Pressan - 30.05.1991, Blaðsíða 9

FIMMTUDAGUR PRESSAN 30. MAÍ 1991
9
BANKAEFTIRLITIÐ
GAGNRÝNIR
FJÁRFESTINGARFÉLAGIÐ
Ásgeir Ebenezersson verslunar-
madur lagdi í mars síðastlidnum
fram stefnu gegn Fjárfestingarfé-
lagi Islands og krefst þess að það
greiði sér bœtur upp á tœpar 40
milljónir króna ásamt vöxtum
upp á aðrar 43 milljónir króna
vegna tjóns sem hann telur sig
hafa orðið fyrir eftir vanefndir fé-
lagsins.
í mars 1988 bað Ásgeir um að-
stoð félagsins vegna fjárhagslegra
erfiðleika. Undirritaður var láns-
samningur upp á 20 milljónir að
núvirði. Ásgeir lagði um leið öll
fjármál sín i hendur félagsins,
ásamt umráðarétti yfir fasteign
sinni í Kringlunni og leigutekjum
af henni, sem á þeim tíma voru um
315 þúsund krónur á mánuði að
núvirði. Með öðrum orðum tók fé-
lagið að sér að koma fjármálum
Ásgeirs í lag, en fyrir hönd félags-
ins annaðist samninga Gunnar
Oskarsson, sem síðan hefur hætt
hjá félaginu.
Til lánafyrirgreiðslu af hálfu fé-
lagsins kom hins vegar aldrei.
Vegna þessa hlóðust upp vanskil
hjá Ásgeiri og á endanum voru
fasteignir hans, verslun í Kringl-
unni og íbúðarhús á Laufásvegi
74, slegnar á uppboði. íbúðarhús-
ið var slegið Karnabæ, en var síð-
ar afsalað Fjárfestingarfélaginu.
Lögfræðingur Ásgeirs, Gísli
Gíslason, leitaði eftir umsögn
Bankaeftirlitsins. Embættið komst
í stuttu máli að þeirri niðurstöðu
að óhjákvæmilegt væri að gagn-
rýna starfshætti Fjárfestingarfé-
lagsins í málinu og í einstaka atrið-
um hafi það ekki staðið að málinu
með faglegum hætti, en tók ekki
afstöðu til þess hvort Ásgeir hefði
vegna þessa orðið fyrir tjóni, um
það gætu dómstólar aðeins dæmt.
Friðrik Jóhannsson forstjóri Fjár-
festingarfélagsins sagði í samtali
við PRESSUNA að Ásgeir hefði
enga fyrirgreiðslu fengið hjá félag-
inu þar sem honum hafi ekki tekist
að leggja fram nægilegar trygg-
ingar. „Lögmenn okkar sjá engan
bótagrundvöll í máli þessu og telja
að kröfur Ásgeirs séu hrein fjar-
stæða."
Helgi Hálfdánarson, forstjóri Fjár-
festingarfélagsins. Fyrir neðan und-
irskriftir þeirra er vélritaður en ekki
sérstaklega undirritaður texti um að
lánið sé „enn fremur tryggt með
sjálfskuldarábyrgð Fjárfestingarfé-
lags íslands hf."
Vilhjálmur Guðmundsson fram-
kvæmdastjóri Vogalax ritaði Fram-
kvæmdasjóði bréf tveimur árum
síðar vegna beiðni um veðleyfi og
sagði meðal annars: „Gert verður
ráð fyrir að áður útgefnar ábyrgðir
verði óbreyttar." Það var síðan ekki
fyrr en í nóvember 1989 að forstjóri
Fjárfestingarfélagsins ritaði Fram-
kvæmdasjóði bréf um staðfestingu á
þeim skilningi að „hin tímabundna
sjálfskuldarábyrgð" væri niður fall-
in. Þessu hafnaði sjóðurinn og vís-
aði í bréf Vilhjálms.
