Vísir - 25.09.1980, Page 9

Vísir - 25.09.1980, Page 9
VÍSIR Fimmtudagur 25. september 1980. 9 „Hin nýja þróun veröur ekki stö&vuö. Aö berjast gegn henni er sama og byggja stlflu I á og brestur,” segir Magnús Bjarnfreösson. án þess aö hafa yfirfal! e&a op fyrir straumþungann. Fyrr e&a siöar kaffærist sllk stifla VlfiVORUNARMERKI Þegar þetta er skrifaö er Ijóst a& sáttasemjari og sáttanefnd hafa náö verulegum árangri f þvi þjóöþrifastarfi aö grisja frumskóg launataxta á vinnu- markaönum, þrátt fyrir ýmis upphlaup, asnaspörk og axar- sköft beggja samningsaöila. Svo viröist líka aö horfur séu á til- tölulega hóflegum kjarasamn- ingum, þaö er aö segja aö samiö veröi um lægri falska kaup- hækkun en oft áöur. Um raun- verulega kjarabót veröur vart aö ræöa fyrr en viö förum aö sinna atvinnumálum af skyn- semi og hverfum af nýlendu- stiginu, förum aö framleiöa full- unna vöru I staö þess aö flytja stööugt út hráefni fyrir iönaö annarra þjó&a. Nú hefur hins vegar dregiö bliku á loft I samningunum, bliku sem hlaut aö myndast fyrr eöa siöar. Þar á ég viö deilu samningsaöila i prentiönaöi. Þótt miklu varöi aö hófleg lausn náist i aöalkjarasamningunum kann aö reynast enn mikilvæg- ara aö ná farsælli lausn I þessari deilu, sé til lengri tfma litið en næsta árs. Flóðbylgja nýs tima. Þaö sem þarna er að gerast er einfaldlega þaö aö fló&byggja nýs tlma er aö berast aö strönd- um okkar. Framveröir hennar hafa raunar sótt okkur heim, en þeireru aöeins lltiö sýnishorn af þvi sem koma skal. Vandamál þau sem prentarastéttin stend- ur nú frammi fyrir er aðeins vasaútgáfa af þvi vandamáli sem fjölmargar stéttir munu standa frammi fyrir á komandi árum. beir menn, sem fjalla um framtlð mannkyns erlendis, telja að framundan séu gifur- legar breytingar á lifnaðarhátt- um fólks, breytingar sem I raun eru gerbylting á þjóöfélögum nútimans. Mörgum þykir nóg um þær miklu breytingar sem orðiðhafa siðustu áratugina, én þvi er spáð aö þær séu aðeins forleikur mjög hraðrar at- burðarásar sem við þurfum að horfast I augu við næstu áratug- ina. Hún mun fyrst hafa áhrif i hinum tæknivæddu þjóðfélögum vesturlanda en þau munu siðar berast til hins svokallaða þriðja heimsog geta oröið hinum fátæ- ari og lakar menntuöu þjóðum til mikillar blessunar, ef rétt er á málum haidið. Stórt EF. En þetta EF er lika stórt, raunar bæöi á vesturlöndum og annars staöar. Þegar þróun er mjög hröð og veldur gerbylt- ingu í lifnaðarháttum, er ávallt mikil hætta á röngum viðbrögö- um.sem stafa bæði af vanþekk- ingu og ótta. Sagan geymir mörg sllk sæmi okkur til viðvör- unar. Vegna meiri tækni, bætt- rar fjölmiðlunar og aukinnar menntunar ættum við aö geta siglt framhjá mörgum þeim blindskerjum sem forverar okkar steyttu á. Sú bylting, sem hér er um rætt er oft kölluö örtölvubyltingin. Einhverra hluta vegna hafa Islenskir fjölmiðlar — að sjón- varpinu þó undanskildu aö nokkru leyti — ekki séö mikla ástæðu til þess að fjalla um hana. Þess vegna er almenn- ingur hér ekki mikiö upplýstur um Jjað, sem I vændum er. það neöanmóls Magnús Bjarnfreðsson segir að fljóðbylgja nýs tima sé nú að berast að ströndum okkar,og vandamal þau, sem prentarastéttin standi nú frammi fyrir séu eins og vasaútgáfa af þvi vanda- máli, sem fjölmargar stéttir muni standa frammi fyrir á komandi árum. Sú bylting, sem hér sé um rætt sé oft kölluð örtölvubyltingin. er skrifað og talaö um þessa hluti eins og þeir séu gamansöm atriði 1 vísindaskáldsögum, enda þótt þeir séu þegar orðnir áþreifanlegir og þau tæki, sem byltingunni valda séu komin i fjöldaframleiðslu. Þjóðfélag fræðslu oj* tómstunda. Hin nýja örtölvutækni mun leysa mannshöndina af hólmi I fjölmörgum störfum. Vinnutlmi mun styttast, bæði vikulegur vinnutlmi og starfsaldur. Frlstundir munu aukast að miklum mun og hiö svokallaða unglingavandamál athafna- og eirðarleysis getur orðið vanda- mál allra kynslóða, ef viðbrögð- in verða röng. Hin nýja tækni verður svo ódýr að kjör manna eiga ekki að versna, þrátt