Þjóðviljinn - 20.02.1988, Blaðsíða 5

Þjóðviljinn - 20.02.1988, Blaðsíða 5
„Atiiugasemd vegna fyrirsagnar", „lands- faöir í sumarfríi", „blæbrigði" og fieira smálegt „Athugasemd vegna fyrirsagn- ar" heitir lítil klausa niðrí hægra horni á síðu tvö í Morgunblaðinu í gær. Þar er skýrt frá því að „blæ- brigðamunur" sé á fréttafyrir- sögn Mogga á baksíðu fimmtudagsblaðsins og efnisinn- taki viðmælandans, Þorsteins Pálssonar forsætisráðherra. Um- rædd fyrirsögn, „Boð Sovét- manna: Forseti og forsætisráð- herra einhuga um málsmeðferð" hefur sumsé ekki sömu blæbrigði og það sem sagt er í inngangi fréttarinnar. Þar segir að „frú Vigdís Finnbogadóttir, forseti ís- lands, og Þorsteinn Pálsson, for- sætisráðherra," séu „sammála um meðferð ríkisstjórnarinnar á boði sovésku ríkisstjórnarinnar til forseta um opinbera heim- sókn". Og síðan munar blæbrigð- um á innganginum og því sem haft er eftir forsætisráðherranum í fréttinni, en þar segir að þegar boðið kom „var forseti, að sögn forsætisráðherra, reiðubúinn að gera það í málinu, sem ríkis- stjórnin teldi eðlilegt." Fegurst blæbrigði verða þó á hinum ýmsu útgáfum Morgun- blaðsins og forsætisráðherra þeg- ar sá síðarnefndi sér ástæðu tilað hnykkja á og segir „rétt" að taka fram „að það hefur ekki verið á- greiningur milli mín og f orseta ís- lands um meðferð málsins". Orð og afsökun gilti engin í þessum stað / heiftin svo hugann fyllti / hjartað var for- blindað, segir Hallgrímur í passí- usálminum um útleiðslu Kristí. Það vekur athygli að hvorki Morgunblaðið né Þorsteinn sjá ástæðu til að biðja hlutaðeigend- ur forláts, einsog vanalegt er á blöðum þegar það hendir að upp kemur misskilningur í fréttafrá- sögn eða mönnum er gert rangt til. Hlutaðeigendurnir í þessu máli eru ef til vill ekki nógu fínir pappírar að dómi Morgunblaðs- ins . Þeir aðilar sem hér eiga hlut að máli eru nefnilega aðeins tveir. Annarsvegar forseti ís- lands, hinsvegar íslenska þjóðin. Enda segir Morgunblaðið að- eins „blæbrigðamun" á frásögn- um sem öðrum sýnast vera í full- kominni andstöðu hvor við aðra. Annarsvegar er um það að ræða að forseti fallist á niðurstöðu meirihluta ríkisstjórnarinnar um Moskvuboðið. Hinsvegar að for- setinn sé sammála þessari niður- stöðu ráðherra Sjálfstæðisflokks og Alþýðuflokks og taki þarmeð þátt í deilum þeirra við ráðherra Framsóknarflokksins. Orðið „blæbrigði" hefur í Orð- abók Menningarsjóðs skýring- una „litbrigði, tilbreyting". Og að dómi Morgunblaðsins flokk- ast það undir stílleg litbrigði hvort skýrt er frá því að forseti íslands taki mark á meirihluta ráðherra sinna eða því að forseti íslands taki flokkspólitíska af- stöðu í deilum milli stjórnar- flokkanna. Dœmalaust Það stendur hinsvegar eftir af upprunafrétt blaðsins, hversu margar „athugasemdir vegna fyr- irsagnar" sem Moggi birtir, að Þorsteinn Pálsson forsætisráð- herra hefur blandað forsetaemb- ættinu með einkar ósmekklegum hætti inní deilur sínar við Steingrím Hermannsson um Moskvuferðina, einmitt með þeim tvíræðu ummælum sínum að ekki hafi verið „ágreiningur" milli hans og forsetans um máls- meðferð. Það hefur hingaðtil verið viðurkennd vinnuregla íslenskra þjóðhöfðingja hafa í för með sér háværar kröfur um opinbera af- sökunarbeiðni hins fyrrnefnda, ef ekki hreinlega um afsögn. En einsog komið hefur í ljós í ótal hafskipsmálum og flugstöðv- arhneykslum þá erum við öðru- vísi. Hér komast æðstu menn upp með allan skrattann ef þeir hafa réttu samböndin og rjúfa hvergi tryggð né vinarkoss við helstu klíkurnar í hinu ættbundna veldi íslenskra smákónga. Meðal ann- ars vegna linku og misjafns heiðarleika nokkurra stærstu fjölmiðlanna með Mogga í broddi fylkingar. Þeir bregðast æ oní æ þeirri skyldu sinni sem meðal engilsaxa er kennd við fjórðu grein samfélagsvaldsins, til aðhalds hinum þremur. Áfr tram veginn Fyrirbrigði einsog deilurnar um Moskvuboðið standa aldrei ein sér, án forsógu og eftirleiks. Forsögu þessa máls, eða bak- sviði þess, hefur áður verið lýst í steypunnar sem SÍS og Álafoss stofnuðu fyrir skemmstu. Eftirleikurinn er hinsvegar ó- ljós enn. Málið verður tekið upp í utanríkismálanefnd eftir helgi og það væri stórundarlegt