum tímum dagsins.
Þátttökugjald er 2.500 kr., en helmingsaf-
sláttur er veittur þegar fleiri eru úr sömu fjöl-
skyldu (þannig greiðir t.d. þriggja manna fjöl-
skylda 5.000 kr.).
Aðalkennari á námskeiðinu verður dr. Jón
Torfi Jónasson. Notuð verður bók hans um
LOGO og fæst hún í Bóksölu stúdenta (Fél-
agsstofnun við Hringbraut).
LOGO forritunarmálið hefur á undanförnum
árum notið sívaxandi athygli skólamanna
víða um heim. Er það m.a. vegna þess að á
skömmum tíma er hægt að ná góðum tökum
á undirstöðuatriðum málsins, enda þótt það
sé margslungið og víðtækt. Notkun þess
leggur grunn að vinnubrögðum sem nýtast
við mörg önnur æðri forritunarmál. Þá býður
LOGO upp á ýmsa möguleika sem henta vel
við kennslu ólíkra námsgreina.
Af þessum orsökum telja margir að LOGO sé
afar vel fallið til að kynna tölvur fyrir byrjend-
um.
Sumarnámskeið Reiknistofnunar Háskólans
er öllum opið.
Kennurum bæði í grunnskólum og fram-
haldsskólum er sérstaklega bent á þetta
tækifæri til að kynnast LOGO. Þá ætti nám-
skeiðið einnig að henta unglingum, og með
fjölskylduafslætti er hvatt til þess að foreldrar
og börn (yfir 12 ára) sæki námskeiðið sam-
an.
Þátttaka tilkynnist fyrir 2. ágúst til Ólafar
Eyjólfsdóttur í síma 25088 (fyrir hádegi).
Reiknistofnun Haskolans
KVENNABARÁTTAN
ríkin; hún er einnig einstæð
heimssögulega séð. í Bretlandi
og Evrópulöndum hefur gegnum
tíðina komið fram, að konur eru
ívið íhaldssamari en karlar, eink-
um þó í þeim löndum þar sem
starfandi er e.k. kristilegur dem-
ókrataflokkur. Þetta hefur á
seinni árum breyst nokkuð í Evr-
ópu þannig að konur eru að verða
vinstrisinnaðri en áður, en hvergi
hefur þó enn sem komið er komið
í ljós það sama og er að gerast nú í
Bandaríkjunum (nema hér á ís-
landi, en að því verður vikið síð-
ar).
Félagslegar
skýringar
Alls kyns fræðingar hafa
auðvitað geystst fram og reynt að
útskýra hvernig á þessu standi.
Eitt það sem tínt er til er, að
vegna uppeldisáhrifa og móður-
hlutverksins séu konur frið-
samari en karlar og hlynntari fé-
lagslegum aðgerðum, því slíkar
aðgerðir komi konum og bömum
fyrst og fremst til góða. Aðrir út-
skýringarþættir eru sókn kvenna
inn á vinnumarkaðinn, einkum
þó á næst síðasta áratug, og hin
mikla fjölgun skilnaða, sem síðan
leiðir til þess að konur verða að
berj ast einar fyrir búi og börnum.
Hið friðsamlega félagslega
hlutverk kvenna gegnum tíðina
útskýrir augljóslega ekki þróun-
ina ein og sér. Ef svo væri ætti
femínisminn í Bandaríkjunum að
hafa verið jafn öflugur á t.d. 6.
áratugnum og á þessum. Það sýn-
ist því vera líkleg skýring, að hin
margumrædda „kvennamenn-
ing“ hafi á einhvem hátt viðhald-
ist og fengið á sig annan og bar-
áttuglaðari blæ þegar konur
héldu af heimilunum út á vinnu-
staðina. Rétt eins og í öðrum
löndum heims sinna bandarískar
konur láglaunastörfum upp til
hópa, og þau störf gefa ekki nóg
af sér til að brauðfæða eina
mannsekju, hvað þá heilu heimil-
in. Þetta er þó sá raunveruleiki,
sem blasir við fjölmörgum
bandarískum konum.
Um níu milljónir bandarískra
kvenna era nú einu fyrirvinnur
sinna heimila og hefur sú tala tvö-
faldast frá árinu 1970. Stefna Re-
aganstjórnarinnar hefur komið
mjög þungt niður á þessum
heimilum. Ameríska velferðar-
kerfið hefur verið skorið ríflega
niður og var þó ekki beysið fyrir,
sé miðað við Evrópulönd. Þetta
eru aðstæður, sem í sjálfu sér
hljóta að stuðla að einhvers kon-
ar róttækni - allavega fyrir þær
konur, sem verða að fara heim til
barna sinna á kvöldin nær tóm-
hentar.
