Þjóðviljinn - 21.06.1991, Blaðsíða 7

Ættarveldi í uppsiglingu
á nýjan leik í Níkaragúa
Föstudagur 21. júnf 1991 NÝTT HELGARBLAÐ — SÍÐA 7
Rúmu hálfu ári eftir fall Sandínistastjórnarinnar í Níkaragúa
og kjör Viólettu Chamorro til embættis forseta, bendir flest til þess
að landið sé að verða að ættarveldi, Iíkt og það var áður en Sand-
ínistar flæmdu þann iliræmda Somósa og hans ættboga frá völd-
um. Það er reyndar ekki Chamorro sjálf sem stendur fyrir því að
efla ættmenn sína og tengdafólk að völdum, heldur tengdasonur-
inn Antonio Lacayo, sem fréttaskýrendur segja ráða flestu sem
hann vilji ráða.
Valdagírugur
tengdasonur
Lacayo þessi var kosninga-
stjóri tengdamóður sinnar í kosn-
ingabaráttunni í apríl 1990 sem
leiddi til sigur bandalags borgara-
legra afla undir forystu Cha-
morro.
Þá þegar tengdamóðirinn var
komin til valda, valdist Lacayo til
embættis forsætisráðherra, en
fréttaskýrendur segja hann allt
eins geta kallast forseta, slík séu
völd hans.
Hann er sagður nota hvert það
tækifæri sem gefist til þess að
auka völd og áhrif ættmenna og
vina og helgar þá tilgangurinn
oftar en ekki meðalið.
Til marks um þá valdasam-
þjöppun sem hefur átt sér stað á
valdatíma Chamorro-ættarinnar
má nefna að þar til í síðasta mán-
uði gegndi systir Lacayo embætti
rikisféhirðis, eiginmaður hennar
og mágur Lacayo er forseti þjóð-
þingsins. Frændi Lacayo er fer
fyrir þjóðbankanum og þijú
stærstu dagblöð landsins og ein-
hver slatti ljósvakamiðla er í eigu
Chamorro- fólksins, en frú
Lacayo er stjómarformaður sam-
steypunnar!
Löglegt
en siölaust
Þar með er ekki allt upp talið.
Lacayo, sem segist vera maður
hins frjálsa framtaks, umgengst
fjármuni ríkisins af stakri við-
skiptasnilld. Fyrir nokkru var
gripið til þess ráðs að prenta um
fjögur hundruð þúsund ný vega-
bréf þar sem stjómvöld héldu þvi
ffam að þau vegabréf sem í gildi
vom hefðu verið gefin út á hæpn-
um forsendum siðustu mánuðina
sem Sandínistastjómin var við
völd. Sandínistar hefðu veitt all-
skyns pörupiltum og stúlkum sem
stóðu hreyfíngu þeirra nærri ník-
aragúönsk vegabréf þótt þetta
fólk hefði ekki níkaragúanskt rík-
isfang. Lacayo þykir hafa farið út
fyrir öll velsæmismörk þegar
hann samdi við prentsmiðju í eigu
fjarskyldra ættingja til að prenta
vegabréfm fyrir eina miljón
Bandaríkjadala og það þótt í
verkið hefði boðið önnur prent-
smiðja fyrir mun lægri upphæð.
Þá þykir sem hagsmunir
Lacayo sem stjómmálamanns og
stórtæks athafnamanns fléttist um
of saman. Honum hefur þó ekki
verið borið á brýn að nýta sér að-
stöðuna þannig að bijóti í bága
við lög, en um siðferðislegt rétt-
mæti ýmissa gerða hans má hins
vegar efast.
Eitt dæmi mætti tína til: A
síðasta ári hagnaðist fyrirtæki í
eigu Lacayo vemlega, þegar rikið
seldi því hráefni til matarolíu-
gerðar á verði sem var langt undir
markaðsverði. Framkvæmda-
stjóri fyrirtækisins staðhæfði þó
kinnroðalaust í viðtali við Time-
tímaritið að stjómvöld hafi ekkert
gert fyrir fyrirtækið, hreint ekki
neitt og gott ef ekki minna en ekki
neitt.
Sandínistum
haldiðgóðum
Lacayo er almennt af ffétta-
skýrendum talinn arkitektinn að
þeim sáttum sem tókust milli
stjómar Chamorro og Sandínista
eftir stjómarskiptin í apríl á síð-
asta ári. Hann er sagður hafa ráð-
ið mestu um það að ýmsir hátt-
settir Sandinistar fengju að halda
stöðum sínum í stjómkerfinu og
að Daníel Ortega, oddviti Sandin-
istastjómarinnar fengi að halda
áfram embætti yfirmanns herafla
landsins.
Lacayo svarar því til, að án
slíks samkomulags við Sandínista
hafi stöðugleiki innanlands verið
óhugsandi. „Avinningar af því að
semja við Sandínista em miklir,
þótt ekki væri fyrir annað en að
við erum hættir að drepa hverir
aðra.“
Violetta Chamorro þungt hugsi.
Fréttaskýrendur sumir vilja meina
að henni sé nánast haldiö I gisl-
ingu tengdasonarins sem ráði öllu
sem hann vilji ráða.
Þjóöarsáttinni
ógnsö
Ekki em allir þó á eitt sáttir
með þá „þjóðarsátt“ sem tókst
milli stjómvalda og Sandínista.