HÖRÐUR í VOGALAXI EKKI
HÖRÐURí
FJÁRFESTINGARFÉLAGINU
í janúar 1990 — eftir að Fjárfest-
ingarfélagið hafði afskrifað hlut
sinn í Vogalaxi — sömdu Fram-
kvæmdasjóður og Vogalax um
skuldbreytingu og breytingu á skil-
málum skuldabréfsins frá í septem-
ber 1987, þar sem greint er frá veð-
um og tilgreint að lánið væri að auki
tryggt með sjálfskuldarábyrgð Fjár-
festingarfélagsins. Undir þetta ritaði
m.a. Hörður Jónsson stjórnarmaður
í Fjárfestingarfélaginu, sem áður
hafði keypt hlutafé félagins ásamt
Gísla V. Einarssyni öðrum stjórnar-
manni í félaginu.
Og þarna stóð hnífurinn í kúnni.
Framkvæmdasjóður benti á náin
tengsl milli félagsins og Vogalax;
sjóðurinn hafi mátt ætla að félagið
vissi um og samþykkti það sem frá
Vogalaxi kæmi. Fjárfestingarfélagið
afneitaði hins vegar sem gildum
hinum óundirritaða og vélritaða
texta frá september 1987. Það segir
að samþykki félagsins fyrir skuld-
breytingunni í janúar 1990 hafi ekki
verið gefið og mótmælti því að
Hörður Jónsson og Gunnar J. Frið-
riksson hafi skuldbundið félagið í
krafti stöðuumboðs.
Með öðrum orðum benti Fjárfest-
ingarfélagið á, að þótt þeir Hörður
og Gunnar sætu í stjórn félagsins í
janúar 1990 væri það félaginu óvið-
komandi hvað þeir gerðu sem
stjórnarmenn í Vogalaxi. Dómar-
Ásgeir Ebenezersson hefur höfðað mál gegn Fjárfestingarfélaginu vegna
vanefnda. Hann gerir kröfur um bætur upp á alls 83 milljónir króna. Banka-
eftirlitið gagnrýndi starfshætti félagsins og sagði vinnubrögð þess í ein-
staka atrið'iíii ekki fagmannleg.
LAGIÐ
inn féllst ekki á rök Fjárfestingarfé-
lagsins og vísaði m.a. í hin nánu
tengsl félagsins og Vogalax. Félagið
hefur áfrýjað niðurstöðunni.
FORSTJÓRINN: STAÐA
FÉLAGSINS ER STERK
„Tap Fjárfestingarfélagsins vegna
Vogalax hafði að sjálfsögðu engin
áhrif á rekstur dótturfélaganna,
hvorki Féfangs né Verðbréfamark-
aðar Fjárfestingarfélagsins, og enn
síður á verðbréfasjóði þá sem Verð-
bréfamarkaðurinn hefur umsjón
með. Þeir eru hver og einn rekinn
sem sjálfstætt hlutafélag, með sjálf-
stæðan fjárhag og sjálfstætt reikn-
ingshald," sagði Friðrik Jóhannsson
meðal annars þegar PRESSAN bar
undir hann hvort Vogalaxmálið
hefði ekki óneitanlega valdið félag-
inu og dótturfyrirtækjum þess vand-
ræðum.
Friðrik sagði að nú væri staða
Fjárfestingarfélagsins sterk. „Nú-
verandi eigendur juku hlutafé sitt
um 60 milljónir króna á síðasta ári
og er eiginfjárstaða félagsins mjög
sterk. Eigið fé er vel á þriðja hundr-
að milljónir króna, og eiginfjárhlut-
fall er um 50 prósent, sem er með
því hæsta sem gerist hjá íslenskum
fyrirtækjum."
Forstjórinn neitaði því ekki að
þátttaka í áhættustarfsemi hefði
reynst fyrirtækinu erfið. „Smám
saman varð fjármálaþjónusta meg-
inþáttur í starfseminni og dregið úr
öðrum þáttum og félagið tók þá
ákvörðun að draga sig alfarið út úr
Vogalaxi. Við stofnuðum dótturfyr-
irtækið Féfang og árið 1989 var
Verðbréfamarkaður Fjárfestingarfé-
lagsins stofnaður. Frá þeim tíma hef-
ur Fjárfestingarfélagið eingöngu
verið eignarhaldsfyrirtæki."
Þá sagðist Friðrik þess fullviss að
niðurstöður í málunum vegna Fram-
kvæmdasjóðs, Ásgeirs Ebenezers-
sonar og tívólísins í Hveragerði
yrðu félaginu í hag.
