NT - 29.12.1984, Blaðsíða 8

Laugardagur 29. desember 1984 8
LlL Menning />
Ashkenazy
Ashkena/y austan tjalds og
vestan. Jasper Parrott ræðir við
Vladimir Ashkenazy.
Vaka 1984.
226 bls.
■ Flestir íslendingar munu
kannast við nafn rússneska
píanóleikarans Vladimirs Ash-
kenazy, en hann hefur verið
nátengdari íslenskri nrenningu
og list undanfarinna ára en flest-
ir útlendingar aðrir.
Bókin, sem hér er til um-
fjöllunar, er ekki ævisaga Ash-
kenazys, enda maðurinn ekki
nema um miöjan aldur; hún er
ekki heldur neins konar list-
ferilssaga, líkast til væri réttast
að kalla hana endurminningar
með listrænu ívafi.
Skrásetjari bókarinnar, Jasp-
er Parrott, er umboðsmaður
Ashkenazys og góðvinur. Hann
færir í letur ýmsar minningar
listamannsins, og eykur við einu
og ööru frá ferli hans sem
hljómlistarmanns, bæði í So-
vétríkjunum og vestan tjalds.
Margt er afar fróðlegt í bók-
inni, ekki síst, þar sem segir frá
uppvexti og þroskaárum Ash-
kenazys í Sovétríkjunum. Par
kynnist lesandinn því hvernig
sovéska kerfið ungar út stór-
listamönnum og hvernig búið er
að þeim. Ashkenazy segir frá
þessum málum á skýran og
skemmtilegan hátt, gagnrýni
hans á kerfið er beinskeytt og
ákveðin, en alltaf málefnalegog
aldrei illkvittin. Hann er já-
kvæöur gagnvart því, sem hann
telur vel fara í uppeldi ungra
tónlistarmanna eystra og því er
ekki að neita, að á stundum
seturað lesandanum þanngrun,
að kannski hefði Ashkenazy
orðið mun seinni til þroska sem
listamaður á Vesturlöndum, þar
sem miklu lakar er búið að
ungunr hæfileikamönnum og
þeir verða að bjargast meira á
eigin spýtur. Minnir frásögnin
stundum á söguna, sent sögð
var, er Sovétmenn tóku að
kaupa korn í stórum stíl á Vest-
urlöndum um 1960, að best væri
að sá korninu í Kanada, en
skera það upp í Úkraínu.
Kannski er það svipað með
suma listamenn, þeir fá kennsiu
og þroska í skjóli hins stirðnaða
skriffinnskukerfis, en ná ekki
að njóta sín til fullnustu fyrr en
þeir eru lausir við það.
Síðari hluti bókarinnar
greinir frá dvöl Ashkenazys á
Vesturlöndum. Hann er allur
miklum mun þyngri aflestrar en
sá fyrri, fjallar of mikið um
hreinar staðreyndir hins daglega
lífs og amsturs, en er þó á
köflum stórfróðlegur og veitir
lesandanum góða innsýn í dag-
legt líf listamannsins. Umfram
allt sýnir þessi bókarhluti okkur
þó, hve gífurlega vinnu það
kostar, að vera 1. flokks lista-
maður.
Þá er enn fróðlegt að kynnast
viðhorfum Ashkenazys til So-
vétríkjanna og sovéskra vald-
hafa, nú, eftir að hann hefur
búið hartnær aldarfjórðung á
Vesturlöndum. Virðist svo sem
afstaðan til Sovétríkjanna móti
enn lífsviðhorf hans í mörgum
greinum og má með sanni kalla
það eðlilegt. Á liinn bóginn er
einnig fróðlegt að lesa um við-
horf söguhetjunnar til Vestur-
landa og vestrænnar menningar,
en þar er hann ekki síður gagn-
rýninn. Að öllu samanlögðu er
þessi bók bæði fróðleg og
skemmtileg þótt því verði ekki
neitað, að skrásetjara hætti á
köflum til að fara út í of mikla
staðreyndaupptalningu.
Guðni Kolbeinsson hefur þýtt
bókina á íslensku og er þýðing
hans lipurlega gerð.
Jón Þ. Þór.
■ Vladimir Ashkenazy
Hraðfrystihús
Fáskrúðsfjarðar h.f.
ÓSKAR
S TA RFSFÓLKI,
VIÐSKIPTA VINUM,
SVOOG
LANDS-
MÖNNUM
ÖLLUM
„ 4

'' O ;
- • 'í

OG ÞAKKAR SAMSTARF OG VIÐSKIPTI Á
LIÐNUM ÁRUM