Lesbók Morgunblaðsins - 26.02.1950, Blaðsíða 6

Lesbók Morgunblaðsins - 26.02.1950, Blaðsíða 6
114 LESBÓK MORGUNBLAÐSlNts ^teFán ^rLlippuóóon: EINN AF GÖMLU ÖLDINNI MIG langar til að segja nokkuð frá merkilegum manni, sem jeg kynt- ist á uppvaxtarárum mínum. Þorsteinn ríki var hann altaf kallaður og.var Skaftfellingur. — Talinn var hann sonur Ásgríms á Heiðarseli á Síðu, en almannaróm- ur sagði hann son Erasmusar á Botnum í Meðallandi og kipti Þor- steini frekar í það kyn. Hann var vel á sig kominn, stiltur og orðvar og hið mesta prúðmenni í allri framgöngu, þótt eigi klæddist hann viðhafnarklæðum. Aldrei var hann við kvenmann kendur og alla ævi í vinnumensku, nema ár og ár þegar hann þóttist þurfa að vera Sennilegt er að stöðva hefði mátt bruna þennan fyr en raun varð á ef slökkvilið bæarins hefði verið betur skipulagt og hefði haft öðr- um og betri tækjum á að skipa og má í því sambandi minna á Hótel íslands brunann. Voru skilyrði til slökkvistarfs við þann bruna að öllu leyti mikið verri, en í þetta skifti, en þó tókst að verja öll nær- Hggjandi hús. Álit mitt er þó, að slíkur bruni sem þessi, sje ekki með öllu óhugsanlegur enn þann dag í dag í hinum eldri hverfum bæarins, en þar mætti margt gera til úrbóta með litlum tilkostnaði, ef rjett væri á haldið. Læt jeg svo útrætt um atburð þennan, en hann mun mesti bruni er á íslandi hefur orðið til þessa dags. Vil jeg að lokum geta þess að heimildir mínar eru að mestu rjett- arskýrslur frá þeim tíma og dag- blöð bæarins að nokkru leyti. lausari við til þess að geta ráðstaf- &ð eignum sínum, því að víða stóð fje hans fótum. Menn munu nú spyrja hvernig óbreyttur vinnumaður hafi farið að því að safna auði, hvort hann hafi erft mikið? Nei, Þorsteinn erfði ekki neitt. Fram að 10 ára aldri var hann að einhverju leyti á sveitinni, og átti þá víst ekki sjö dagana sæla fremur en aðrir hreppsómagar. En upp úr því rjeðist hann smaladrengur hjá Þórarni á Seljalandi í Fljótshverfi. Kom hann til Þórarins slyppur og snauður, eins og naerri má geta. En þá þegar um vorið gaf Þórar- inn honum lamb, gráa gimbur, sem varð grundvöllurinn að auði Þor- steins. Nú segir næst frá því er Þórar- inn bjóst að fara kaupstaðarferðina næsta sumar. Þá átti Þorsteinn reif- ið af henni Gránu sinni og nokkuð af upptíningi. Bað hann Þórarinn að versla með þetta fyrir sig. Þór- arinn spurði hvað hann ætti að kf:upa fyrir ullina, hvort hann vildi ekki helst fá sykur og brauð. Nei, ekki vildi Þorsteinn það, hann vildi té munntóbak. Þórarinn Ijet það eftir honum og færði honum rull- una. Ekki veit jeg hvað það hefur verið mikið, varla meira en eitt pund. En það hafði glaðnað yfir Þorsteini er hann tók við tóbakinu og stakk hann því niður í rúmjð sitt til fóta. Þarna geymdi hann það þangað til næsta vor. Þá fóru karl- arnir í kring að verða tóbakslitlir. Vissu þeir að Þorsteinn lumaði á þessu og komu nú til hans og báðu hann blessaðan að selja sjer, þótt ekki væri nema svo sem stutt- spönn. Þorsteinn brytjaði tóbakið smátt, en seldi dýrt. Hagnaðist honn svo vel á þessu að hann gat keypt sjer kind. Helt hann svo á- fram uppteknum hætti að kaupa tóbak fyrir ullina sína og selja aft- ur Smám saman jókst fjáreign hans og ullin varð svo mikil að ekki þýddi að kaupa tóbak ein- göngu fyrir hana. Sá hann þá að kaffi og sykúr gat líka verið góð eign í vorharðindum. Þannig brask aði hann og jók stöðugt fjáreign sína. Þegar er hann hafði aldur og þroska til, rjeðist hann í vinnu- mensku. Vildu allir hafa hann fyrir vinnumann, því að hann var dug- legur, húsbóndahollur og trúr. — Hann setti það jafnan upp að fá að hafa f je á kaupi sínu. Þótti hon- um það betra en peningar, því að peninga var þá ekki hægt að á- vaxta. Þegar hann eignaðist nú fieira fje en hann gat haft á kaupi sínu, kom hann lömbum fyrir í fóður og borgaði með þeim, eða þá að hann ljet lamb með lambi. Sauðfjáreign hans jókst með ári hverju. Fór hann þá að kaupa hesta og kýr, ýmist af mönnum, sem voru í basli, eða þá á upp- boðum. Leigði hann svo f je og gripi þeim er byrjuðu búskap eða áttu féar skepnur. Var þá svo komið, að hann átti f je undir mönnum um alla Skaftafellssýslu og alt út undir Eyafjöll. Hann var um hríð vinnu- maður hjá sjera Bjarna Einarssyni frá Hrífunesi. Var prestur oft í kröggum og leitaði þá til Þorsteins vm lán. Var svo komið að Þor- - «iHi*»

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.