Dagblaðið Vísir - DV - 12.01.2002, Side 42

Í 50
Helgarblað
LAUGARDAGUR 12. JANÚAR 2002
DV
Blaðamenn DV á vaktinni í tuttugu ár - 5:
Frumskógarlögmál ungs
verðbréfamarkaðar
0
^►j Upplýsingar í síma 566 7344, eftir kl.16.00.
Upplýsingar í síma 550 5000 / 550 5777
Blaðberar óskast
í Mosfellsbæ
Bæjarás Helgaland
Hlíðarás Hjarðarland
Á fyrstu árum DV eóa um
og upp úr miöjum 9. áratugn-
um fór veröbréfabrask af ýmsu
tagi aö skjóta upp kollinum
hér á landi. Þaö sem áöur hét
okur var orðiö löglegt og heiö-
arlegt eftir aö vextir uröu
frjálsir. Veröbréfabrask borg-
aöi sig samkvœmt auglýsing-
um í blööum og menn áttu von
á veglegri ávöxtun sparifjár-
ins. Um þaö bil 200 manna
hópur arkaöi um götur meö
stresstöskur sínar og liföu
praktuglega á þessum nýja
vaxtarbroddi í atvinnulífinu,
kaupum á veröbréfum meö af-
föllum. Blööin vöruöu viö, en
þó ekki nógu hraustlega.
Margir töpuöu á fjármála-
braskinu. Ekki síst eftir aö fyr-
irtœkiö Ávöxtun hf. varö
gjaldþrota rétt viö nefiö á
wokölluðu bankaeftirliti. Fyr-
rtœkió haföi auglýst undra
góöa ávöxtun sparifjár allt
framundir andlát sitt, þrátt
fyrir aö eftirlitsmönnum œtti
aö vera Ijóst aö hverju stefndi.
Fyrsti vísir að hinum agnarlitla
íslenska fjármálamarkaði varö til
án þess að til væru haldbærar
reglur um slíka starfsemi. Lögmál
frumskógarins giltu á þessum
markaði og óprúttnir einstakling-
ar höfðu sitt fram gagnvart þeim
sem ekki voru eins vel með á nót-
unum.
Sklluðu inn lyklum að
fyrirtæki sínu
DV greinir frá því 5. september
1988 að bankaeftirlitið hafi lokað

—
Blaðberar óskast
í eftirfarandi götur
Eiríksgata
Leifsgata
Lindargata
Klapparstígur
Breiðavík
Hamravík
Hjallavegur
Kambsvegur
Langholtsvegur 1-45
Nýlendugata
Vesturgata
Eigendur Ávöxtunar
- fyrirtækis sem kannski var barn síns tíma, þegar frumskógarlögmál giltu á veröbréfamarkaöi frekar en íslensk lög
sem ekki voru tit.
Ávöxtun þann morgunn. Eigendur
fyrirtækisins komu til bankaeftir-
litsins og afhentu þar lykla að
skrifstofum sínum og báðu um að
Ávöxtun yrði yfirtekin af banka-
eftirlitinu. Vikurnar á undan
hafði um helmingur útistandandi
verðbréfa Ávöxtunar komiö til
innlausnar, fyrir 150 til 160 millj-
ónir króna. 1 framhaldinu hófst
opinber rannsókn, og Ávöxtunar-
málið er að finna á síðum DV og
annarra blaða næstu árin og allt
fram undir miðjan síðasta áratug.
Það var Ólafur Ragnar Gríms-
son, þá alþingismaður og formað-
ur Alþýðubandalagsins, sem
kastaði stóru sprengjunum seinni
part ágúst 1988 og talaöi um tvo
verðbréfasjóði sem stæðu tæpt.
Hann nafngreindi þá ekki sem olli
miklum óróa á öllum markaðnum.
DV var með á nótunum í þessu
máli í fréttum. Leiðarar blaðsins
taka ekki afstöðu, nema hvað Ell-
ert B. Schram ræðir um gráa
markaðinn á nokkuð flokkspóli-
tískum nótum, skellir skuldinni á
verðbólguna og telur þennan
markað hvorki betri né verri en
stjórnmálamenn hafi leyft. Hann
telur að viðskiptamenn verðbréfa-
fyrirtækja séu þúsundir einstak-
linga, sem vilji ávaxta sitt pund,
ekki örfáir gróðapungar. Ellert
segir að Ávöxtun hafi verið fyrir-
tæki án baktryggingar og það hafi
komið fyrirtækinu í koÚ þegar
Ólafur Ragnar hafi rætt um völt
fyrirtæki í þessari grein.
Ávöxtun sf. og verðbréfasjóðum
þess fyrirtækis.
Umboösmaður Alþingis, Gaukur
Jörundsson, komst að þeirri nið-
urstöðu í rökstuddri skýrslu sinni
að bankaeftirlið hefði i verulegum
atriðum vanrækt eftirlitshlutverk
sitt. Stjórn Seðlabankans sagði
hinsvegar að niöurstaða umboðs-
manns væri að engu hafandi og
byggð á misskilningi.
DV greinir frá því í júní 1991 að
heildarkröfur 170 kröfuhafa í bú
Ávöxtunar sf. nemi 550 milljónum
króna. Ákæra á hendur eigendum
Ávöxtunar var til meðferðar í
Sakadómi Reykjavíkur. Þeim var
gefið að sök að hafa lokkað og
blekkt almenning til viðskipta við
sig með vafasömum auglýsingum
1987 og 1988 þegar ljóst mátti verða
hvert stefndi og þannig valdið
fjölda fólks fjártjóni. Þá eru þeir
sakaðir um að hafa notað sparifé
viðskiptavinanna í eigin þágu til
kaupa á fyrirtækjum.
