Morgunblaðið - 22.11.2004, Qupperneq 1

STOFNAÐ 1913 318. TBL. 92. ÁRG. MÁNUDAGUR 22. NÓVEMBER 2004 PRENTSMIÐJA ÁRVAKURS HF. mbl.is
Mannlífs-
myndir Ara
Ari Sigvaldason fréttamaður
sýnir mannlífsmyndir Menning
Fasteignir og Íþróttir í dag
Fasteignir | Lenging og stytting lána Íbúðalánasjóðs
Vakning gagnvart
ljósi
Brooklyn-brúin Íþróttir | Viggó kemur með kynslóðaskipti
Svartur
blettur á knattspyrnunni
Titill í höfn hjá Snæfelli
TVÆR útgöngukannanir bentu til
þess að forsetaefni stjórnarand-
stöðunnar í Úkraínu, Viktor Jústsj-
enko, hefði sigrað í síðari umferð
forsetakosninga sem fram fór í
gær. Seint í gærkvöldi sagði kjör-
stjórn landsins hins vegar að Viktor
Janúkovytsj forsætisráðherra hefði
hlotið 51% atkvæða og Jústsjenkó
45% þegar talið hafði verið í 26 pró-
sentum kjördæma.
Um 54% aðspurðra í annarri
könnuninni sögðust hafa kosið
Jústsjenko en 43% Janúkovytsj.
Könnunin var gerð á vegum stofn-
unar sem nokkur vestræn ríki fjár-
magna. Hún fólst í því að kjósendur
voru beðnir að fylla út spurn-
ingalista fyrir utan kjörstaði án
þess að gefa upp nöfn sín. Önnur
könnun benti til þess að fylgi for-
setaefnis stjórnarandstöðunnar
hefði verið 49,4% en Janúkovytsj
forsætisráðherra 45,9%. Hún
byggðist á viðtölum við kjósendur
fyrir utan kjörstaði. Sú aðferð hef-
ur verið gagnrýnd þar sem sumir
kjósendurnir þori ekki að láta í ljósi
andstöðu við forsætisráðherrann
nema fyllstu nafnleyndar sé gætt.
Um 10.000 stuðningsmenn Jústsj-
enkos söfnuðust saman í miðborg
Kíev í gærkvöldi og sökuðu yfirvöld
um að ætla að falsa úrslit kosning-
anna. Jústsjenko hvatti til mótmæl-
anna og andstæðingar hans sökuðu
hann um að ætla að æsa til óeirða í
landinu í því skyni að taka völdin í
sínar hendur.
Jústsjenko hefur lofað umbótum
að vestrænni fyrirmynd og nánara
samstarfi Úkraínu við Vestur-
Evrópu.
Reuters
Kona í þorpinu Khotynovka í Úkraínu greiðir atkvæði í síðari umferð forsetakosninganna sem fram fór í gær.
Óvíst um úrslit í forseta-
kosningunum í Úkraínu
Kíev. AP.
 Óttast óeirðir/14
Stjórnarandstaðan óttast að yfirvöld falsi úrslitin
HLUTFALL íraskra barna, sem
þjást af alvarlegri vannæringu, hef-
ur tvöfaldast frá innrásinni í Írak
fyrir 20 mánuðum, samkvæmt könn-
unum Sameinuðu þjóðanna, hjálpar-
stofnana og írösku bráðabirgða-
stjórnarinnar.
Hlutfall alvarlega vannærðra
barna jókst úr 4% fyrir tveimur ár-
um í 7,7 í ár, að því er fram kom í
frétt The Washington Post í gær.
Talið er að alls þjáist nú um 400.000
írösk börn af alvarlegri vannæringu
og kvillum sem henni fylgja.
Blaðið segir að hlutfall vannærðra
barna í Írak sé nú svipað og í Mið-
Afríkuríkinu Búrúndí þar sem borg-
arastyrjöld hefur geisað í rúman
áratug og miklu hærra en í fátækum
löndum á borð við Úganda og Haítí.
Kosið 30. janúar
Lánardrottnar í Parísarklúbbnum
svokallaða náðu í gær samkomulagi
um að afskrifa 80% af skuldum Íraks
við þá. Á meðal lánardrottnanna eru
lönd í Evrópu, Bandaríkin, Japan og
Rússland.
Skuldir Íraks við þessi lönd nema
42 milljörðum dollara (2.800 millj-
örðum króna) en landið skuldar
einnig arabaríkjum 80 milljarða doll-
ara (5.300 milljarða króna).
Litið var á samkomulagið sem
mikilvægan áfanga í þeirri viðleitni
Bandaríkjastjórnar að rétta efnahag
Íraks við. Er það einnig talið veruleg
tilslökun af hálfu Frakka sem reyna
nú að bæta tengslin við Bandaríkin
eftir deilurnar um innrásina.
