Lesbók Morgunblaðsins - 26.05.1979, Blaðsíða 15

Lesbók Morgunblaðsins - 26.05.1979, Blaðsíða 15
hæfileikum sínum og kunnáttu nýja far- vegi hjá sjónvarpinu. „Viö munum eignast háskóla fyrir sjónvarpsfólk og nýir snill- ingar munu koma fram á sjónvarsviðiö" segir Michael Shamberg, 34 ára sjálf- stæöur sjónvarpsmyndaframleiöandi, „en hvað það verður, sem þessi nýja kynslóð kemur fil meö að gera, er of snemmt aö segja til um," bætir hann viö. Fyrirtæki hans hefur vakió athygli fyrir frábærar heimildarmyndir og hann er einn þeirra manna, sm segir opinskátt drauma sína, þó hann eigi þaö á hættu, aö þeir veröi aldrei aö veruleika. Shamberg langar til aö gera myndir eftir bókum, sem eru of sérstæðar til aö þær nái tii fjöldans. Hann vill einnig gera myndir fyrir kynvillinga og einnig trúir hann því, aö markaöur sé fyrir taumlausar ofbeldismyndir, þ.e. t.d. klukkustundar myndsegulbönd af stanzlausu ofbeldi, hnífsstungum, ákeyrslum, bílslysum, nauögunum o.s.frv. Ennfremur gleymir hann ékki ástarlífsmyndunum. „Þú átt aö sýna ótamdar tilfinningar, reiöi, ótta, hatur, losta, — allt án tals eöa hljóða". betta fyrirbrigöi nefnir hann Viewsak og mörgum dettur í hug, hvort ekki beri aö kæfa þetta barn hans strax í vöggu, því afleiöingarnar af því aö láta þaö komast á legg, gætu vægast sagt orðið ógnvekj- andi. Raunveruleiki og sjónvarpsveruleiki Menn óttast aö áhrif þess á fólk veröi neikvæö og jafnvel aö venjulegt lífsviö- horf manna riöi til falls og siöræn upplausn fylgi í kjölfarið. Viöhorf manna til daglegra viöburöa brjálast á ýmsa lund, og þegar svo er komiö, aö fólk er hætt aö tala saman og eiga eðlileg samskipti, vegna þess, aö enginn veit hvað er raunveruleiki — og hvað sjón- varpsveruleiki, — ja, hvað þá? Hver maöur situr viö sinn risaskjá og hverfur á vit gervitilveru í öllum st'num frístundum, sem eru orönar æði margar. Við skulum t.d. heyra, hvaö húsmóöir ein í Baltimore segir, en hún á 84 þumlunga skjá: „Þetta er skemmdarverk," segir hún og andvarpar, „þaö var veru- lega spennandi aö sjá frægt fólk í eigin persónu hér áöur fyrr, en nú er þaö ekkert gaman, eftir að hafa horft á þaö á risaskjánum." Einn af þeím, sem áhyggjur hafa af þessari þróun — eöa öfugþróun — er Salkowitz hjá Twentieth Century Fox: „Viö veröum aö átta okkur á því, hvort við erum aö framleiöa eitthvaö, sem í raun- inni er skemmtilegt og fræöandi, eöa hvort viö erum aö smita fólk af krabba- meini," segir hann. „Alheims-sjónvarps- kerfi munu vaxa svo gífurlega, aö enginn getur áttaö sig á öllu því, sem fram fer og tekiö skynsamlegar ákvaröanir. Hvernig eigum við aö halda áfram aö vera herrar sjónvarpsins, án þess um leiö aö eiga á hættu að verða þrælar þess? Viö vitum þetta ekki. Þarna er mikil hætta' feröum". Margir bjartsýnismenn eru þó þeirrar skoöunar, aö kostirnir muni margfaldlega yfirgnæfa áhætturnar. Alvin Toffler segir: „Nú er ekki lengur um þaö aö ræöa, aö sitja bara og horfa á. Nú er um þaö aö ræöa aö notfæra sér sjónvarp. Sú tíð, aö sitja bara og glápa, er á enda runnin." Þrátt fyrir allar bollaleggingar sínar eru sérfræöingar enn jafn óvissir um áhrif næstu kynslóðar á sjónvarp — og öfugt — og þeir sem fyrstir horföu á þaö í bernsku þess. Rithöfundurinn E.B. White sagði, eftir að hafa fyrst séö reynslusjón- varp 1938: „Viö muhum standa eöa falla með sjónvarpinu, um það er ég hárviss." Á hinn bóginn sagöi blaöamaöur viö New York Times, þegar hann horfði fyrst ÁSTKlKUR Á GOÐABAKKA Eftir Goscinny og Uderzo. Birt í samráði viÖ Fjölvaútgáf una. á sjónvarp 1939: „Gallinn viö sjónvarp er sá, aö maöur veröur aö sitja og stara á skjáinn, venjulegt fólk hefur engan tíma til slíkra hluta. Sjónvarp veröur hljóövarpi aldrei hættulegur keppinautur." Eitt viröist þó öruggt: sjónvarp, eins og þaö er nú, verður jafn úrelt fljótlega og gömlu handsnúnu grammófónarnir eru orönir. Samkeppnin frá sendingum gegnum gervihnetti til þráöstööva, myndsegul- bandiö, myndplatan o.fl., ásamt tilkomu sjónþráðarins, sem áður var nefndur, mun í framtíðinni gjörbreyta viðhorfi manna til sjónvarps, ekki sízt, þegar áhorfendur geta fariö aö hafa beint samband við sendistööina gegnum tæki sin. Þegar talmyndir komu til sögunnar varð leikaranum og söngvaranum fræga, Al Jolson, að orði: „You ain't seen nothin' yet!" — Þiö hafiö ekkert séö ennþá, — og viö getum áreiöanlega tekiö okkur orð hans í munn. Þýtt og endursagt: Jón K. Magnússon. ©

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.