Friðrik Þór Guðmundsson
Fárfestingarfélag Islands hefur þurft aö afskrifa nálægt 130 milljónir króna á síöustu árum vegna tapaðra áhættufjár-
muna og krafna, aöallega vegna Vogalax. Samkvæmt undirréttardómi skuldar félagið Framkvæmdasjóöi aö auki 23
milljónir króna. A síðustu 6 árum hefur félagið tapaö 65 milljónum króna umfram hagnaö einstakra ára.
Friðrik Jóhannsson forstjóri Fjárfestingar-
félagsins: Staöa félagsins er sterk og niö-
urstöður mála Framkvæmdasjóðs, Ásgeirs
Ebenezerssonar og tívólísins í Hverageröi
verða þvl i vil.
R
■Wauði kross Islands hefur um
230 milljónir í tekjur af spilakössum
sínum. Hagnaðurinn af 25 spila-
kössum sem staðsettir eru á vínveit-
ingastöðum borgarinnar er um 60
milljónir og fær SÁÁ um tuttugu
milljónir af þeim hagnaöi í sinn hlut.
Illa haldnir spilafíklar hafa leitað að-
stoðar hjá Rauða krossinum. Á
næstu vikum er fyrirhugað að setja
upp enn eina gerö spilakassa víðs-
vegar um borgina þar sem Slysa-
varnafélagið ætlar að ganga til sam-
starfs við Rauða krossinn ...
gangi er nú undirskriftasöfnun
meðal leiklistarfólks til stuðnings
Stefáni Baldurssyni. í yfirlýsing-
unni kemur fram að
þær eru stuðningur
við valdssvið verð-
andi Þjóðleikhús-
stjóra sem sam-
kvæmt
hússins
til að
lögum leik-
ber skylda
skipuleggja
næsta leikár. Það er fólk úr öllum
stéttum leiklistarinnar sem stendur
aö söfnuninni og mun yfirlýsingin
ásamt undirskriftum væntanlega
birtast í Morgunblaðinu á næstu
dögum...
M argt bendir til þess að
Hannes Hafstein forstjóri Slysa-
varnafélags íslands hætti störfum í
sumar, eftir áratuga
þrotlaust starf að
slysavarnamálum.
Allar líkur eru á því
að Árni Gunnars-
son fyrrverandi al-
þingismaður taki
við starfinu .. .
u
m tíma var samstarf með
Reiknistofnun Háskólans, íslensku
blissnefndinni og Jóni Hjaltalín
Magnússyni verk-
fræðingi (formanni
HSÍ) um að vinna að
þróun forrits fyrir
blisskerfið, sem er
alþjóðlegt táknkerfi
fyrir heyrnarlausa
og fatlaða. Jón
Hjaltalín mun hafa fengið hugmynd-
ina upphaflega þegar hann var að
kenna kúrs í rafmagnsverkfræði fyr-
ir nokkrum árum og íslenska bliss-
nefndin sýndi málinu mikinn
áhuga. Fyrst um sinn unnu nemend-
ur að verkefninu með hjálp einstakl-
inga í blissnefndinni en síðar kom
Reiknistofnun beint inn í myndina.
Styrkur fékkst frá norræna menn-
ingarsjóðnum, samtals að fjárhæð
um 300 þúsund danskar krónur, eða
sem nemur um 3 milljónum íslensk-
um. Þeir peningar munu hins vegar
aðallega hafa farið í markaðsstarf-
semi Jóns Hjaltalíns, sem vann að
því að koma forritinu á markað er-
lendis. Eftir ábendingu kannaöi
PRESSAN málið og fékk þau svör
hjá Douglas A. Brotchie forstöðu-
manni Reiknistofnunar að rétt væri
að Jón væri í skuld við stofnunina
vegna útlagðrar vinnu við verkefn-
ið. Þegar Jón Hjaltalín var spurður
að þessu að kvöldi sama dags, sagð-
ist hann vera búinn að gera upp og
hefði verið að þvísmám saman, síð-
ast þann sama dag. PRESSAN hafði
því aftur samband við Brotchie, sem
staðfesti að hann hefði hringt í Jón
eftir samtal við blaðamann .. .