Lesbók Morgunblaðsins - 11.11.1962, Page 6
STÓRRÆÐAMAÐUR III
EFTIR SJCURÐ HEIÐDAL
að var aðeins tvennt, sem
fór eftir áætlun, að því
er tlnerti för þessa. Annað var veðr-
ið. Það var hið ákjósanlegasta —
glaðasólskin og logn. Hitt voru
brennivínsflöskurnar tvær, sem
löfðu aftan við hnakkpútuna, vand-
lega vafðar innan í strigapokaræfil
og fest með snærum við hnakkinn.
Allt annað var með öðrum hætti en
hann hafði hugsað sér.
í stað Blesa hafði hann Brúnku
gömlu, jneinlata folaldsmeri fyrir reið-
skjóta, og auðvitað varð folaldsófétið
að fylgja henni, þótt það nennti varla
að hreyfa sig úr sporunum. í stað leð-
urstígvélanna, hnéháu, hafði hann kú-
skinnsskó á fótum, og annar var meira
að segja bættur. í stað nýju skyggnis-
húfunnar með gyllta merkinu að fram-
an varð hann að notast við gamla, upp-
litaða pottlokið, því að ekki hafði hann
haft efni á að kaupa sér húfu fyrir
hagalagðainnleggið, vegna brennivíns-
kaupanna. En sárast var, að í stað
stangarbeizlisins með leðurtaumun.um,
varð hann að notast við bandbeizli —
bandbeizli með reiptaglstaumum. En þó
tók út yfir allan þjófabálk, að hann
varð að gera svo vei og notast við smala-
svipuna — þessi líka svipa — prik-
stubbur — bútur af hrífuskafti og
negldur kaðalspotti við annan endann.
Hann ákvað með sjálfum sér, þegar
hann var að leggja af stað, að fela
svipustautinn, þegar hann sæi Bellonu-
menn í nánd.
Sveinki hélt nú sem leið lá, en
sóttist ferðin seint, þvi að Brúnka hafði
engan áhuga á að flýta sér og því síður
folaldið. Eftir nokkurra klukkustunda
ferðalag kom hann á þær slóðir, sem
vænta mátti að hitta Englendingana. Og
viti menn. Fyrst mætir hann þrem ríð-
andi sjóliðum. Allir riðu þeir berbakt,
og einn reiðskjótinn var beizlislaus.
— Good morning, sagði Sveinki.
— Good morning, sögðu þeir og
lömdu fótastokkinn og hlógu hátt og
fjörlega. Þeir fóru fram hjá Sveinka án
þess að gefa honum frekari gaum.
Folaldið var drjúgan spöl á eftir
Sveinka, og nú komu sjóliðarnir á móti
því. Það ruglaðist eitthvað í ríminu, og
hefur víst haldið, að Brúnka mamma
væri einn af reiðskjótum sjóliðanna,
þótt enginn þeirra væri rauður að lit.
Það sneri við, er það mætti þeim og
elti þá. Sveinki sneri þegar við, og varð
nú Brúnka furðu létt á sér, en ekki gat
hún haft vit á því að hneggja eftir fol-
aldinu. Tók nú Sveinki til að hneggja
af öllum mætti og lamdi Brúnku með
höndum og fótum. Hvar skyldi nú þetta
lenda? hugsaði Sveinki, bálreiður.
Skyldi hann nú þurfa að elta þessa
bölvaða Bellonuspjátrunga það sem eft-
ir var dagsins?
Hann hrópaði hástöfum: — Halló,
Englishmen. Stop, Englishmen. Stop fol-
ald, Englishmen.
Ekki hafði þetta nein áhrif. Englend-
ingarnir knúðu reiðskjótana með hróp-
um og bæxlagangi, og folaldið elti þá,
og var nú svo létt á sér, að engu var
líkara en að í það væri rokinn einhver
fítonsandi.
— Halló, Englishmen. Halló, English-
men, æpti Sveinki. Stop folald, English-
men. Stop andskotans folald, English-
men.
Hvorki folaldið né Englendingarnir
virtust heyra hróp hans. Hækkaði hann
nú röddina sem mest hann mátti og
æpti:
— Halló, halló, halló. Stop, English-
men. Stop folald, Englishmen. I give
you brandy. Plenty brandy for folald.
