Vísir - 12.04.1969, Síða 8

8
V í S I R . Laugardagur 12. apríl 1969,
VISIR
Otgefandi: ReyKjaprent n.t.
Framkvæmdastjóri Sveinn R. Eyjólfsson
Ritstjóri: Jónas Kristjánsson
Aðstoðarritstjóri: Axel Thorsteinson
Fréttastjóri: Jón Birgir Pétursson
Ritstjórnarfulitrúi: Valdimar H. Jóhannesson
Auglýsingar: Aðalstræti 8. Slmar 15610 11660 og 15099
Afgreiðsla Aðalstræti 8. Sími 11660
Ritstjórn. Laugavegl 178. Slmi 11660 (5 linur)
Askriftargjald kr. 145.00 4 mánuði innanlands
í lausasðlu kr. 10.00 eintakið
Drentsmiðja Vísis — Edda h.f.
Auðlindir Islands j
A síðari árum heyrist oft talað um auðlindir íslands, (/
og hefur enginn nú orðið neitt við það orðalag að at- /
huga. En í fyrstu munu margir hafa talið það lítið )
annað en hrósyrði um ættjörðina, sem ættu litla stoð )
í veruleikanum. Og þeir menn eru jafnvel til enn, sem \
halda að landbúnaður og sjávarútvegur séu einu at- j*
vinnugreinarnar, sem þjóðin verði að treysta og )
byggja á afkomu sína. Erfitt mun þó að komast fram )
hjá þeirri staðreynd, að iðnaður er orðinn æði stór (
þáttur í atvinnulífi landsmanna, og að á þeim vett- (
vangi eru möguleikar til nýrra iðngreina nær ótæm- /
andi. )
Rannsóknir síðustu ára hafa vissulega leitt í ljós, (
að auðlindir íslands eru margar, og vafalaust ýmsar /
ófundnar enn. Þær leynast ef til vill sumar við bæj- )
ardyr okkar, ef svo mætti segja, eða undir fótum okk- )
ar þar sem við erum daglega á ferð. En um margar )
þeirra vitum við með vissu. Vísindamenn okkar hafa (
komið auga á þær, sumar fyrir löngu, aðrar síðustu (
árin, og áfram er haldið í leitinni. En það er sitthvað, /
að vita um þær eða nýta þær. Til þess þarf meira en )
orðin tóm. Þar kemur oftast til í fyrstu mikill eða lít- )
ill stofnkostnaður, og fjármagn er af skornum )
skammti. Það háir mjög mörgu hagnýtu máli. (
Fyrir nokkrum dögum birtist hér í blaðinu samtal )
við dr. Þorleif Einarsson um hugsanlega koparvinnslu )
á íslandi. Kom þar í ljós, að það mál er nú í athugun (
„í fullri alvöru“, eins og komizt var að orði, og styrkur //
veittur úr sérsjóði Sameinuðu þjóðanna til könnunar )
á svæðinu við Lónsfjörð, þar sem vinnslan mundi (
verða. (
I þessu sambandi lét dr. Þorleifur svo ummælt, að (
við íslendingar vissum enn mjög lítið, hvað til væri í/
hér af hagnýtum jarðefnum. Gamla kenningin, að ís- /
land sé „fátækt af náttúruauðæfum“, hefur verið of )
lífseig, skapað vantrú á landið, og blátt áfram valdið ■
því, að minni rækt hefur verið lögð við rannsóknir j
eða leit að hagnýtum jarðefnum en átt hefði að (
vera. (
Þetta er nú óðum að breytast og augu manna að (
opnast fyrir því, að þarna kunna að bíða möguleikar (/
til framleiðslu og útflutnings. Jafnvel sandarnir og /
íiraunin kunna að búa yfir verðmætum, sem engan /
hefur til skamms tíma órað fyrir. Þá má ekki gleyma }
sjávarbotninum umhverfis landið. Þar kennir áreið- j
anlega margra grasa, sem enn eru lítt eða ekki þekkt. ■
Og það mun sannast, að því fé, sem varið verður til )
vísindalegra rannsókna, er vel varið, séu þær fram- ,
kvæmdar af réttum mönnum. (
Hús Sigurlinna í Engidal, en það er byggt með einingarhúsa-aðferðinni.
ALLT FER JAFNÓÐUM
■ Af sumum er hann álitinn hugvits- og uppfinningamaður,
afburðahagleiksmaður og þá jafnvígur á tré og bein, jám
og stein, náttúrugrúskari, skáld og jafnvel rithöfundur (eft-
ir handriti fjögurra binda bókar, sem blaðamaðurinn sá
í fórum hans).
■ í augum annarra er hann húsasmíðameistari í Engidal í
Garðahreppi, sem steypir heil hús á garðsflötinni sinni,
eða réttara sagt steypir húshluta, áður en þeir em fluttir
og settir saman, þar sem húsið á að standa. Hagleiksmað-
ur að vísu, en „óneitanlega anzi skrýtinn, hann Sigurlinni".