fyrir stuttan vinnutima. Hún gerir það kleift að miðla fræðslu og þekkingu til allra manna, hún getur gert nám að skemmtileg- um leik og hún á aö geta dregið úr misrétti snauðra og rikra þjóðfélaga. En þvi aðeins að menn bregðist rétt við henni. Hin nýja tækni mun gera fjöl- mörg störf óþörf. Sú stétt manna, sem hún beinist liklega hvaö fyrst aö, eru prentarar. Þess vegna er eðlilegt aö þeir horfi kviðnir fram á veginn. Þvi erspáö aðdagar prentlistar séu senn taldir. Dagblöð og bækur verða gefin út á litlum silikon- fllsum, og þetta veröur lesið af sjónvarpsskermi lítillar vasa- tölvu.sem gefur lesendum sinum kost á mörgumleturgerð- um og stæröum, auk þess sem hún mun I framtlöinni snúa „bókum” af erlendum málum yfir á mál lesandans. Erlendis er hin nýja tækni farin að hafa áhrif i fleiri stéttum. TÖÍvu- stýrðar vélar leysa æ fleiri verkefni, sem marga menn þurfti áður til. Gott dæmi um þetta eru t.d. bflaverksmiðjur og margskyns vélaverkstæði. Enginn stöðvar timans þunga nið... Hin nýja þróun verður ekki stöövuö. Að berjast gegn henni er sama og byggja stlflu I á, án þess aö hafa yfirfall eöa op fyrir straumþungann. Fyrr eða siðar kaffærist slík sti'fla og brestur. Þeir sem velja þann kostinn aö berjast viö þróunina munu veröa þeir sem tapa á hinni nýju tækni. Þeir sem hagnýta sér hana og aölagast henni munu græða. Þar gildir hiö sama um einstaklinga og þjóðir. Þess vegna veltur á miklu að við leysum farsællega fyrsta vandamálið vegna hinnar nýju tækni sem upp á samningaborö kemur. Prentarastéttin mun grisjast á komandi órum.Þaö er fráleitt að láta sér detta I hug að fjögurra ára iðnnám veiti forréttindi til að skrifa á ritvél. Þetta verða prentarar að skilja. Asama hátt verða viösemjend- ur þeirra að skilja aö menn sem hafa valiö sér ævistarf og menntað sig undir þaö eruekki hýrir yfir þvl aö mega búast við að störf þeirra verði úrelt. Stéttin hlýtur aö lokast og eitt helsta hagsmunamálið hlýtur að vera margs kyns endurhæf- ing og endurmenntun, til aö bregðast rétt við breyttum þjóð- félagsháttum. En þetta á ekki aöeins við prentarastéttina. Þetta mun eiga við æ fleiri stéttir á kom- andi árum. Við verðum aö fara aöhugsa og tala um þessi mál I alvöru. Viðverðum að undirbúa okkur undir gifurlegt átak I full- orðinsfræðslu, sem auðveldar fólki að skipta um störf. Stjórn- völd verða að gera sér grein fyrir það hér getur verið um að ræða hvort við veröum í hópi iðnvæddra menningarríkja i upphafi næstu aldar eða hvort við verðum þá I hópi þeirra þjóöa sem böröust gegn þróun- inni og töpuðu. Magnús Bjarnfreösson SLÁTUR- TÍÐIN ÍÁR Fjóröungur þess dilkakjöts sem kemur á markaöinn nú I sláturti&inni veröur aölikindum seldur erlendis. Aö sögn Jóhanns Steinssonar, deildarstjóra búvörudeildar SÍS, má gera ráö fyrir 3000-3500 tonna útflutningi I þessari sláturtlö, en hann var um 400 tonn I fvrra. Heildarmagn sem kemur á markaöinn er áætlaö 12.500 tonn svo hér er um li&legan fjóröung a& ræöa. Samkvæmt upplýsingum Fjópöungup fpamleiðsl- unnap selúur úr landi Andrésar Jóhannessonar, sem sér um kjötmat landbúnaðaraf- urða, er ráðgert að vegna hag- stæðs tiöarfars i ár, fari um 80-90% kjöts I 1. gæðaflokk. Þá ’ er ráögert að innan viö 1% fari i sérstakan stjörnuflokk sem er hæsti gæðaflokkur og var komið á fyrir um 3 árum. 1 fyrra fóru rétt um 80% i 1. flokk. Að sögn Jóhanns Steinssonar er stjörnuflokkur ekki fluttur út en það kjöt sem selt er úp landi,.erallt úr 1. gæðaflokki. Til þess að fullnægja kröfum erlendra aðila um þyngdar- flokka og hreinlæti er kjöt þetta flokkað sérstaklega og stimplað með „Iceland” stimpli, sem aðeins útflutt kjöt fær. Að sögn Jóhanns er alla sláturtíðina veriö að velja útflutningskjöt, svo það er ekki valið sérstak- lega áður en kjötið sem fer á innlendan markað, eins og ýmsir hafa talið. Hins vegar gera aðrar kröfur erlendra kaúpendá það að verkum að meðferð og flokkun verður önn- ur. — AS.

x

Vísir

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.