Dagblaðið - 15.04.1980, Qupperneq 10

DAGBLAÐIÐ. ÞRIÐJUDAGUR 15. APRÍL 1980.
MMBIAÐW
Útgefandi: DagblaðM hf.
Framkvœmdastjórí: Sveinn R. EyjóHsson. Ritstjórí: Jónas Krlétjánsson.
RHstjómarfulltrúi: Haukur Helgason. Fréttastjóri: Ómar Valdjmarsson.
Skrífstofustjórí rítstjómar Jóhannes Reykdal.
Iþróttir Hallur Slmonarson. Menning: Aöalsteinn IngóHsson. Aðstoðarfróttastjóri: Jónas Haraldsson.
Handrit Ásgrímur Pábsón. Hönnun: Hilmar Karísson.
Qlaðamenn: Anna Bjamason, Atii Rúnar Haltdórsson, AtJi Steinarsson, Ásgoir Tómasson, Bragi
Stgurðsson, Dóra Stefónsdóttir, Elín Albertsdóttir, Ema V. íngóHsdóttir, Gunnlaugur A. Jónsson,
Ólafur Geirsson, Sigurður Sverrisson.
Ljóemyndir Ámi Páll Jóhannsson, BjamleHur BjamleHsson, Hörður Vilhjálmsson, Ragnar Th. Sigurðs
son, Sveinn Þormóðsson. Safn: Jón Sœvar Baldvinsson.
Skrífstofustjórí: Ólafur EyjóHsson. Gjaldkerí: Þráinn ÞoríeHsson. Sölustjórí: Ingvar Sveinsson. Dreifing
afstjórí: Már E.M. Halldórsson.
Rftstjóm Slðumúla 12. Afgreiflsla, áskriftadeild, auglýsingar og skrífstofur Þverholti 11.
AAalsimi btaflsins er 27022 (10 Hnur).
Stórhættulegir
Norðmenn eru slyngir
kaupsýslumenn. í samningum hafa þeir
lag á að kreista sítrónuna til fulls. Þetta
kemur vel fram í viðræðum þeirra við
íslendinga um Jan Mayen.Þar hyggjast
þeir ná sem mestu fyrir sem minnst.
Svo einlæg er harka hinna norsku
samningamanna og þeim svo eðlileg, að þeir blikna
ekki, þegar þeir reyna að draga viðsemjendur sína á
asnaeyrunum. Þeir þykjast aldeilis undrandi á því, að
íslendingar vilji ekki taka við gjöfum á silfurdiski.
Fyrir fundina, sem nú standa yfir í Reykjavík, létu
norsk stjórnvöld leka því, að þau væru fús til að létta á
hinni hörðu Jan Mayen línu. Þetta virtist í fyrstu
nokkurt fagnaðarefni, enda raunveruleikinn þá ekki
kominn í ljós.
Samkvæmt lekanum áttu íslendingar að fá 200
mílna lögsögu við Jan Mayen, hálfar nytjar norskrar
efnahagslögsögu við Jan Mayen og yfirstjórn loðnu-
veiða á svæði íslands og Jan Mayen að verulegu leyti,
ef þeir samþykktu hina norsku lögsögu.
Steingrímur Hermannsson, sjávarútvegsráðherra
beit á agnið. Hann sagði í fjölmiðlum, að norsk
fiskveiðilögsaga kæmi til greina við Jan Mayen, ef
ýmsum skilyrðum væri fullnægt. Norska efnahagslög-
sögu nefndi hann þó ekki.
Steingrímur bætti svo gráu ofan á svart með því að
segja, að íslenzka krafan um samstjórn Norðmanna og
íslendinga á fiskveiðum umhverfis Jan Mayen sé alger-
lega óraunhæf., Þarna endurtekur hann órökstuddar
fullyrðingar Norðmanna.
Ut af fyrir sig getur verið, að Steingrímur trúi
síbylju Norðmanna um samstjórnina. En hann má
ekki vera svo lélegur samningamaður, að hann gefi sér
þessa trú sem forsendu í upphafi viðræðna við harða
samningamenn.
Steingrímur hefði heldur átt að líta á þessa trú sem
mikilvæga tilslökun af sinni hálfu, sem yrði vegin og
metin á móti öðrum tilslökunum af hálfu Norðmanna.