Brandy for folald. Plenty brandy for
folald Englishmen. Brandy, brandy,
English djöf. . . .
Hann þagnaði í miðju orði, því að nú
kom það fyrir, sem varð honum til
hjálpar. Sá sjóliðanna, sem reið beizlis-
laust, datt af baki, og námu þá hinir
staðar. Folaldið nam einnig staðar og
leit við. Kom það nú auga á mömmu
sína og kom þjótandi rétta leið. Var
svo ferðinni haldið áfram.
Sveinki mætti nú sjóliðum öðru
hverju. Sumir voru ríðandi, sumir
gangandi. Flestir voru óbreyttir sjólið-
£tr með svartar kollulagaðar húfur á
höfði, og löfðu tveir svartir tuskurenn-
ingar við húfurnar að aftanverðu.
Stöku sjóliði var þó með skyggnishúfu
með gylltum borða og höfðu gyllta
borða á ermum. Sveinki bauð good
morning í sífellu og tóku margir undir
við hann, en ekki sinntu þeir honum
frekar.
Loks kom hann að gili einu, og lá
vegurinn niður í það. Þegar hann kom
á gilbarminn sá hann, að hinum megin
í gilinu, kippkorn uppi í brekkunni,
sátu fjórir sjóliðsmenn. Þarna voru hin-
ir réttu menn. Aldrei hafði hann séð
svo sknautbúna menn, nema á myndum.
Gullskrautið glitraði á þeim hátt og
lágt í sólskininu — á höfði, á öxlum, á
handleggjum og allsstaðar. Þarna voru
karlar, sem eigandi var við. Þetta voru
auðsjáanlega reglulegir offiserar.
Lækur rann eftir gilinu, og hinum
megin við hann var grasflötur. Sveinki
nam staðar á grasfletinum og sté af
baki. Grasflöturinn var einmitt niður af
brekkunni, sem Englendingarnir sátu í.
Sveinki losaði í flýti flöskurnar frá
hnakknum. Dró hann aðra flöskuna upp
úr pokarifrildinu og gekk með hana í
hendinni upp til Englendinganna.
Good morning, sagði Sveinki og
hélt flöskunni á lofti.
Einn eða tveir tóku undir kveðju
hans.
— Will you? sagði Sveinki og rétti
flöskuna að feitum risa, sem næstur
var.
Risinn tók við flöskunni, losaði um
tappann og þefaði af stútnum. Hann
hristi höfuðið og rétti þeim næsta. Sá
vildi ekki taka við henni, en nú virtust
þeir ensku orðnir dálítið spozkir á svip-
inn. Þriðji maður í hópnum rétti fram
höndina og tók við flöskunni hlæjandi.
Eitthvað töluðu þeir saman, sem Sveinki
skildi ekki. Þessi maður þefaði af flösk-
unni og dreypti síðan á henni.
— Beastly, beastly, sagði hann og
rétti Sveinka flöskuna, en hinir hlógu.
Fjórði maðurinn í hópnum sat dó-
lítið afsíðis. Hann var þeirra yngstur.
Hann var mikill vexti, og svo aðdáan-
lega fríður, hvar sem á hann var litið,
að svo fagran og gjörvilegan mann
hafði Sveinki aldrei áður séð. Hann var
einnig þeirra skrautklæddastur og hafði
flest hinna gullnu einkenna utan á sér.
Þegar hann heyrði, hvað sá, sem sopið
hafði á flöskunni, sagði, þá leit hann
við honum og síðan á Sveinka. Því
næst stóð hann á fætur, gekk til
Sveinka og tók við flöskunni mjög hæ-
versklega. Hann bar stútinn að nefinu
og þefaði lauslega.
— Fine, sagði hann brosandi og leit
framan í Sveinka. Hinir ráku upp
skellihlátur. Þessu næst saup hann væn-
an sopa úr flöskunni, og var þá sem
hinir ætluðu að rifna af hlátri.
— Thank you, thank you very much
indead, sagði hann og rétti Sveinka
flöskuna. Hann brosti mildu brosi við
Sveinka og talaði í einkennilega hljóm-
fögrum róm. Skammt var til sjávar,
þaðan úr gilinu. f þessu renndi bátur í
fjöruna og spruttu þá allir offiserarnir
á fætur og hröðuðu sér niður að bátn-
um. Hlupu þeir upp í hann, og var
honum róið út að skipinu. Hafði Sveinki
ekki meira af fínu mönnunum að segja.