Reyndar hefur sáttin orðið til
þess að kljúfa bandalag þeirra 14
borgaralegu stjómmálaflokka
sem stóðu að ffamboði Chamorro
á sínum tíma. Finnst sumum sem
Sandínistar ráði enn of miklu um
stjóm landsins þrátt fyrir það að
vera komnir í stjómarandstöðu.
A síðustu dögum virðist
reyndar sem brestir séu komnir í
þær sögulegu sættir sem tókust
milli Sandínista og stjómvalda.
I gær gengu snadínistar út af
þingi í mótmælaskyni við áform
stjómvalda um að skila öllum
eignum sem gerðar vom upptæk-
ar á valdatíma Sandínista til baka
til fyrri eigenda. Chamorro-
stjómin hefur reyndar lengi haft
þetta á stefnuskrá sinni, en nú
virðist eiga að gera alvöra úr.
Frá því að Chamorro komst til
valda hafa stjómvöldum borist
6500 kröfur ffá fyrri eigendum
um að eignum þeirra verði skilað
aftur, fyrirtækjum, jarðnæði og
húseignum.
Sandínistar segja að verði af
þessari eignatilfærslu verði sextíu
Danlel Ortega, oddviti Sandlnista, er sakaður um að hafa veitt sér ótæpilega úr fjárhirslum ríkisins áður en
hann lét af völdum.
þúsund fjölskyldur í höfuðborg-
inni, Managua, einni gerðar
heimilislausar og áttatíu af hundr-
aði smábænda verði sviptir því
jarðnæði sem Sandínistastjómin
skipti upp á milli þeirra.
Sandínistar
sakaöir
um spillingu
Stjómvöld neita því harðlega
að með þessu sé verið að ráðast
að lítilmagnanum. Ætlunin sé
ekki að svipta smábændur jarð-
næði og reka fjölskyldur út á Guð
og gaddinn. Þess í stað sé mark-
miðið að skila til fyrri eigenda
þeim eignum sem foringjar Sand-
ínista sölsuðu undir sig.
Saka stjómvöld Sandínista
um að hafa látið greipar sópa um
opinbera sjóði þegar sýnt þótti að
þeir yrðu að lúta í lægra haldi fyr-
ir borgaraöflunum í kosningunum
í fyrra.
A meðal þess sem stjómvöld
væna Sandínista um er að sam-
kvæmt skipun Daniels Ortega
hafi skömmu fyrir stjómarskiptin
3,6 miljónir Bandaríkjadala verið
teknar út úr gjaldeyrissjóði Þjóð-
bankans og andvirði fimm milj-
óna dala í mynt landsins og eng-
inn viti hvað um það fé varð.
Francisco Mayorga, sem
skipaður var bankastjóri bankans
eftir valdatöku Chamorro, áætlar
að Sandinistar hafi tekið óffjálsri
hendi úr sjóðum bankans upphæð
sem nemi allt að 24 miljónum
Bandaríkjadala.
Þá era Sandínistahöfðingjam-
ir sakaðir um að hafa tryggt sér
ýmsar fasteignir, s.s. stóijarðir,
villur og fyrirtæki skömmu fyrir
stjómarskiptin. Til dæmis er
Daníel Ortega sagður hafa tryggt
sér til íbúðar eina íburðarmestu
villu í höfuðborginni, eign sem
metin sé á 950 þúsund dollara,
auk mikils safns fommuna og
listaverka. Fyrir húsið er Ortega
sagður hafa greitt aðeins 2,500
dali.
Þegar fféttist um yfirvofandi
lagasetningu af hálfu stjómarinn-
ar í þvi skyni að skila
eignum til fyrri eigenda, hafa
nokkrar róstur verið í landinu.
Stuðningsmenn Sandínista hafa
tekið traustataki ýmsar opinberar
byggingar sem og fasteignir i
eigu einstaklinga til þess að
leggja áherslu á andstöðu sína við
áform stjómvalda.
Hvað sem kann að vera til i
þeim ásökunum sem bomar era á
foringja Sandínista, má vera ljóst
að verði þeim eignum sem teknar
vora eignamámi i stjómartíð
Sandínista skilað til fyrri eigenda,
er búið að fá stóreignastéttunum
aftur fyrri efnahagsleg völd og
hefiir þá lítið áunnist frá því að
Somósa var hrakinn ffá völdum.
Eina sem vantar uppá til þess að
sögunni hafi verið snúið um hálf-
hring er að Lacayo eða einhver
hans líki setjist í þann sama stól
og Sómósa vermdi.
-rk byggði á Time/Reuter
Antonio Lacayo, tengdasonur
Vlolettu Chamorro er á góðri leið
með að gera Nicaragua að ætt-
varveldi á ný. Ættmenn og vinnir
sitja að öllum helstu valdastöðum
og skara eld aö sinni köku.
Jón Guðmundsson
Nesgötu 43, Neskaupstað
sem andaðist að heimili sínu 14. júní sl. verður jarðsunginn
frá Noröfjarðarkirkju, laugardaginn 22. júní kl. 14.00.
Vandamenn
■■
Hjartans þakkir fyrir hlýhug og samúð við andlát og jarðarför
Benedikts Blöndals
og virðingu sýnda minningu hans
Guðrún Karlsdóttir
Anna Blöndal Einar Þorvaldsson
Lárus Blöndal Anna Kristín Jónsdóttir
Karl Blöndal Stefanía Þorgeirsdóttir
Lárus H. Blöndal