Þannig fara hinir norsku samningamenn að í svipuðum
málum.
Afleiðingin af tvöföldum fótaskorti Steingríms á
tungunni er sú, að hinir norsku samningamenn hafa
styrkzt í þeirri trú, að þeir geti haldið áfram að neita að
ræða norska lögsögu við Jan Mayen öðru vísi en sem
forsendu.
Ekki bætir úr skák, að flokksblað íslenzkra og
norskra Alþýðuflokksmanna tekur í morgun í forsíðu-
leiðara upp hanzkann fyrir Norðmenn og gagnrýnir
harðlega ýmsar röksemdir, sem haldið hefur verið
fram af íslands hálfu.
,,Jan Mayen skiptir engu höfuðmáli. . . ”segirílok
þessarar einstæðu greinar. Þá vita hinir norsku
samningamenn það. Enginn vafi er á, að þeir gleðjast
mjög af fótaskorti Steingríms og rugli skjólstæðings
síns, Alþýðublaðsins.
Enda kemur það í ljós á fundunum, að norsku
samningamennirnir kannast ekki við lekann, sem þeir
stóðu fyrir. Þeir eru enn að þjarka um, að miðlína
verði að gilda milli íslands og Jan Mayen. Þetta kallast
nú að kreista sítrónuna vel!
Dagblaðið tók í gær undir það sjónarmið Norð-
manna, að til greina gæti komið að taka fiskveiðimálin
á undan öðrum þáttum, reyna að leysa þau nú til
bráðabirgða, en fresta hinum þáttunum til betra tóms.
Dagblaðið varaði þó við bráðabirgðasamkomulagi,
er túlka mætti sem skref í átt til norskrar efnahagslög-
sögu við Jan Mayen. Þessar aðvaranir, sem voru
meginefni leiðarans, hafa greinilega ekki verið ástæðu-
^lausar. Norðmenn eru stórhættulegir í samningum.
r
V
r
Nýr „Kampútseu”-hannleikiir í Af ríkulandinu Sómalíu:
Milljónir horf-
ast í augu viö
hungurvofuna
Daglega koma 2500 flóttamenn frá
Eþíópíu til Sómalíu. Ástandið í
búðum flóttamannanna er hrikalegt
og fer sífellt versnandi. Mat skortir,
lyf og hvers kyns aðstoð. Ef ekki
kemur til alþjóðleg hjálp alveg á
næstunni mun heimurinn upplifa
aðrar ,,Kampútseu”-hörmungar í
Sómalíu. Alls eru 1.3 milljónir flótta-
manna i landinu, þar af 634.000 í 24
yfirfullum flóttamannabúðum. 9197o
fólksins eru konur og börn.
Arild Vollan, norskur starfsmaður
Sameinuðu þjóðanna í höfuðborg
Sómalíu, Mogadishu, skrifar í Dag-
bladet að útlitið í Sómalíu sé allt
annað en bjart. Um allt landið er
matarskortur vegna langvarandi
þurrka. Það eru ekki aðeins flótta-
menn sem líða skort, heldur blasir
hann einnig við 4 milljónum sem
byggja Sómalíu. Verst er ástandið i
Hargeisa-héraði í norðvesturhluta
landsins. Þar hafast 160.000 flótta-
menn við í 6 búðum. Á síðustu 2
mánuðum hefur starfslið góðgerðar-
stofnana og samtaka aðeins haft lítil-
ræði af hrísgrjónum og hveiti til að
útbýta. Afleiðingin er vannæring og
barnadauði. Á aðeins einni viku dóu
78 börn í búðunum í Sabacad , þar
sem 52.000 manns hafast að.
Daglegur matarskammtur var áður
75 grömm af hrísgrjónum eða hveiti á
mann. Vegna þess hve ört bættist við
í flóttamannahópinn varð að minnka
skammtinn niður í 50 grömm fyrir
einum mánuði. Þar við bætist að
Sabacad-búðirnar voru algerlega
matarlausar í þrjá daga samfleytt.
Heilbrigðisþjónusta við fólkið er
langt frá því að vera fullnægjandi og
aðstæður allar skelfilegar í öllum 24
búðum flóttamanna í Sómalíu. 80%
fólksins þjást af berklum. Mislingar
eru sömuleiðis útbreiddur sjúkdómur
meðal barnanna. Óhreint drykkjar-
vatn orsakar niðurgang. Taugaveiki
er algeng.
