Dagblaðið Vísir - DV - 10.02.2003, Síða 21

MÁNUDAGUR 10. FEBRÚAR 2003
37
Hestasport
Þaö er otrúlegt hvaö stoppiö í dýnunni getur þjappast saman. I þessu tilviki
er þaö ull. Viöskiptavinurinn sem kom meö þessar dýnur til endurnýjunar
ætlaöi ekki aö trúa sínum eigin augum þegar Skeggi spretti á dýnunni. Eig-
andinn hélt aö þaö væri nánast ekkert stopp í henni iengur. DV-mynd GVA
áfram. „A mörgum eldri hnakkanna
með trévirki er reiðakengur. Hann
er stórhættulegur að þessu leyti. Ég
hef alltaf rifið hann af þegar ég hef
fengið slíka hnakka til viðgerðar og
sett nýjan keng ofar.“
Skeggi sagði ekki hægt að alhæfa
um eftir hve langan notkunartíma
hnakks þyrfti að skoða dýnuna. Þar
spOuðu mismunandi þættir inn, svo
sem þyngd knapa, hvort hnakkur-
inn væri einungis notaður tii þjálf-
unar og sýninga, eða einnig til
ferðalaga og svo framvegis. Reið-
kennarar væru famir að benda
nemendum á að huga að hnökkum
sínum, sem væri mjög til bóta.
Nokkuð væri um að menn kæmu til
sín, létu yfirfara dýnurnar og bæta
í þær ef þörf þætti.
„Hins vegar ber að hafa það í
huga að nú leita reiðmenn meira i
nálgun við hestinn,“ sagði hann.
Það þýðir að dýnurnar hafa verið aö
þynnast. Fyrir 5-6 árum voru þær
töluvert þykkari. Þessi þróun kallar
á ábyrgð hestamannsins að fylgjast
enn betur með hnakknum sínum.
Til mín hafa komið iila reiðir menn
sem hafa kvartað undan því að
hnakkurinn þeirra færi í hrygginn
á hestinum. En um þetta gildir hið
sama og loftið í dekkjum bOsins
þíns. Þú fylgist með því frá einni
viku tO annarrar en rýkur ekki í
umboöiö ef þú sérð að farið er að
minnka í þeim.“
Ótrúleg saga
Skeggi kvaöst vOja leggja áherslu
á að menn gættu vel að hnökkum
sínum áður en haldið væri í hesta-
ferðalög. Hann var tregur til að
mæla með einhverri sérstakri teg-
und dýna fyrir ferðahnakka. Hann
kvaðst þó haOast að þvi að hnakkar
með þykkari dýnum hentuðu betur
tO slíks brúks. Hins vegar mætti
ekki gleyma því að knapar væru
aOtaf að vinna í hrossum sínum,
þannig að menn veldu vitaskuld við
eigin hæfi.
„Það er ósvinna að henda
hnakknum sínum á hestinn áður en
lagt er af stað í slíka ferð, án þes að
athuga ástand hans fyrst,“ sagði
Skeggi. „Maður leggur ekki í lang-
ferð á bílnum sínum án þess að at-
huga olíuna á honum fyrst. Úr-
bræddur bOl og hnakksár hestur
nýtast svipað í ferðalögum, ef tala á
í samlíkingum. Munurinn er að
annar finnur tO, hinn ekki. Það er á
valdi reiðmannsins að láta hestin-
um sínum líða eins vel og hann viO
að sér Oði í ferðinni."
Skeggi segir ótrúlega sögu tO að
undirstrika mikOvægi árvekni og
umhyggju reiðmannsins. TO hans
kom einhverju sinni hestamaður
með hnakkinn sinn. Hann kvaðst
hafa slitið móttak og þyrfti að fá
nýtt. Þegar Skeggi sneri hnakknum
við sá hann að dýnuna vantaði öðr-
um megin undir hnakkinn - alveg.
Þetta virtist hafa verið svona lengi
því jámið í trévirkinu var farið að
mást og var orðið dökkleitt af
óhreinindum og gömlu blóði. En
hestamaðurinn sat við sinn keip.
Hann vOdi ný móttök, ekkert ann-
að.