Tapaði íbúöarveröi
Eftirmáli Ávöxtunarmálsins
voru fangelsisdómar fyrir fjárdrátt
upp á tugi milljóna króna. Hall-
grímur A. Ottósson var mestur
Saksóknari vildi ekki
ákæra
Seðlabankinn hafði tveimur
árum fyrir gjaldþrotið kært Ávöxt-
un sf. til ríkissaksóknara, en hann
taldi þá ekki ástæðu til að gefa út
ákæru á fyrirtækið. Þetta þótti
nokkuð sérkennileg afstaða. Um-
boðsmaður Alþingis segir að
vegna ýmissa upplýsinga og vís-
bendinga sem lágu fyrir hefði
bankaeftirlit Seðlabankans fyrir
löngu átt að beita sér fyrir úttekt á
Auglýsingapési Ávöxtunar
- sem gefínn var út skömmu fyrir andiát fyrirtækisins.
Þar er lofaö gulli og grænum skógum.
Reynt að ná út helraingi af sjóöum Avöxtunan
Bajikaeftirlitið lokaði
Avöxtun í morgun
unu Rívuímwo, Pétur
jcmq qt CUU Gúlaum. (-ig-
ir <* »?júm vertbttíafyrlr-
•wits Ávóxfunar, kurau á funi
inkæftirtití Srtlahankam og
' mtu lykto aft úcnfxtoíura fyr-
•rkisins i« Möu það að fuiui
'TrkifurfyrlrUritiiifti Áuui
aórnum vikura hefur koraið til
ntoujMr ura hrimingur af úti
dandi verfibreftim Ávöxtun
«fB(ttrifotaft>ðfercojpn
jfusral bam f Ávöxtun sf. i
* Meira viJ é* ttíú sesia á
wari ttundu. M er voo á
ritatllkynninfu frá okky^ rft;
ir,fc ufftt f>«irtur óíafjion, íor
stflftuniaöur bankacftirUU Seftla-
tankans. vift DV i morgun.
- Er búJft aft ioka Ávöxtun sf
fyrir fuJft og íasfe&ierfyrmnrk
ift aftrins fokaft i dag?
.Ég á BUcf von á ftðru cn aft
ftTfrtakiö verfti lokaft Uka nwtu
dagn"
Jrá se«ir mer béttlr/- a»fti
Reynir Ragnar»on. endurskoö
andl Ávöxtunar. þegar DV hfdfti
umbund vift hann í njorgun.
J«ft hcfur ekkett fynrfcki
áftur lenf isvooa Jtriw". Á und
tveimur vtkum haf*
f Ui iAJaujnar f\r
ir 1S0 UJ lfiO tmlijórar," sagfti
Reyulr, aftspurtur hvort þeui
ráftdðfun bcuikarftirlitsln* lueral
honum á ftvart.
I morgun vuru allar dyr Avíact
unar iokaðor ng aliir tíu«ar
Imir. Engln tUkvTwing var á
hurðúwl
l’mrwöur um vertbrriatjöftina
hafa vcrift gifurkga I brcnuidcpii
aft undanfómu eftir oft Ó'ufúr
Kagnnr Grtras«m. formaftur AI
þyftubandalafisw*. varpaftf Jjví
fram aft tveir vprtbré&ýóftir
sUEftuhrpt.
ólaiur nri^fti cnnfrcraur að
Isuu) aatí rift oc eins hvaftan
hann befði upplyxingar alnar.
1 kjótíar orAi Óttfi kom miklil
ftrtt á startsorai vcrfihrtiá$jft&
anna. Forraftain«n Ávöxtunar
sf. htídu bLaftunanuafund i sift
uttu viku qi; uppiyuu aft \ikuna
áður hriftu kusift belðnir um aft
urnieyn » mifljónir krúna 08 þar
afvrribúJftaðcrriftaUrailljóa ,
ir ih. i siðuatu viku htrtlusi vift
aörar 10 miUjónir tii innbinwar.
Ávftxtun sf. irfur hað nakkra
séretöftu á wrftbréÉunaricaðnum
FétojDft hriur rtaðift utan Vrrö
Forsíöufrétt DV 5. september 1988
- Ávöxtun hættir starfsemi.
baráttumaðurinn i hópi hinna
sviknu viöskiptavina. Hann segir í
dag að hann hafi lagt sem nemur
íbúöarverði í verðbréfasjóði
Ávöxtunar í von um góða ávöxtun.
Hann segir að aðeins smáhluti
fjárins hafi skilaö sér, síðast fyrir
þrem árum komu 300 þúsund
krónur. Hann segir að blöðin hafi
staðið sig bærilega í fréttaflutn-
ingi, en Morgunblaðið hafi birt
auglýsingar um góða fjárfestingu í
Ávöxtun frá undir það siðasta. „Ég
hringdi í Ármann Reynisson í
Ávöxtun rétt áður en fyrirtækið
lokaði, ég sá frétt í DV um lánafyr-
irtæki í vanda. Ármann sagði að
þessi vandamál væru ekki hjá
þeim, svo mikið væri víst, þar
væri allt í finu lagi,“ sagði Hall-
grímur í gær.“
-JBP