Dagblaðið Vísir - DV - 12.01.2002, Side 14

14
LAUGARDAGUR 12. JANÚAR 2002
Helgarblað
I>V
Hitar, rigningar og flóð einkenna tíðarfarið í vetur:
Svona er nú bara
veðurlagið á íslandi
- segir veðurstofustjóri. Landsvirkjunarmenn ánægðir með vatnsbúskapinn
Tíðarfarið í vetur hefur verið
óvenjulegt. Hiti hefur verið um allt
land vikum saman og miklar rign-
ingar að undanfomu á þeim tíma
þegar ætti aö snjóa ef allt væri „eðli-
legt“. Vorleysingar hafa verið í
fjöldamörgum ám landsins, hálend-
ið er svo gott sem snjólaust og fjöl-
margir spyrja sig þeirrar spuming-
ar hvað sé eiginlega að gerast í nátt-
úrunni. Er tiðarfarið óvenjulegt og
er einhver þróun í gangi hvað það
varðar? Hvaða áhrif getur tíðarfarið
og snjóleysið haft á orkubúskapinn?
Hvernig verður ástandið í veiðiám
landsmanna næsta sumar? Þessara
spuminga og margra fleiri spyrja
menn hver annan og er víða fátt um
svör.
Flöðin undanfama daga hafa ver-
ið óvenjustór og óhemjustór miðað
við árstíma. Þannig mældist rennsli
Skjálfandafljóts i sögulegu hámarki,
um 600 rúmmetrar á sekúndu en
venjulegt meðalrennsli þar á þess-
um tíma árs er um 25 rúmmetrar. í
Þjórsá og Ölfusá varð hámarks-
rennslið um 1400 rúmmetrar sem er
nær fjórföldun á vatnsmagni. Hlý-
indi og geysilegar rigningar á há-
lendinu era orsök flóöanna.
Vatnavextir í Markarfljóti
Vorleysingar hafa veriö í fjöldamörgum ám landsins, hálendiö er svo gott sem snjólaust og fjölmargir spyrja sig þeirr-
ar spurningar hvaö sé eiginlega aö gerast í náttúrunni.
Held ró minni
„Ég er ekki mjög minnugur á veð-
urfar undanfarinna ára eða áratuga
en mín skoðun er meira og minna
sú að það sé ósköp lítið að gerast í
veðurfarinu sem slíku. Við höfum
horft fram á að það hafi heldur ver-
ið að hlýna hjá okkur á undanforn-
um árum og áratugum en þó er veð-
urfarið á íslandi núna ekki orðið
jafnhlýtt og það var að jafnaði á
tímabilinu 1930-1960,“ segir Magnús
Jónsson veðurstofustjóri. Hann seg-
ir að á þeim tíma á síðustu öld hafi
ekki verið mikið um mælingar á há-
Gylfi
Kristjánsson
blaöamaöur
lendinu, s.s. á snjóastöðu en sjálfur
segist Magnús telja að harla sennil-
gt sé að sama staða og nú er uppi
hafi oft verið uppi á þeim tíma. „Ég
segi þaö líka að það hafa komið
snjólitlir vetur að undanfórnu, t.d.
veturinn 1995-1996. Þá gerði mikla
snjógusu í október en fljótlega eftir
það tók allan snjó upp og það kom
varla snjór í fjöll þann vetur. Ég
man þaö ekki svo glöggt hvort mjög
snjólitlir vetur hafa komið síðan en
það er eins og mig minni að það sé
ekki ýkja langt síðan Landsvirkjun-
armenn hafi verið að kvarta um
vatnsleysi á hálendinu. Ég held al-
veg ró minni og held ekki að það sé
neitt sérstakt að gerast í veðurfar-
inu einmitt núna,“ segir Magnús.
Ástandið sem verið hefur að und-
anfómu er þvi langt frá því að vera
einsdæmi og aö sjálfsögðu er sá tími
vetrarins eftir þegar oftast snjóar
mest og ástandið getur breyst á
mjög stuttum tíma. Snjóleysi á há-
lendinu í dag þarf því ekki að þýða
snjóleysi þar í febrúar eða mars.
Alltaf svelflur í veðrinu
Hvað sem öllum vangaveltum líð-
ur er ljóst að veðurfarið hefur
sveiflast talsvert á ákveðnum tíma-
bilum og var t.d. allt öðuvísi á ní-
unda áratug síöustu aldar en tíunda
áratugnum. Magnús veðurstofu-
stjóri tekur undir þetta og segir að á
níunda áratugnum hafi verið ríkj-
andi í mun meira mæli suðvestlæg-
ar áttir en á næta áratug á eftir.
