Lesbók Morgunblaðsins - 09.01.1966, Blaðsíða 6

Lesbók Morgunblaðsins - 09.01.1966, Blaðsíða 6
ur sýnt þessa eiginleika sem hann tel- hafi orðið fyrir áfalli, ef til vill við ur sig skorta. Samt er það rétt, að skyndilegan missi beggja foreldranna í manni finnst sem tilfinningalíf hans bernsku. Það er eins og hann hafi %-S í'fcs; ¦>. Poul Reumert taíarvið afhjúpun á sty ttu af Kaj Munk í Maribo 7. júní 1964. Kaj Munk Framhald af bls. 1. svo neinu nemi, meðan þeir eru í sí- felldri lífshættu — já, í hættu við að missa meira en lífið. Þegar um er að ræða rétt og órétt an borgi sig, því að ao'eins djöfullinn getur haft hag af^því. En okkar barátta borgar sig meira að segja. „Það kemur mest niður á okkur sjálfum". Nei — og aftur nei. Það kæmi verst niður á okkur, ef við gerðum ekki neitt. Ef við eyðilegðum ekki sjálfir hættu- legustu fyrirtækin, myndi land okkar hafa orðið fyrir gífurlegum loftárásum fyrir löngu. Og ef við höldum skop- leiknum áfram, getur það aðeins orðið til þess að okkar litli vagn verður dreg- inn niður í djúpið með Þýzkalandi. Við erum ekki, eins og þeir halda, iþjóð gamalmenna, sem lætur bjóða sér allt og neyða sig til allra hluta. Bóndinn kaupir rándýran áburðinn (það bitnar á honum sjálfum), já, en arðsins nýtur hann næsta sumar. í dag eru tuttugu ár liðin síðan ég sleig í þennan prédikunarstól í fyrsta skipti. Og nú stend ég hér. Ég hafði ekki búizt við að þess afmælis yrði minnzt á þennan hátt. 20 ár — fjöldi endurminninga sækir á hugann, og ég stend í mikilli þakkarskuld við ykkur fyrir tryggð ykkar og umburðarlyndi við mig, sem er svo ólíkur ykkur og flest- um öðrum. Því sársaukafyllra fyrir mig er það, sem hefur gerzt um þessar mundir. Ég veit engin nöfn og kæri mig heldur ekki um að vita þau. Ég get ekki annað en beðið til Guðs, að þessi sóknar- börn mín megi viðurkenna villu sína og finna leiðina til baka, svo að þau verði góðir kristnir danskir menn á meðal okkar. Amen. Helgi Hallgrímsson býddi. Vedersö-kirkja. 6 LESBÓK MORGUNBLAÐSINS-------- stokkið frá bernskunni til fulls þroska ir í rúminu og tók að blaða í henni. Hún og þekkingar á heiminum, og fyllt gap- var vandlega handskrifuð með svortu ið með tregasárri rómantík. bleki og fjöðurstaf. ,Brátt gleymdi hann Því Maugham hefur vissulega verið sér alveg við lesturinn. Þetta var dag- rómantískur. Fyrstu tilfinningatengsl bók hinna látnu hjóna. Hún hófst þann- hans voru við spænsku þjóðina, og þau ig: voru eingöngu af rómantískum toga „Dagbók þessi er samvizka okkar spunnin. Það er ekki almennt álit, en beggja. í hana má einungis skrifa sann- ég held að þeir sem þekkja Spánverja leikann og ekkert nema sannleikann. muni mér sammála um, að Maugham Við eigum bæði frjálsan aðgang að láti verr að lýsa þeirri þjóð en nokkurri henni en lofum því að ræða aldrei um, annarri. Eftir fyrri heimsstyrjöld og það sem við skrifum og leyfa engum erfið veikindi fór hann til Austurlanda öðrum aðgang að henni." og fann þar, einkum í Malaja, miklu Anna María Jónsdóttir betri yrkisefni. En þessa rómantísku Klemenz Karlsson æð í Maugham, og vonbrigði hans, verð- (sign.) ur að skoða í ljósi reynslu hans frá æskuárunum. % VJfvendur blaðaði áfram...... Allar sögur Maughams, frá þeirri fyrstu til hinnar síðustu, eru tilbrigði .........Hann er að verða svo við sama tema: hlutirnir eru ekki það þegjandalegur og undarlegur. Líti ég sem þeir sýnast. Af því að Maugham upp frá prjónunum mæta mér athug- hlaut strangt uppeldi og leitaði sér andi augu, sem líta jafnharðan undan verndar bakvið heimsmannslegt yfir- ........... bragð (án þess þó að þræða troðnar , . ..,,. . , j,-,«„* slóðir), vildi hann mega trúa því að ••••••• -A kvoldin srtur hun duöuð hin sanna lífsfylling væri fólgin í róm- UPP ^™ haus l alls kyns .fataræflum antísku, uppreisnargjörnu og óhefð- f« prjonar ems og hun eigi hf»6 að bundnu lífi leysa nærboli a nærboli ofan fyrir þessa ömurlegu safnaðarnefnd..... á Opni ég gluggann stendur hún stein- A örfáum árum varð Maugham Þegjandi upp, sýgur upp í nefið og vellríkur og afburðavinsæll rithöfund- lokar glugganum......... ur. Hann átti um skeið þrjú leikrit í Ser er nu nver eyðslu- gangi í einu í London. Það var mark- s;mi'n' Eg' Veit ekki hvað stendur til mið hans og að því stefndi hann ráðn- hjá honum en mér finnst það vera um huga, að afla sér fjár á leiksviðinu skrítið uppátæki að kaupa lifandi blóm til þess að fá tóm til að skrifa skáld- til þesg eins aS sjá þau visna og deyja. sogur sem er tímafrekt starf. Hann hef- Eins Qg ekki hefði verið gagniegra að ur aldrei dýrkað fátæktina. Hann hef- k a mjöl eða sokkaplögg........ ur alla tið verið hreykinn af þeim hæfi- leikum og auðæfum sem opnað hafa ........Stundum eltir hún mig honum leið inn í samkvæmislífið, sem um allt húsið með tusku í hendinni. veitt hafa honum tækifæri til að ferð- Snerti ég magohaníkommóðuna andar ast um heiminn og gefið honum húsið hún á staðinn og strýkur svo allt hvað hans í Suður-Frakklandi. af tekur. Hrökkvi smávegis aska af sunnudagsvindlinum mínum bíður hún Hann er siskrifandi. Þó var þessi rit- ekki boganna heldur sópar henni upp á leikni ekki meðfædd. Maugham er í augabragði. Hún hefur náð fullkomnun rikum mæli „sjálfskapaður" rithöfund- £ hreinlæti. Það er fólgið í því að kaupa ur: með stálvilja hefur hann þjálfað aUa hluti þannig á litinn og þannig lag- sig við ntstorfin, með æfingum og með aða a8 hin minnsta rykögn fái ekki þvi að hkja eftir fyrirmyndum hefur duiizt. Stundum endist henni varla dag- hann skapað sér þann gráa, hnökra- urinn til þess að hreinsa........ lausa samræðustíl sem við finnum í flestum bókum hans. Hann hefur lesið ........Ef einhver segði mér að vandlega meistara hins óbundna máls hann væri mállaus eftir klukkan átta eins og Dryden og meistara smásögunn- á kvöldin mundi ég trúa því. Hann les ar eins og Maupassant. Hann hefur alla dagblöðin nærri því upp til agna og tíð lagt mikið upp úr tækni. þegar ég kem með kvöldteið tpttar hann pípustertinn svo að hann hverfur í I. , reykský og mig svíður í augun..... einkahfi sínu er Maugham fé- lagslyndur, en mjög einmana. Þeir sem ........Það er ekki laust við að hafa hitt hann í Frakklandi munu ef- ég sakni Önnu Maríu dálítið. Hún leið laust vera á annarri skoðun, en utan ut af eins og ljós. þess er hann hinn einmana' gestur í Læknirinn gerði þá athugasemd að gistihollum storborganna Þrátt fyrir likið væri sv0 undarlega grátt. heimsborgarabragmn er i honum tals- j dag verður hún jorðuð. vert af eðh meinlætamannsins. Hann Sjálfsagt grunar engan neitt nema ef er ekki ofgamaður, miklu fremur hygg- til vill lækninn inn og forvitinn áhorfandi að lífinu, skarpskyggn hlustandi, sem með aldr- Til öryggis ætla ég að hverfa. I höf- inum hefur tileinkað sér óskeikula, geð- uðstaðnum get ég fylgzt með því sem þekka leikni í að leyna sárum sínum gerist her- Ég get unnið sittnvað. og umburðarlyndi gagnvart syndum Óneitanlega væri þó gott að mega annarra, sem er ef til vill meira en eyða elliárunum hér í fjallaloftinu og umburðarlyndi hans gagnvart dyggð- kyrrðinni — í friði og ró. um þeirra. Honum er hvorttveggja gef- ið: áhugi læknisins á greiningu og lög- í^ fræðingsins á dómum. Sjálfur hefur ÍJTvendur lokaði bókinni, fór fram hann sagt: „Það er ekki nauðsynlegt úr og setti hana upp í skápinn aftur. fyrir rithöfund að borða heila kind til Hann settist á rúmstokkirm, speimti að geta sagt lesandanum hvernig greipar, skaut hökunni fram og lokaði kindakjöt er á bragðið. Honum nægir augunum: að borða einn rifbita. En hann verður „Kæri Guð. J>ú ræður svosum hvað að gera þa«5!" þú gerir við hann, en ef til hans næðist Maugham hefur látið sér nægja rif- hér máttu vita að hann yrði ábyggi- bita vandlætarans. Þann rifbita hefur lega hengdur. Faðir vor, þú sem ert á hann látið tilreiða sérstaklega handa himnum, helgist þitt nafn, tilkomi þitt sér, og það er vissulega safaríkur og ríkl- verði Þ'inn vilji svo á jörðu sem dýr biti. a himni. Gef oss í dag vort daglegt brauð og fyrirgef oss vorar skuldir svo ^¦^•¦^¦^¦¦^¦¦^^^•^¦^¦^•^^, sem vér og fyrirgefum vorum skuldu. nautum. Eigi leið þú oss í freistni held- Q M Á C A C A Af "^ frelsa Þú oss frá öllu illu, því að O/rl/O/VVJ/'l/V þitt er ríkið, mátturinn og dýrðin að Framhald af bls. 3. eilífu. bókina ofan af skápnum, kom sér vel fyr Amen". 9. janúar 1966

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.