Frá því er Sveinki kom auga á Eng-
lendingana í brekkunni og þangað til
nú, er þeir þutu frá honum, hafði hann
verið í einhverskonar leiðslu. Hann
hafði aðeins hugsað um það eitt að
koma í framkvæmd hinu mikla óformi:
að komast í viðskiptasamband við hina
voldugu Englendinga. En þegar þeir
voru þotnir burtu frá honum, var eins
og hann vaknaði af svefni. Hann sá
þaulhugsaða og traustlega byggða
framtíðarbyggingu hrynja til grunna i
einni svipan.
l m stund stóð hann með flösk-
una í annarri hendi og tappann í hinni
og horfði á eftir Englendingunum. —
Sársauki vonbrigðanna hélt huganum
fjötruðum um stund. Honum datt í hug
að kasta flöskunni frá sér og mölva
hana í þúsund mola. En þá fór hann að
hugsa um fallega manninn, sem hafði
sopið á flöskunni, og við það vaknaði
í sál hans dálítill neisti, sem dró úr
sársaukanum. — Hann hafði þó bragð-
að á víninu og sagði: fine og thank
you. — Nú kunni Sveinki að bera þessi
orð rétt fram. Hann hafði upp orðin
fullum rómi, eins og Englendingurinn
hafði sagt þau. Já.... og varir þessa
mikla manns höfðu snert þennan
brennivínsflöskustút frá Gunnari Gunn-
arssyni. Sveinki bar flöskuna að vörum
sér og saup vænan sopa. Hann gretti
sig. — Já, satt var það. Fjandi var það
sterkt. — Hann hafði ekki bragðað á
þessu hagalagðavíni fyrr, og hafði yfir
höfuð svo lítil kynni af brennivíni, að
hann vissi naumast, hvernig það var á
bragðið.
— Jæja, ekki dugði að setjast hér
að. Sveinki lét tappann í flöskuna og
gekk frá flöskunni fyrir aftan hnakk-
inn.
En nú brá einkennilega við. Honum
fannst allt í einu eins og hann væri nú
fyrst að eignast flöskurnar — eins og
þær væru nýr fengur, sem hann gæti
komið með heim. Nýjar, óíjósar hug-
myndir fæddust í huga hans. Þær mót-
uðust og þroskuðust á leiðinni heim.
Sveinki staldraði nú við þarna um
stund. Hann lét Brúnku njóta græn-
gresisins í gilinu og rölti niður í fjöru
og virti Bellonu fyrir sér. Þótt hann
hefði oft séð hana fara út og inn fjörð-
inn, þá hafði hann aldrei komizt svo
nærri henni sem nú. Hann setti á sig
ýmislegt, sem hann sá á skipinu, svo
sem fallbyssurnar, báta hangandi neð-
an úr einhverjum heljarmiklum bogum,
reykháfa og margt, margt fleira.
Svo hélt hann af stað heimleiðis.
Hann gaf engan gaum að sjólið-
unum, sem urðu á vegi hans. Hann
hafði enga löngun til að eiga viðskipti
við þá. Fallegi höfðinginn — hann var
*ef til vill lord — hafði dreypt á flösk-
unni. Varir Sveinka höfðu snert sama
stútinn og hann — lordinn. Sveinka
var þetta mikil huggun. óbreyttir sjó-
liðar mundu ekki gera för hans betri
en orðið var.
Sveinki hugsaði margt á heimleiðinni.
Hann fór sér hægt, því að hann vildi
ekki koma heim fyrr en allir væru
sofnaðir á bænum.
Hann hefti Brúnku í haganum og bar
hnakkpútuna og flöskurnar á bakinu
heim.
Hann læddist inn í baðstofu og varð
þess var, að allir voru í fasta svefni.
Hann brá sér inn í búrið. Hann vissi,
að mamma hans átti rautt sykurvatn í
flösku, hann fann flöskuna og tók af
henni á lítið glas. Svo skauzt hann með
brennivínsflöskurnar niður í gilið.
Hann hellti úr fullu flöskunni í þá, sem
sopið hafði verið á, svo að jafnmikið
varð á báðum. Síðan skipti hann úr
Framhald á bls. 8.
6 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS
29. tölublað 1962