Lesbók Morgunblaðsins - 22.03.1942, Blaðsíða 13

Lesbók Morgunblaðsins - 22.03.1942, Blaðsíða 13
LESBÓK MORGUNBLAÐSINS 11 óskuhaugur var. Þar kom fyrir að yið fyndum gamJa peninga, skild- inga, cn ekki man jeg frekar frí þeim að segja. Oft fórum við fram á Höllu- ojarg, |>aðan var útsýnið best til lands og sjávar. í brúninni á bjarginu áttu nokkrar lundafjöl- skyldur holur og var altaf gam- •0 að sjá og hlusta á blessaðan >,prófastinn" og mjer finst hann enn einn af sjerkennilegustu og skemtilegustu fuglum. Aldrei var lundinn veiddur á bjarginu, því þar voru þeir fáir, en í hinum e.vjunum var nóg um hann og þar var hann veiddur í háf. Feng- nst þar stundum mörg hundruð á skammri stundu. I urðinni fyr- ir neðan bjargið áttu tvö eða þrjú teistuhjón hreiður sín, horfði jeg oft á teistuna, kolsvarta, með hvítan blettinn á vængnum og blóðrauða fæturna, þar sem hún trítlaði um svartar klappirnar eða synti fyrir neðan þær. Til hafsins braut á boðum og skerjum og par ber Þormóðssker yst og hæst, en nöfn man jeg fá ¦ hinum. í austri sást til Hafnar- °g Akrafjalls, en í vestri til Snæ- fellsjökuls, sem er hvergi fegurri tdsýndar en af Myrunum. Fjall- garðurinn allur er einnig hinn fegursti, með Fagraskógarfjalli °g Grímsstaðamúla. Næstu bæir fyrir austan Straumfjörð munu þá hafa verið Nauthóll og Álfta- nes — og er hinn fyrnefndi mi lóngu kominn í eyði. En fyrir vestan var Knarrarnes næsti bær. í*að dregur nafn sitt af skipi Skallagríms, er hann setti upp Par í niðurnesinu og mun þar enn mega sjá fyrir hrófinu. Heitir þar Skallagrímshróf. En Álftanes gaf Skallagrímur Ingvari tengdaföður smum, og þangað segir sagan Egil hafa riðið þrevetran. Svo þetta nunti alt á fovnar sögur og hina £°mlu Mýramenn. Lengra burtu í vestrinu sjer til Hjörseyjar og hygíí jeg þá upp talda þá bæi, sem til sjest frá Straumfirði. í áttina til lands sjer til lítils höfða, sem teygir sig rjett aðeins yfir "a sem eru enn lægri. Hann ber nafnið Meingishöfði og man jeg ekki eftir því orði í örnefni ann- arsstaðar Og ekki veit jeg hví hann heitir svo. í Mengishöfða var farið til berja, því ekki var berja- land nær Straumfirði en þar. Þá er að minnast á það af fólk- inu, sem jeg man af Mýrununi fyrir og um aldamótin. í Straum- firði mun þá hafa verið tvíbýlt. Þar var þá gömul kona, Herdís Sigurðardóttir, sem bjó í gamla bænum og man jeg hana mjög vel. Var hún sjerlega barngóð og vöndum við krakkarnir því kom- ur okkar mjög til hennar. Það man jeg glögt, að þegar jeg koru inn í gamla bæinn til Herdísar, þá tók hún oft flatköku og drap smjöri á með þumalfingrinum og gaf mjer. Man jeg enn hver krás mjer þótti þetta, enda eru glóð- arbakaðar flatkökur ljúffengar og þetta með þumalinn setti jeg ekki fyrir mig þá. Og kandísmola rjetti Herdís oft að mjer og tók úr pilsvasanum. Börn Herdísar voru þá fullorðin og voru þau okkur einnig mjög góð og hjelst trygð þeirra við foreldra mína á meðan þau lifðu og við okkur fram á þennan dag. Þar bjó þá einnig Bergþór Berg- þórsson, sem fyrrum hafði búið í Ánabrekku og Langárfossi og var þá orðinn gamall. Hefi jeg heyrt talað um Bergþór sem mikinn sæ- garp, er hafði marga svaðilförina farið um dagana. Á jeg enn ljós- mynd af honum, standandi í skinnklæðum undir stafni Sæ- bjargar sinnar, en svo hjet skip hans. Bergþór var smiður, eink- um á trje, en oft var hann með tvö, þrjú tröf á fingrum eftir hin beittu verkfæri. Mjög góður var hann við okkur bræður og míðaði göngustafi með rendum húni og broddi neðan í handa okkur, og þótti mjer mikið til þeirra koma, enda voru þeir skafnir með gleri og fægðir með háfsroði. Altaf var hann góður við okkur og því kom- um við oft í smiðjuna til hans og í bæinn til Guðrúnar konu hans. En svo var það einn dag snemma í febrúar 1901 að róið var til fiskjar og farið út undir Hrafngrímssker. Þar hvolfdi bátn- um. Þrír bátsverjar komust í sker- ið, en gamli maðurinn Bergþór dnikknaði. Mönnunum tókst þó að ná í bátinn og koma honum á rjettan kjöl og einnig náðu þeir líki gamla mannsins og reru svo heimleiðis. Býst jeg við að það hafi verið í fyrsta sinn sem jeg stóð augliti til auglitis við alvöru lífsins, þegar komið var til lands úr þessari slysaför og sá hrygð aðstandenda, er slysið varð kunn- Ugt. . Fleiri voru í Straumfirði þá, t. d. börn Jónasar bónda, er þar hafði búið, en var þá fallinn frá. Þá var mannmargt á heimilum og miklu fleira fólk í sveitinni en nú er. Margt af nágrannafólkinu er mjer ógleymanlegt frá þessum tímum, enda hefir vinátta við það flest haldist fram á þennan dag. Á Álftanesi bjó þá frú Martha Níelsdóttir, en maður hennar J6n Oddsson var nýlega látinn frá sex börnum þeirra kornungum. I Knarrarnesi bjó Asgeir Bjarnason og var heimili hans og Ragnheiðar konu hans víðkunnugt fyrir rausn og snyrtimensku. Asgeir í Knarr- arnesi var veiði- og aflamaður mikill, enda hverjum manni kunn- ugri á sjávarslóðum. Þarf og mik- inn kunnugleika um sker og strauma, blindsker og boða til að geta farið þar um. En aldrei hefi jeg heyrt þess getið, að Asgeiri hafi hlekst á í sjóferð. Bú þeirra hjóna stóð með miklum blóma, enda var Ragnheiður mikilhæf húsmóðir og búsýslukona. Heyrt hefi jeg kunnuga ménn segja, að heil sumur hafi stundum liðið án þess að húsbóndinn í Knarrarnesi hafi snert á orfi. Hans svið var þá umhirða varps og aflabrögð, því mikils þurfti við til hins fjölmenna heimilis. Auk þess mun víst hvergi hafa verið gestkvæmara á Mýrunum en í Knarrarnesi um þessar mund- ir. Marga flyðruna stóra kom Ás- geir með- af miðunum og annan fisk og margan útselinn dró hann að búinu. Þá skaut hann út við ystu skerin, þar hjeldu þeir sig mest, Eggjatekja var þá mikil og fugla. Lundi var mikið tekinn í háf og lundakofur voru teknar svo þúsundum skifti, þegar þær voru tækar, venjulega um og eftir miðj- an ágnst. Þótti það skemtilegt

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.