Kjörstjórn í Írak tilkynnti í gær að
þingkosningar ættu að fara fram 30.
janúar og talsmaður hennar sagði að
kosið yrði í öllu landinu.
Kjósa á 275 manna íraskt þing
sem á að leggja drög að varanlegri
stjórnarskrá landsins. Þá verða kos-
in héraðsráð og sérstakt þing land-
svæða Kúrda í norðurhluta Íraks.
Farid Ayar, talsmaður kjörstjórn-
arinnar, sagði að kosningar ættu að
fara fram á svæðum þar sem banda-
rískir og íraskir hermenn hafa barist
við uppreisnarmenn að undanförnu,
m.a. Fallujah, Ramadi og Mosul.
„Ekkert íraskt hérað verður und-
anskilið vegna þess að í lögunum er
litið á Írak sem eitt kjördæmi og
þess vegna er ekki löglegt að und-
anskilja einstök héruð,“ sagði Ayar.
Hlutfall van-
nærðra barna í
Írak tvöfaldast
Lánardrottnar sam-
þykkja að afskrifa
80% skuldanna
Bagdad, París. AFP, AP.
Reuters
Íraskur drengur heldur á brauði.
Hann flúði átökin í Fallujah og býr
nú í flóttamannabúðum í Bagdad.
LAGÐAR eru til tvíþættar
breytingar á vaxtabótakerf-
inu, sem munu draga úr end-
urgreiðslum ríkisins í formi
vaxtabóta, í frumvarpi ríkis-
stjórnarinnar um skattalækk-
anir á árunum 2005–2007, sem
dreift hefur verið á Alþingi.
Með frumvarpinu er reiknað
með að vaxtabætur lækki um
300 milljónir króna 2005,
nokkuð meira en lagt var upp
með í frumvarpi til fjárlaga.
Í skattafrumvarpinu er
kveðið á um að hlutfall vaxta-
gjalda af skuldum til útreikn-
ings á vaxtabótum verði lækk-
að úr 5,5% í 5% og að sú
breyting komi til fram-
kvæmda á árinu 2006. Einnig
er lagt til að greiddar vaxta-
bætur verði 95% af útreikn-
uðum vaxtabótum við álagn-
ingu á árinu 2005.
Á móti kemur hins vegar að
í frumvarpinu er gert ráð fyr-
ir að svonefndar viðmiðunar-
fjárhæðir skatta í skattkerf-
inu, s.s. við ákvörðun sjó-
mannaafsláttar, barnabóta og
vaxtabóta hækki almennt um
3% við álagningu á næsta ári.
Ætlað að draga úr hvata
til skuldsetningar
Í athugasemdum frum-
varpsins kemur fram að með
breytingu sem gerð var með
lögunum í fyrra var hlutfall
vaxtagjalda af skuldum sem
notað er við útreikning á
vaxtabótum lækkað úr 7% í
5,5%. „Rökin fyrir breyting-
unni voru þau að frá því að
viðmiðunarmörkin voru
ákveðin 7% höfðu raunvextir
langtímalána lækkað umtals-
vert. Frá því lög nr. 143/2003
tóku gildi hafa raunvextir af
húsbréfum og lánum lífeyris-
sjóða enn lækkað. Nú er svo
komið að raunvextir af lánum
Íbúðalánasjóðs eru 4,3% og af
lánum lífeyrissjóða um 4,3%.
Viðskiptabankar eru enn
fremur að bjóða lán til hús-
næðiskaupa með 4,2% vöxt-
um. Í ljósi þessa er lagt til að
ofangreint hlutfall lækki í 5%
og þar með verði dregið úr
hvata til frekari skuldsetning-
ar hjá þeim sem eru að fjár-
festa í eigin húsnæði,“ segir í
frumvarpinu.
Samkvæmt fjárlagafrum-
varpi næsta árs er gert ráð
fyrir 200 milljóna kr. lækkun
vaxtabóta vegna áforma um
að greiddar bætur nemi 95%
af reiknuðum vaxtabótum. Í
skattafrumvarpinu kemur
hins vegar fram að reikna
megi með að þessar breyting-
ar leiði til allt að 300 milljóna
kr. lækkunar á útgjöldum rík-
issjóðs 2005.
Breytingar í skattalagafrumvarpi ríkisstjórnarinnar
Vaxtabætur munu lækka
um 300 milljónir króna
UM 25.000 manns tóku í gær þátt í göngu sem samtök músl-
íma skipulögðu í Köln til að mótmæla hryðjuverkum ísl-
amskra öfgamanna. Fólkið hélt á fánum Þýskalands, Tyrk-
lands og Evrópusambandsins og borðum með áletrunum eins
og „hryðjuverk eru glæpur gegn mannkyni“. Um þrjár millj-
ónir múslíma búa í Þýskalandi, flestir af tyrkneskum ættum.
Reuters
Múslímar mótmæla
hryðjuverkum