Lesbók Morgunblaðsins - 21.06.1980, Blaðsíða 4

Lesbók Morgunblaðsins - 21.06.1980, Blaðsíða 4
1 gefum við James Levine oröiö, en um þetta segir hann: „Mestu Wagnersöngvarar aldarinn- ar voru aö öllum líkindum þau Kirsten Flagstad og Lauritz Melchior. Á blómaskeiði sínu voru þau bæöi stór og órómantísk á sviöinu og sjónvarps- áhorfendur vorra tíma mundu aldrei geta fallizt á þau sem Tristan og ísold, hversu dásamlega sem þau syngju." Nú byggist alþjóða söngbransinn á umboðsmannakerfi og umboðsmenn eða umbar vita gerst, hvernig vindur- inn blæs. Einn merkur umbi segir þaö draum söngvara á okkar tímum að komast í sjónvarpsóperu undir stjórn Herberts von Karajans: „Hann fæst ekki um hvernig heyrist í þeim, en aöeins hvernig þeir líta út. Tökum Aidu hans frá Salzburg til dæmis, með laglegu fólki á skránni; laglegu fólki meö snotrar lýrískar raddir, sem hafa ekkert í að syngja þessa erfiöu músík. Söngvarar gera það nú samt vegna upphefðarinnar aö vera í Karajan- þætti, sem sýndur verður um víða veröld. Um síöir komast þeir ef til vill aö raun um, að þaö var keypt dýru veröi, þegar litiö er til endingar raddarinnar." Söngkennarinn Conrad L. Osborn, sem áöur er til vitnaö, lítur á þróunina frá sínum sjónarhóli og hefur eftirfar- andi að ieggja til málanna: „Hröð útþensla hefur átt.sér stað; ný óperu- hús komið til sögunnar og óperuheim- urinn telur sig þurfa tæknilega lipra, unga söngmenn og konur. Þetta söng- fólk á að vera eldfljótt aö læra, hlýöiö og meðfærilegt á æfingum. Söngurinn á aö vera þægilegur og snotur, söngvarinn laglegur, með góðar hreyf- ingar og skýran framburð. En okkur finnst ekki mikið til þess koma fremur en þess fólks yfirleitt, sem hugsar fyrst og fremst um útlit, réttar hreyfingar og talsmáta. En þaö er söngfólk af þessu tagi, sem óperuheimurinn sýgur til sín nú um stundir. Þetta fólk er valið beint úr söngskólunum, eöa tónlistarskólum, látiö hafa svokölluö byrjenda-pró- grömm, veittir styrkir og ráöið í vinnu. Þá er kominn tími til að allir óski öllum til hamingju, enda dásamlegt aö svo stór hlutfallstala útvalinna skuli komin úr kerfinu; þaö hlýtur þá aö vera í lagi. Jú, kerfið er í lagi, en árangurinn síður. Færibandið heldur áfram, en ekki fer hjá því, að jafnvel hinir útvöldu sjái, aö eitthvaö er bogiö við þetta allt saman, þegar þeir skástu ráöa ekki við stóru hlutverkin úr Verdi eða Wagner, jafnvel ekki einu sinni Mozart. í vaxandi mæli er þaö svo, að ekki er lengur hægt að bjóða upp á Verdi eða Wagner, vegna skorts á raddstyrk og vegna þess að takmarkið með þjálfun- inni var annað." Við Ijúkum þessu með tilvitnun í Mathew Epstein, sem er umbi og hefur á sínum snærum 60 söngvara. „Það er rétt," segir hann, að laglegt fólk, fljótt að læra og með litlar en rétt snotrar raddir, er „seljanlegra" hér í iandi. Miklar raddir, einkum hjá ungum söngvurum, virðast einnig hafa í för meö sér mikla erfiöleika, — sálræna jafnt sem tæknilega. Flest af þesskon- ar fólki þarf þá umönnun og tíma til þroska, sem ekki stendur til boöa. Lítið á hinn bóginn á þann tíma, sem miklir listamenn og kennarar svo sem Tullio Serafin og Luchino Vinconti helguöu Mariu Callas. Þeir sáu aö þessi söngkona, sem þá var bæði þunglamaleg og ólánleg, hafði til aö bera þann neista, sem er guösgjöf, ásamt brennandi áhuga og þeir tóku á þeirri þolinmæði, sem með þurfti til þess aö hæfileikar Mariu Callas nytu sín." Gísli Sigurösson tók saman. JAFNRETTI Enn eitt vígið er fallið Fegurðarsamkeppni meðal karla og kvenna er fyrirbæri sem ekki er nýtt aí nálinni. Meðal karla hefur þesskonar keppni snúizt um, hver væri mesta vöðvaf jallið og i þeim tílgangi að koma sér upp hrikalegum vöðvum, hafa menn lagt á sig langtíma æfingar, sem eru einskonar kjötframleiðsla í þá veru, að vöðvabúntin hlaðast upp á ákveðnum stöðum. Til þess að hjálpa náttúrunni, hafa menn þar að auki tekið inn hormónalyf, sem auka enn á þessi ósköp. Vestur í Los Angeles í Bandaríkjun- um, þar sem allt er sjálfsagt, allt er leyfilegt og yfirhöfuð mikil víðsýni ríkjandi í samskiptum fólks, hefur jafnréttishreyfing kvenna talið óþarft að vöðvafjöll væru einungis karlkyns. Það hefur líka verið talið óþarflega einhæft, að fegurðarsamkeppni kvenna snúist bara um hinar hefðbundnu, kvenlegu línur. Nýlega fór fram fyrsta samkeppni vöðvaf jalla í kvenmannslíki í Los Angeles og sigurvegarinn, Stacey Bentley, er íþróttakennari og fór að byggja upp vöðva fyrir áeggjan vinar síns, sem þótti hún eitthvað of pervisin. En nú er af sú tíð og fraukan er með handleggsvöðva eins og lyftingameist- ari. Að sjálfsögðu verður hún að stunda daglegar æfingar, þar á meðal lyft- ingar. í keppninni tóku þátt 15 konur, sú elzta nærri fertug og sjö barna móðir. Þær komu fram á hefðbundinn hátt með þvi að láta handleggsvöðva hnykklast, en maka að öðru leyti á sig olíu til þess að vöðvabúntin komi sem skýrast fram í skini sviðsljósanna. Til þessa hafa karlar verið einir um þessa hitu, en sem sagt: einnig það vígi er fallið. VERÐLAUNA- SAMKEPPNIN Um miöjan maí birtist í Lesbók Ijóö eftir Þorstein Gylfason: FJÓRTÁNLÍN- UNGUR EFTIR FJÓRTÁN SKÁLD og var, eins og nafniö bendir til, saman sett úr Ijóðlínum fjórtán þekktra skálda. Var efnt til verðlaunasamkeppni af þessu tilefni; verölaunin heildarútgáfa Skuggsjár á verkum Einars Benedikts- sonar. Tímatakmörk voru sett 30. júní og skal hér minnt á, aö enn er rúm vika til stefnu. ©

x

Lesbók Morgunblaðsins

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lesbók Morgunblaðsins
https://timarit.is/publication/288

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.