„Það voru t.d. veruleg snjóþyngsli í
Reykjavík framan af níunda ára-
tugnum á sama tíma og það kom
fyrir að ekki var hægt að opna
skíðasvæðið í Hlíðarfjalli við Akur-
eyri allan veturinn,“ segir Magnús.
Við höfum fengið tímabil þar sem
ákveðið veðurfar hefur ríkt og
þannig er bara veðurlagið á Is-
landi," segir hann.
Hvorki hann né aðrir sem við
ræddum við segjast sjá neina
ákveðna þróun fram undan hvað
varðar veðurfar. Hlýnun hafi t.d.
ekki verið meiri undanfarin ár eða
síðustu áratugi en var á árunum
1920 til 1960 og þannig sé ekkert
hægt að fullyröa neitt um það hvort
einhver þróun sé 1 gangi og enn síð-
ur hvert hún myndi leiða væri hún
fyrir hendi.
Ánægja hjá Landsvirkjun
Á það hefur verið bent aö þótt
mikið hafi rignt að undanfórnu og
asahláka verið í byggð þá hafi sú úr-
koma sem fallið hafi á hæstu jökla
án efa fallið þar sem snjór. Og leiði
menn hugann að orkubúskapnum f
landinu á næstu misserum er a.m.k.
ljóst að hjá Landsvirkjun eru menn
ánægðir.
Þorsteinn Hilmarsson, upplýs-
ingafulltrúi Landsvirkjunar, segir
að ástandið í uppistöðulónum fyrir-
tækisins hafi aldrei verið jafngott á
þessum árstíma og það er nú. Hann
segir að öll minni lónin á Suður-
Veiöin næsta sumar
Stangaveiöimenn óttast enn eitt
vatnsieysissumariö.
landi séu full og það stefni í að Þór-
isvatn verði fullt áður en langt um
líður. „Vatnsbúskapurinn nú er
sögulega betri en nokkru sinni áður
og það má segja að við séum með
um 50% betri stöðu núna en í með-
alári,“ segir Þorsteinn.
Hann segir ljóst að úr þessu verði
vorflóð ekki stór og mikil en vegna
þess hversu staðan í lónunum sé
góð nú verði meira í þeim þegar
byrjað verður að safna í þau í vor
og hann segir að miðað við eðlilegt
tíðarfar verði Landsvirkjun í góðri
stöðu næsta haust vegna þess
hversu góður grunnurinn sé, þ.e.
staöan í lónunum í dag.
Veiðimenn kvíðnir
Einn er sá hópur manna sem á
mikið undir því komið að „vatnsbú-
skapur" landsins sé góöur en það
eru þeir sem renna fyrir fiska i ám
landsins. Vatnsleysi er eitt af því
sem stangaveiðimenn óttast alltaf
einna mest, enda eru menn að
kaupa sér rándýr veiðileyfi meö
margra mánaöa fyrirvara og sitja
síðan og naga neglur þegar nær líð-
ur veiðitímanum.
„Ég óttast að við fáum enn eitt
sumarið þar sem ámar verða nærri
vatnslausar,“ segir Gunnar Bender,
veiðifræðingur DV, maður með ára-
tugareynslu þegar vatn og veiði eru
annars vegar. Gunnar segir að svo
virðist sem snjó ætli ekki að festa á
hálendinu og hann segist óttast að
ár um allt land verði vatnslitlar þeg-
ar kemur fram á sumarið. „Ástand-
ið í litlu ánum verður t.d. oröið
skelfilegt þegar kemur fram í ágúst
ef ástandið breytist ekki verulega.
Það er ekki spennandi tilhugsun að
fá enn eitt sumarið með vatnsleysi
og verri skilyrðum til veiða en
menn verða bara að halda í vonina
eins og stangaveiðimenn eru frægir
fyrir," segir Gunnar Bender.
KerruÚtsala - Dúndurtilboð
Daxara 107
verð áður
as^ö^e-icf.
Verð nú
29.900
ósamsett
Aukahlutir á 15-40% afsl Da>ia^ a 57
l verð aður
Allar kerrurnar eru galvaniseraðar ■S-4r3'60rTkr. v
og hafa dempara og sturtubúnaó. Verð nú
Einnig hjá: 69.900 KR.