„Hann fékk engin móttök hjá
mér,“ sagði Skeggi. „Svo hann tók
hnakkinn og fór sína leið.“
Þrif og umhiröa
Oft hefur heyrst að hestamenn
hafi ekki tíma tO að þrífa hnakka
sína fyrr en að lokinni vertíð vegna
þess að það taki þá svo langan tíma
að þorna eftir þvott. Þetta er mis-
skilningur.
„Það á aldrei að láta hnakk þorna
eftir þvott áður en borið er á hann,“
sagði Skeggi. „Þegar hnakkur er
þrifinn á að þvo hann með volgu
vatni og sápu. Gæta þarf vel að því
að þrífa öO óhreinindi, bæði hrossa-
móðu og önnur óhreinindi af hon-
um. Það er allt í lagi að bursta hann
tO að ná óhreinindum burt. Síðan á
að þerra hann lítiOega með tusku og
bera síðan beint á hann olíu eða
annan leðuráburð. Með þessu móti
lokast rakinn inni i honum og hann
helst mjúkur. Ef leðrið þomar mik-
ið fer úr því öll mýkt, það verður
hart og brotnar. Hafa ber í huga að
olía getur aldrei gert gamalt leður
sem nýtt.“
Skeggi benti enn fremur á að þeg-
ar hnakkur hefði lent í volki, stór-
rigningum eöa þess háttar væri gott
að strjúka af honum óhreinindin og
bera á hann leðumæringu. Sú að-
gerð væri fyrirhafnarlítO og raunar
sjálfsagður hluti af umhirðunni.
Höfuðleöur og önnur reiðtygi lytu
að sjálfsögðu sömu lögmálum og
hnakkurinn hvað umhirðu snerti.
-JSS
Skeggi Guömundsson söölasmiöur hefur smíöaö hnakka og séö um viöhald
og viögeröir á reiötygjum um nokkurt skeið. DV-mynd GVA
Hvers vegna er reiðhesturinn
minn bólginn og aumur í bakinu?
Sit ég ekki rétt? Beitir hcmn sér
rangt?
Svona þurfa aOtof margir hesteig-
endur að spyrja sig. Fyrstu viðbrögð
eftir að meinið uppgötvast er að
kaOa tO dýralækni. Þá getur hafist
löng og kostnaðarsöm aðstoð. Hest-
urinn er kannski án brúkunar á
meðan versta bólgan er að hjaðna.
Kannski hættir honum tO að fá
bólgur aftur eftir einhvem tíma.
Ef tO viO heldur eigandinn að
þetta sé krónískt og kaOar tO aðra
dýralækna. Þeir eiga að vinna
kraftaverkið.
En þama er eitt mikOvægt atriði
ónefnt. Það er hnakkurinn og við-
hald hans. Það er ekki nóg að
hreinsa hann reglulega og bera á
hann. Það þarf einnig að huga að
ástandi undirdýnunnar. Það er mik-
Ovægt tO þess að hnakkurinn sitji
vel á hestinum og meiði hann ekki.
Léleg meðferð
DV heimsótti söðlasmiðinn
Skeggja Guðmundsson sem bæði
hefur séð um smíði hnakka, svo og
viðhald á þeim. Hann leiðbeinir
hestamönnum um umhirðu hnakka
sinna, hvað þurfi að gaumgæfa og
hvemig best sé að fara að.
„Umhirða hnakka er aOtof oft
mjög léleg hjá hestamönnum hér á
landi,“ sagði Skeggi. Hann rifjaði
upp réttarferð sem hann fór í fyrir
þremur áram. Þegar menn höfðu
sprett af reiðskjótum sínum röðuðu
þeir "hnökkunum upp við réttar-
vegginn. Fagmaðurinn kom upp í
Skeggja svo hann gekk með fram
röðinni og virti hnakkana fyrir sér.
Helmingur þeirra hafði lent í drull-
unni og lá þar. En það sem verra
var. Stór hluti þeirra meiddi auð-
sýnOega hestana þvi undirdýnumar
voru orðnar svo lélegar,
Þynnri dýnur
„Það sem gerist, þegar hnakkur
særir hest, er í langflestum tOvik-
um að dýnumar eru orðnar svo
þunnar og flatar að hnakkurinn fer
niður í hrygginn," hélt Skeggi
Góð ráð
• Geymið reiötygin aldrei i
raka eða hita. Leðrið fúnar við
mikinn raka og ofþomar við
mikinn hita.