af þing- mönnum að hika við opinberar umræður um þessa endaleysu alla af misskilinni tillitssemi við þann sem einn kemur heill hildi frá, húsráðandann á Bessastöðum. Líklegast er þó að Moskvu- heimboðsmálið haldi fyrst og fremst áfram sem kaldara stríð innan ríkisstjórnarinnar. Til dæmis er einkar athyglis- vert að það er fyrst í fréttaviðtali við Þjóðviljann í gær að Þor- steinn Pálsson ræðst úr forsæti stjórnmálamanna að skýra ekki opinberlega frá samræðum sínum við forseta íslands nema í allra stærstu dráttum. Forsetinn er forseti Sjálfstæðismanna jafnt sem Alþýðubandalagsmanna, hann er forseti hinna flokkslausu og lfka forseti þeirra sem ekki hafa kosningarétt. Hann verður að geta treyst á að hafa fullan trúnað allra stjórnmálamanna, og hann verður að geta treyst því að þeir virði stöðu hans ofar pól- itískum deilum og daglegu þrasi. Þetta atvik mun vera dæma- laust í sögu fullveldisins, og í flestum grannlöndum okkar mundu viðlíka fréttir um sam- skipti leiðtoga ríkisstjórnar við Þjóðviljanum. Þar skiptir miklu máli persónuleg spenna milli tveggja forsætisráðherra, mögnuð af pólitískum skærum milli stjórnarflokkanna um ábyrgð á óvinsælum stjórnarað- gerðum. Einn hliðarþráð má svo rekja til þess sem stjórn Fram- sóknafélags Reykjavíkur kallar í ályktun „kaldastríðshugsunar- hátt ýmissa forystumanna Sjálf- stæðisflokksins", sem gangi „í berhögg við hagsmuni Islands á alþjóðavettvangi", - og mjög sennilegt er að annar þráður liggi eftir krókaleiðum beint inm' höfuðstöðvar Nató í Brússel. Og enn einn þráður málsins er spunninn í vélum ullarsam- sínu að því háttalagi Steingríms Hermannsonar að gagnrýna að- gerðir og aðgerðaleysi stjórnar- innar í ýmsum efnahagsmálum, til dæmis vaxtastefnu hennar eða hegðun í kjarasamningunum, utan stjórnarvettvangs, í fundar- ræðum og fjölmiðlaviðtölum. Svör Þorsteins bera greinilega í sér kergjuna eftir að hafa staðið frammi fyrir almenningi sem lítill karl í Moskvuboðsdeilunum. „Það er ljóst að utanríkisráð- herra hefur á fundum og í blaða- viðtölum verið með yfirlýsingar um að það þurfi að að grípa inn í atburðarás efnahagsmála áður en kjarasamningar hafa náðst," segir Þorsteinn, og síðan koma þessar kveðjur: „Innan ríkis- stjórnarinnar hefur hann hins- vegar ekki komið fram með neinar tillögur um það og verið sammála þeim gangi mála sem ríkisstjórnin hefur haft á málun- um." Og hefur hér fundist eftir nokkra yfirlegu veikur blettur á utanríkisráðherranum sem DV kallaði í vikunni „landsföður í sumarfríi". Framsókn í kosningaham? Moskvuboðsmálið virðist fyrirboði stóraukins skæruhern- aðar innan ríkisstjórnarinnar á næstunni, og raunar hafa þær raddir heyrst sem telja viðbrögð Steingríms og Framsóknar- flokksins benda til þess að „landsfaðirinn" sé að búa sig undir að ljúka sumarfríinu. Ríkisstjórnin, - fyrst og fremst Alþýðuflokks - og Sjálfstæðis- flokkshlutar hennar -, er óvin- sæl. Yfir standa erfiðir kjaras- amningar. Stjórnin virðist undir- búa áðgerðir sem mundu gera hana enn óvinsælli. Á þessum ferli miðjum gæti allt farið uppí loft, og væri Framsóknarflokkn- um vænn akkur í því að hafa ný- verið niðurlægt Þorstein Pálsson. Vegna þess að hugsanleg kosn- ingabarátta flokksins mundi í enn meiri mæli en fyrr snúast um hinn dáða landsföður í norðurkóresk- um stíl, og væri þá samanburðin- um við feril Þorsteins Pálssonar ætlað stórt hlutverk. Bessastaðir eru Bessastaðir Þessi atburðarás væri í venju- legum íslenskum fangbragðastíl í pólitíkinni, - og væri út af fyrir sig engin ástæða að harma það að afleit ríkisstjórn hrökklaðist frá. Eftir Moskvumálin er hinsveg- ar kominn tími til að þjóðin vari þá stjórnmálamenn alvarlega við sem láta sér koma til hugar að blanda stöðu forsetans inní skærur sínar í sókn eða vörn. Slíkum mönnum dugir ekki það eitt að hreinsa sig með „athuga- semd vegna fyrirsagnar". Menn verða að gjöra svo vel að skilja að Bessastaðir eru Bessa- staðir. Mörður Árnason Laugardagur 20. febrúar 1988 ÞJÓÐVILJiNN - SÍÐA 5 _

x

Þjóðviljinn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Þjóðviljinn
https://timarit.is/publication/257

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.