Kvennahreyfing
í stað verka-
lýðsflokks
Bandaríkin eiga sér litla sem
enga sósíalíska hefð, hvorki í
hugsun né heldur í hreyfingu,
a.m.k. hefur þessu ekki verið
fundinn staður í stofnun sósíal-
demókratísks flokks. Berendur
hinnar sósíalísku hefðar hafa ver-
ið kvennahreyfingin, hreyfing
blökkumanna og verkalýðsfélög,
sem aldrei hafa þó náð miklu afli
á landsmælikvarða, og, að sögn
Barböru Ehrenreich, hafa alltaf
aðhyllst hugmyndir um hagvaxt-
arríkið og verið íhaldssöm í utan-
ríkismálum.
Mikilvægasti atburður síðasta
áratugar í sögu kvennahreyfing-
arinnar í Bandaríkjunum var
Kvennaráðstefnan í Houston
árið 1977. Þar settu konur fram
stefnuskrá, sem vel hefði getað
sómst sér á stefnuskrám evr-
ópskra sósíalistaflokka - að tilvís-
unum til kynferðis slepptum.
Carter, þáverandi Bandaríkja -
forseti, kaus aðlíta framhjáþess-
ari ráðstefnu, en sá andi, sem upp
var vakinn á henni, er nú sterkari
en nokkm sinni fyrr. „Það getur
vel verið, að bandarísk kvenna-
hreyfing sé „borgaraleg" og
„sjálfhverf“ eins og róttækir
andmælendur hennar halda
fram,“ segir Barbara Ehrenreich.
„En þessi hreyfing er einnig mjög
sterk á vinstri væng stjórnmál-
anna í Bandarfkjunum - og hefur
færst enn meira til vinstri með til-
komu Reagans og hreinræktaðr-
ar hægri stefnu hans.“
Sósíalískur
femínlsmi
eina svarið?
Barbara Ehrenreich veltir því
fyrir sér undir iok greinar sinnar
hvaða farveg þessi sterka hreyf-
ing muni finna sér í framtíðinni.
Hefur einhver boðið betur en
leiðtogar Demókrataflokksins?
Ailavega ekki leiðtogar hinnar
hefðbundnu kvennahreyfingar -
ekki aðeins vegna þess að pólitík
þeirra er að margra mati orðin of
stofnanabundin og fjarlæg gras-
rótinni, heldur og vegna hins, að!
sú hreyfing hefur einkum barist
fyrir aðeins tveimur málum und-
anfarið, þ.e. breytingu á
jafnréttislögunum og varakven-
forseta. Þetta finnast mörgum
konum fjarlæg baráttumál og
þjóna eingöngu táknrænum til-
gangi.
Þá telur Barbara ekki mörg
boð bjóðast frá hinni litlu og
sundruðu vinstrihreyfingu, sem
einkum er að finna í háskólum,
verkalýðsfélögum og sérfélögum
ýmiss konar. Barbara telur
bandaríska vinstrimenn til muna
„kvenhollari“ en evrópskar
vinstrimannahreyfingar (þ.e. lík-
legri til að halda fram
jafnréttisbaráttu kynjanna). Þó
sé sá böggull á skammrifi enn sem
komið er, að atvinnuleysi karla er
látið ganga fyrir öðrum málum,
þar á meðal launabaráttu kvenna
og velferðarmálum.
Barbara Ehrenreich telur einu
vonina vera fólgna í því að upp
rísi sósíalískur femínismi - ekki
endilega í formi flokks eða stofn-
unar, heldur sem pólitískur andi,
sem svífi inn í kvennahreyfinguna
og hin mörgu og sundruðu félög
vinstrimanna í Bandaríkjunum.
fslensk
kvennahreyfing
Þá er komið að því að gera
grein fyrir kynjamismun í skoð-
unurn á íslandi. Sé það rétt hjá
Barböru Ehrenreich að hvergi
nema i Bandaríkjunum séu kon-
ur orðnar vinstrisinnaðri en karl-
ar í tilteknum málum, er ekki ó-
nýtt að geta haldið á lofti nafni
ættjarðarinnar í þessu sambandi.
í nýlegri skoðanakönnun, sem
Hagvangur lét gera, var þeirri
spurningu beint til fólks af báðum
kynjum hvaða afstöðu það hefði
til fjárhagsvanda ríkissjóðs og
hvaða úrræði fólk hefði þar helst
á takteinum. Greint var frá þess-
ari könnun í Þjóðviljanum hinn
23. maí sl. og vísast hér í þá út-
tekt.
í ljós kom, að fleiri konur en
karlar eru á móti því að leysa fjár-
hagsvanda ríkissjóðs með afnámi
niðurgreiðslna, niðurskurði á
framlagi til verklegra fram-
kvæmda, niðurskurði á þjónustu
skólakerfis, niðurskurði á þjón-
ustu heilbrigðis- og trygginga-
kerfisog gjaldtöku fyriropinbera
þjónustu, þ.m.t. á sjúkrahúsum.