• Gott ráö er að þvo hnakk-
inn og bera á hann leðurfeiti
a.m.k. tvisvar á ári. Þá er hnakk-
urinn tekinn í sundur, þveginn
með leðursápu og síðan borin á
hann leðurfeiti.
• Gegnblotni hnakkurinn
er nauðsynlegt að strjúka yfir
hann með leðurolíu meðan hann
er enn blautur.
• Verði vart við slit, þá
sendið hnakkinn tO söðlasmiðs.
Slíkt margborgar sig.
Lélegur hnakkur
getur stórskaðað
- Skeggi Guðmundsson söðlasmiður leiðbeinir um viðhald reiðtygja
í stuttu máli
Brynningartæki
Það er ekki nóg að útigangshrossum
sé gefið vel út yfir vetrartímann. Þau
þurfa einnig aö hafa aðgang að renn-
andi vatni, ef vel á að vera. Þetta á
ekki síst við um hryssur sem folöld
ganga undir eða hinar sem eru fyl-
fullar. Nú er fáanlegt í hestavöru-
versluninni
Hestar og
menn brynn-
ingartæki sem
virðist hent-
ugt við útigjöf.
Það er þannig
útbúið að í drykkjargatinu er kúla
sem gripirnir ýta niöur þegar þeir
drekka. Flotholt, svipað og í salern-
iskössum, sér til þess aö rétt vatns-
hæð haidist í geyminum. Tækið þolir
allt aö 40 stiga frost. Mikilvægt er að
undirstöður og frágangur sé eins og
framleiðendur segja til um. Brynn-
ingartækið er framleitt í Frakklandi.
<
Endurskipulagning
Endurskipulagning er nú hafin hjá
Eiðfaxa ehf. eftir að nýir eigendur
komu að blaðinu. Áður höfðu ein-
staklingar að mestu myndað hlut-
hafahópinn. Stærstu hluthafamir eft-
ir breytinguna eru Hestamiðstöð ís-
lands, Átaksverkefniö og Svíinn Gör-
an Montan. Hann er Islendingum aö
góðu kunnur, hefur starfað mikið í
þágu íslenska hestsins og haft nokkur
umsvif hér á landi. læss má geta til
gamans að dóttir hans stundaði nám
á Hólum í Hjaitadal. Að sögn Svein-
bjöms Eyjólfs-
sonar, stjóm-
arformanns
Hestamið-
stöðvarinnar,
eru markmið
m.a. að auka
útbreiðslu Eið-
faxa og endur-
skipuleggja
vefinn með til-
liti til þess að
hann skili
meiri fjármun-
um í kassann. Ýmis önnur atriöi til
hagræðingar eru á döfinni.
<
Ný stjórn
í nýskipaðri stjórn Eiðfaxa eiga nú
sæti Ólafur H. Einarsson stjórnarfor-
maður, Hrólfur Ölvisson og Gunnar
Dungal. í varastjóm em Ágúst Sig-
urðsson hrossaræktarráöunautur og
Sveinbjörn Eyjólfsson, aðstoðarmað-
ur landbúnaðarráðherra og stjómar-
formaður Hestamiðstöðvarinnar. Allt
era þetta stórkanónur sem vinna án
efa vel að því að styrkja rekstrar-
grundvöll blaðsins.

Stóöhestablaöiö
Nú hiHir undir útkomu blaðsins sem
ætíð er beðið eftir, það er stóðhesta-
blaðsins 2003. Þaö á aö koma út í
mars en þá eru ræktendur farnir aö
huga að því að velja stóðhesta fyrir
hryssur sínar. Blaðiö, sem er mynd-
um prýtt og með öllum nauösynleg-
um upplýsingum, kemur út á þremur
tungumálum, íslensku, að sjáÚsögðu, '
og svo ensku og þýsku. Blaðið er því
ekki einungis upplýsingamiðill fyrir
íslenska ræktendur heldur einnig fyr-
ir erlenda sem gætu hugsað sér að
kaupa eitt stykki stóðhest.. Þetta er í
annað sinn sem ráðist er í alþjóðlega
útgáfu stóðhestablaðsins. -JSS
Netfang: jss@dv. is
Þarna má sjá muninn sem getur
ráöið úrslitum. Dýnan t.v. er ný en
hin til hægri er gömul, útflött og
þjónar ekki hlutverki sínu, sem er aö
vernda bak hestsins. DV-mynd GVA