BUasöiu Akureyrar s: 461 2533.
Evró ehf. Skeifunrti sími: 533 14 14
www.evro.is
evro
Innlendar fréttir vikun
Stefgjöldin sliga
Kántríbóndinn
Hallbjöm Hjartar-
son lýsti því yfir í
gær að rekstur Út-
varps Kántrýbæjar
gengi ekki sem
skyldi. Ákveðið
hefur verið að
stöðva útsendingar
þess um óákveðinn
tíma vegna erfiðleika við að greiða
Stefgjöld. Hallbjöm segir að þegar far-
ið var að senda út til Skagafjaröar hafi
gjöldin hækkað um helming en auglýs-
ingatekjur hafi ekki aukist að sama
skapi. Að lokum biðlar kappinn til
fólks, að það taki viljann fyrir verkið
og geri sér grein fyrir menningarlegu
mikilvægi stöðvarinnar.
íslensk kona lést
íslensk kona lést er hún féll fram af
svölum hótel Aloe á Ensku ströndinni
á Kanaríeyjum aðfaranótt laugardags-
ins fyrir viku. Sambýlismaður kon-
unnar, sem er á áttræðisaldri, var
handtekinn í kjölfarið, grunaður um
að vera valdur að dauða konunnar.
Fyrstu fréttir af vitnisburði íslendings,
sem sá hvað gerðist, virtust styrkja
gransemdir um sekt hans en hann dró
framburð sinn til baka og sagði orð sín
hafa verið rangtúlkuð. Konan sem lést
hét Svanhildur Bjarnadóttir, fædd 1937
og búsett í Kópavogi.
Aukin skattbyrði
Ríkisskattstjóri
hefur ákveðið að
hvers konar gæði
sem fólki hlotnast
frá vinnuveitanda
eigi að telja fram
til skatts. Á þetta
við um fatnað,
fæði, húsnæði,
fríðindi, fríar ferð-
ir, áskriftir fjölmiðla, tryggingar, síma,
tölvur, framlög og meiri háttar gjafir.
„Við erum í sjálfu sér ekki að breyta
grandvallarreglum laganna. Öil gæði
sem mönnum áskotnast í lífinu era
skattskyld ef svo má segja en það hef-
ur verið erfitt að meta hluti til verðs,"
sagði Indriði H. Þorláksson ríkisskatt-
stjóri um málið.
Landsbyggðin styrkt?
í vikunni greindi DV frá róttækum
hugmyndum starfshóps landbúnaðar-
ráðherra sem vill sameina Byggða-
stofnun, landbúnaðarsjóði og nýsköp-
unarsjóð atvinnulífsins undir einn
hatt. Athuganir þessar hafa átt að
miða að því að styrkja stöðu lands-
byggðarinnar og jafnframt að hagræða
í þeim stofnunum sem ætlað er að
sinna uppbyggingarverkefnum. Þing-
menn flokkanna era ekki á einu máli
um ágæti þessara hugmynda.
Kaupa af Svíum
Kaupþing
hefur gert
sænninga
um að
kaupa
sænska
verðbréfa-
fyrirtækið
Aragon og tekur yfir starfsemi þess í
áfóngum. Kaupþing mun greiða hluta
kaupverðsins með eigin hlutabréfum
og þýðir það að nokkur af þekktustu
og öflugustu fyrirtækjasamsteypum
Svíþjóðar verða hluthafar í fyrirtæk-
inu. Aragon er meðal þekktustu fjár-
málafyrirtækja í Svíþjóð og hjá því
starfa um 120 manns.
Norðmenn veröi stærri
Stjómendur Hæfis, félags íslenskra
fjárfesta inn álver við Reyðaiflörð,
hafa á fundum sínum með stjómend-
um Norsk Hydro undanfarið rætt um
að hlutur íyrirtækisins í væntanlegu
álveri eystra verði stærri en áður hef-
ur verið áætlað. Hingað til hefur verið
miðað við að hlutur þeirra yrði á bil-
inu 25-40% en nú er rætt um að hann
verði allt að 48-49%. íslendingar muni
samt alltaf eiga meirihlutann. Stjóm-
endumir segja að þetta sé ekki tilkom-
ið af þvi að illa gangi að safna fé til
verksins, það sé einfaldlega eðlilegt að
Norðmennimir eigi stóran hlut þar eð
framleiðslan komi til með að verða
seld á vegum þeirra. -hdm