í búðum í norðurhlutanum sem
Flóttinn yfir Ogaden-eyðimörkina er
þrekraun fyrir þá sem i hann leggja til
að reyna að bjarga lifi sinu og sinna.
Barnið lézt I fangi móður simtar áður
en hún komst til flóttamannabúðanna I
Sómalíu.
Askfylli af
félagsfræði
Jónas góður.
í forystugrein í blaði þínu miðviku-
daginn 9. apríl sl. gerir þú að umtals-
og aðfinnsluefni þann seinagang sem
hefur ríkt í málefnum sjávarútvegs-
fræða á háskólastigi hér á landi. Þar
hygg ég að þú hafir mikið til þíns
máls og ber að meta að verðleikum
áhuga þinn á auknum viðfangsefnum
Háskóla íslands. Hið sama verður
ekki sagt um illskiljanlegar hnútur
sem þú kýst í sömu ferðinni að senda
annarri háskólagrein, félagsfræði.
Forystugrein þín hefst svo: „Senni-
lega verður Háskóli íslands búinn
að útskrifa 100. félagsfræðinginn
áður en hann útskrifar fyrsta
sjávarútvegsfræðinginn”, og lýkur
þannig: „Þess vegna þurfum við að
setja okkur það mark að útskrifa
fleiri sjávarútvegsfræðinga en félags-
fræðinga’ ’. Á einum stað segir einnig
að í þessu efni fylgi skólinn „þeirri
kenningu, að bókvitið verði ekki í
askana látið.” Ekki verður annað séð
en fyrir þér vaki með þessum orðum
að koma þeim skilningi að hjá hrekk-
lausum lesanda, að viðgangur félags-
fræðinnar við Háskóla íslands komi
í veg fyrir að kennsla geti hafist í
sjávarútvegsfræði og, jafnframt, að
félagsfræðingar séu harla ólíklegir til
að leggja eitthvað að mörkum til
verðmætasköpunar í þjóðfélagi
okkar. Þar sem þú velur félags-
fræðina eina til samanburðar, hlýtur
lesandann að gruna að þú teljir hana
gagnslausasta allra greina sem
stundaðar eru við háskólann.
Það verður ætið matsatriði hvort
eltar skuli ólar við órökstuddar
dylgjur sem birtast á opinberum vett-
vangi. Ástæður þess að ég stenst
ekki mátið i þetta sinn eru einkum
þrjár. í fyrsta lagi þykir mér nokkurs
um vert að blað þitt gæti betur
virðingar sinnar en hér varð raunin á.
í örðu lagi er mér skylt að snúast til
varnar þegar svo ómaklega er vegið
að því starfi sem ég og aðrir sinnum
eins samviskusamlega og við getum. í
þriðja lagi er skylt að verja starfs-
heiður þeirra fjölmörgu einstaklinga
(þó töluvert innan við hundrað) sem
hafa lokið prófgráðu í félagsfræði
frá Háskóla íslands á undanförnum
árum. Þeir hafa horfið til hinna fjöl-
breyttustu starfa þar sem menntun
þeirra nýtur sín og getið sér hið
besta orð. Sömu sögu er að segja af
þeim sem hafa haldið tii framhalds-
náms við erlenda háskóla.
Lengi hefur verið deilt um bókvit
og aska, og ekki skal það henda mig
hér að taka þátt í þeim medngi sem
þú hófst í forystugrein þinni um það
hvaða fræðigrein sé best askfylli. Ég
vil einungis geta þeirrar almennu
skoðunar minnar að marksækinn,
heiðarlegur og vandvirkur kennari og
fræðimaður sé undantekningalítið
umhverfi sínu tii gagns, hvert sem
sérsvið hans er. í því ljósi hlýt ég að
visa gersamlega á bug órökstuddum
og einhæfum samanburði þinum í
umræddri forystugrein.
Góður
grundvöllur
Á síðari árum hefur það orðið æ
betur ljóst hversu mikilvægt það er
fyrir þroska og viðgang fræðigreina,
að þeir sem þær stunda einangrist