„Tá, fólkj hefur lengi fundizt
" ég vera skrýtinn. Það
stappaði víst nærri því, að flest
ir héldu mig vitlausan, þegar
ég byrjaði að byggja hér í hraun
inu í Engidal“, sagði Sigurlinni
Pétursson, húsasmiðameistari,
þegar hann vísaði blaðamanni
og ljósmyndara Vísis inn i
i;,,gamla húsið“ og niður stiga inn
í vinnustofu sína.
„Hva, ætlaröu að flytja þang-
að, þar sem engin sála er?
spurði þaö mig, en þá var ekkert
hús hér og þá hafði ekki hvarfl
að að neinum að byggja hér. —
Þarna í hrauninu? sagði það“.
Sigurlinni brosir og hefur auð
sjáanlega gaman af því að segja
frá því, hve mönnum hefur
blöskrað þetta uppátæki hans. Á
meðan höfum við gengið inn í
vinnustofuna „verkstæöið mitt“
eins og hann orðar það sjálfur.
Vinnustofan er viðbygging við
húsið. eins hann byggði þarna
fyrstur manna fyrir nokkrum
árum og er byggt með sömu að-
ferð og önnur hús, sem hann er
kunnur fyrir.
„Já, mönnum þótti ekki bein-
Iínis búsældarlegt hérna í hraun
inu þá, enda var þá ekki hörg-
ullinn á lóðunum og menn vand
ari í vali bústaða sinna“.
Tilefnið til þess að við fórum
og heimsóttum Sigurlinna var
eiginlega það, að við höfðum
haft spurnir af þvi að hann hefði
í fórum sínum líkan af sjómanni
íklæddum sjóklæðum, eins og
notuð voru upp úr aldamótunum
— nefnilega skinnbrókum og
skinnstakki. Sigurlinni bauö okk
ur velkomna að koma og skoða
„kallinn".
Þegar inn á verkstæðiö kom,
sem er reyndar nýlega innrétt
að og „er 70 ára draumur að
rætast“ (Ég hef aldrei haft tíma
til þess fyrr, segir Sigurlinni)
kom í Ijós. að líkaniö er högg-
mynd úr járnbentri steinsteypu
og skinnklæðin mótuð í steyp-
una.
„Hann er að vísu nokkuð
tröllslegur vexti“, játar Sigur-
linni, „en svona standa þeir mér
fyrir hugskotssjónum karlamir
frá þessum tíma. Þetta voru
óskapleg þrekmenni, enda tórði
ekki annaö þá, en það sem
hraust var“.
Þessi í vinnustofunni hans Sig
urlinna er 450 kílóa risi.
,,En svona gallaðir voru sjó-
mennirnir þá og það er skoðun
mín, að svona styttur eigi aö
setja upp einhvers staöar, þar
sem unglingar í dag geta séö
þær. Á torgi, eða í almennings-
garði eða einhvers staðar þar
sem krakkarnir geta virt þær fyr
ir sér og séð, hvernig afar þeirra
og langafar litu út á sínum ung
dómsárum. Ég er viss um, að
krakkar í dag hafa ekkj hug-
mynd um það, hvers konar lífi
fólk liföi, þegar afar þeirra og
ömmur voru ung.
En svona litu sjómennirnir út
þá. Ég ætti að vita það, sex
vertíðir reri ég, og minn hlífðar-
galli var skinnstakkur og skinn-
brók.
Ég byrjaði á sjónum 14 ára
gamall. Það var 1913. Ég notaöi
svona skinnföt allan tímann,
sem ég var á sjónum. Eignaðist
ekki stígvél, fyrr en ég vann í
Goðafossstrandinu, Þá fyrst
eignaðist ég stígvél, og eftir það
fór ég aldrei í skinnföt“ sagði
Sigurlinni, meðan hann sýndi
okkur styttuna, sem hann tvísté
í kringum.
Hann er skemmtilega ræðinn,
kann vel aö segja sögur og hef-
ur enda frá miklu að segja. Vart
er hann búinn að segja eina
sögu, fyrr en hún leiðir hann í
byrjunina á þeirri næstu. Þann-
ig rifjaðist upp fyrir honum,
þegar hann hélt því fram, að að
eins hinir hraustustu hefðu tór-
að í gamla daga, „að það
voru svo sem ekki öll veikindi
þá alvarlegir sjúkdómar. Eftir
því sem pabbi sagði mér, en
hann var nefnilega skottulækn-
ir og gekk um á milli manna
með bíld, þá var margt af þessu
bara móðursýki og þvf batnaöi
við það eitt, að hann rabbaöi
viö það. En hann var líka lifandi
ræðinn og hressilegur“.
450 kg sjómaður með skutul í hendi og Sigurlinni Pétursson.