Fleira úr þessari könnun mætti
nefna sem dæmi, en þessi sýna
okkur svo ekki verður um villst,
að fleiri konur en karlar eru á
móti því að skera niður ýmsa fé-
lagslega þjónustu.
í kosningakönnun Ólafs Þ.
Harðarsonar, lektors.kom í ljós
að konur em mun meiri stuðn-’
ingsmenn friðarhreyfinga en
karlar og þær bera meiri ugg í
brjósti varðandi styrjaldarhættu
en karlar.
Skoðanakannanir sem þessar
eru býsna sjaldgæfar hér á landi
og því er ekki hægt að „kort-
leggja" afstöðu kynjanna til
hinna ýmsu tiltekinna mála. Þessi
könnun ætti þó að vera nokkur
vísbending um það, sem nú er að
gerjast í hugarheimi íslenskra
kvenna. Það má einnig benda á,
að íslenskar konur hafa stigið fet-
inu framar en hinar bandarísku;
þær hafa boðið fram til bæjar-
stjórna og til Alþingis í nafni
kvenna og hlotið nokkurn hljóm-
grunn. Konur hafa reynt þessa
leið áður á íslandi fyrr á öldinni
og þá gekk þeim vel. Það er eins-
dæmi í sögunni, að konur hafi
náð fótfestu í stjórnmálum með
sérframboðum þar sem sú leið
hefur á annað borð verið reynd,
en þess eru þó nokkur dæmi.
Einnig má benda á hitt, að ís-
lenskar konur hafa haft veruleg
áhrif á sviði stjórnmálanna hér á
landi og þá einkum í gegnum hin
rótgrónu kvenfélög í landinu, s.s.
Kvenréttindafélag íslands,
Bandalag kvenna í Reykjavík og
Kvenfélagasamband íslands,
þótt sú saga sé enn ekki almenn-
ingi ljós. Minna má á, að Banda-
lag kvenna í Reykjavík sam-
þykkti á aðalfundi sínum sl. fe-
brúar eftirfarandi: „Aðalfundur
BKR1984 skorar á stéttarfélögin
í landinu að standa vörð um þau
félagslegu réttindi, sem áunnist
hafa í kjarabaráttu undanfarinna
áratuga. Aðalfundur BKR 1984
beinir þeim tilmælum til aðila
vinnumarkaðarins að í kjara-
samningum verði gert sérstakt
átak til að rétta hlut þeirra sem
verst eru settir, en þar em konur í
meirihluta."
Ekki er hægt að segja, að þess-
ar ályktanir beri mikinn keim af
þeirri hægristefnu, sem einkennir
núverandi ríkisstjórn. Og alls
ekki er hægt að segja, að kvenfé-
lög á borð við Kvenfélagið Hring-
inn, Hússtjórnarkennarafélag ís-
lands, Kvenfélag Árbæjarsóknar
eða Hvítabandið, svo dæmi séu
nefnd, hafi í gegnum tíðina að-
hyllst kommúnisma eða jafnvel
sósíalisma, eins og þær stefnur
eru venjulega skilgreindar. Samt
blasir það við, að konur í þessum
félögum bera nokkurn ugg í
brjósti varðandi velferðarríkið -
á sama hátt og margar aðrar kon-
ur landsins.
Út frá þessum staðreyndum
má endalaust leggja. Til dæmis
mætti velta vöngum yfir því hvers
vegna kvennalífinu svipar saman
í Bandaríkjunum og á íslandi,
svo ólík sem þessi þjóðfélög eru
þó um margt. Er eitthvað í
„kvennamenningu" þessara
þjóða beggja, sem ýtir konum út
á aðra braut en kynsystur þeirra
fara í öðmm löndum?
Það er ljóst, að bæði Kvenna-
framboð og Kvennalistinn hafa
ekki náð þeim hijómgrunni að
geta talist fulltrúar íslenskra
kvenna - til þess eru alltof fáar
konur sem styðja framboðin.
Eftir stendur, að íslenskar konur
hugsa öðruvísi en karlar um ýmis
mál, og engum flokki eða hreyf-
ingu hefur til þessa tekist að
virkja þá hugsun. íslenskir sósíal-
istar, sem vilja jú halda í velferð-
arríkið og telja sig málsvara
hinna verr settu, málsvara þeirra
sem minna mega sín, hefðu gott
af því að velta þessum hlutum
fyrir sér. Og þá ekki síst þeirri
spurningu hvemig þeir geta veitt
hinni sterku og sérstæðu kvenna-
hreyfingu hér á landi brautar-
8 SÍÐA — ÞJÓÐVILJINN Sunnudagur 22. júli 1984