Morgunblaðið - 22.11.2004, Qupperneq 15

MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 22. NÓVEMBER 2004 15
DAGLEGT LÍF
Nú fer í hönd sá tími sem verulega reynirá bragðlaukana. Hver rétturinn öðr-um betri verður á borðum lands-manna og það þarf mikla sjálfs-
afneitun til þess að grennast á slíkum tímum. Þá
er kannski gott að hafa nokkurt forskot til að
hlaupa upp á. Í Keflavík býr fjölskylda sem hefur
komið sér upp slíku forskoti – heldur betur.
Hjónin Guðmundur Hermannsson og Sveindís
Valdimarsdóttir og sonur þeirra Valdimar Guð-
mundsson hafa samanlagt lést um 72 kílógrömm
sl. þrjá mánuði.
Það gefur auga leið að eitthvað hefur breyst í
mataræði þessa fólks – en hvað?
„Galdurinn við þetta er matseðill sem ber nafn-
ið: „Borðaðu þig grannan“ og er að danskri fyrir-
mynd: „Spise dig slank“,“ segir Guðmundur sem
hefur haft forgöngu um að fjölskyldan léttist svo
mjög sem raun ber vitni.
En hvernig skyldi þessi töframatseðill vera
samansettur?
„Það er langt því frá að fólk svelti sem er á
þessu mataræði, sumir eiga meira að segja erfitt
með að borða allt það magn sem það inniheldur
hvað dagskammt snertir. Það þarf að gæta þess
að gleyma ekki að borða allt sem á hinum daglega
matseðli er, hvenær sem fólk gerir það að deg-
inum. Við borðum t.d. á ýmsum tímum, jafnvel
kvöldmat kl. 10 á kvöldin.
Borða verður allt á matseðli
Það er skilyrði að það detti ekkert úr þessum
matseðli. Hann er þannig samsettur að það eru
allar fæðutegundir í honum, þó er skorinn niður
sykur og fita. Hitaeiningarnar eru taldar og mega
aðeins vera 1.200 til 1.500 á dag. Allt verður að
vera í réttum hlutföllum og vigt til að mæla mat-
inn alltaf á lofti. En smám saman fer maður að
átta sig á hvað gengur og hvað ekki, reynslan
kennir manni það. Mikilvægt er að ekkert
„slump“ sé í gangi, það er lögð mikil áhersla á
það,“ segir Guðmundur.
En hvar komst hann í kynni við þennan kúr?
„Við fréttum af konu sem við þekkjum sem kom
frá Danmörku og hafði lést mjög meðan hún
dvaldi þar. Hún hafði tamið sér nýjan lífsstíl.
Jafnframt fréttum við af konu sem var með nám-
skeið í því sama mataræði og konan sem kom frá
Danmörku hafði lést svo mjög af. Þessar tvær
konur hafa tekið höndum saman og breiða nú út
„fagnaðarerindið“.
Við vitum að starfandi eru hópar sem eru á
svona mataræði bæði í Keflavík, Garðabæ, Borg-
arnesi, Akureyri og kannski víðar.“
Er þetta dýrara mataræði?
„Nei, ekki þegar allt er talið, ýmislegt kemur
inn en annað fer út þannig að niðurstaðan er svip-
uð.“
Hvernig er svo matseðillinn?
„Morgunmaturinn er t.d. 30 g brauð (ein brauð-
sneið), 25 g ostur, 1,25 dl appelsínusafi, 1 tsk. syk-
urlaus sulta og kaffi að vild með engum sykri.
Hádegismaturinn er t.d. 120 g fiskur eða kjöt
(helst skinnlaus kjúklingur), 300 g grænmeti og
fyrir karlmann 60 g brauð (30 g fyrir konu).
Kvöldmatur er t.d. 170 til 220 g fiskur eða kjöt
(grillað eða soðið), 300 g grænmeti og 30 g brauð
fyrir karlmenn en konur fá þá ekkert brauð.
Að auki á að borða 4 til 5 ávexti, 2,5 til 4 dl af
mjólkurmat eftir fitumagni. Yfir daginn þarf ég að
borða 3 tsk. af t.d. Léttu og laggóðu eða 6 tsk. af
Klípu. Það að auk ber manni að drekka 2 lítra af
vatni, minnst, á dag.
Þetta er grundvallarmatseðill sem viðkomandi
verður að borða daglega. Síðan eru alls konar
aukafæðutegundir sem má borða í réttu magni
sem koma þessu til viðbótar, t.d. tómatsósa, kjöt-
kraftur, sósujafnari og fleira. Loks má fólk borða
sumar grænmetistegundir að
vild. Þess má geta að algjört
áfengisbann fylgir matseðl-
inum. Neyti fólk áfengis á
það á hættu að enginn árang-
ur verði eftir neysluna í allt
að hálfum mánuði.“
Ekkert mál að halda
út matseðilinn
Er hægt að fá bækur um
þetta?
„Já, það er hægt, það hafa
verið gefnar út einar sex
bækur um þennan matseðil
og auk þess má finna upplýs-
ingar og uppskriftir á Net-
inu. Þess ber að geta að
nauðsynlegt er að mæta einu
sinni í viku í viktun og
fræðslu.“
Hvernig gengur að halda
þennan matseðil út alla
daga?
„Það gengur mjög vel og
er í rauninni ekkert mál. Það
útheimtir skipulag en fyrir
fólk sem hefur gaman af að
elda er þetta frábært. Þetta er líka matseðill fyrir
þá sem elska að borða. Hann kemur jafnvægi á
blóðsykur og matarlöngun og ég segi fyrir mig að
öll löngun í sælgæti hefur horfið síðan ég fór að
borða eftir þessu kerfi. Sömuleiðis hefur blóð-
þrýstingur minn lækkað. Hann var áður orðinn
hættulega hár. Það eru raunar ótal dæmi um að
alls konar kvillar hafi horfið fyrir tilstyrk þessa
mataræðis.“
Byrjaði öll fjölskyldan á þessu mataræði í einu?
„Nei, ég er sá eini sem er í klúbbnum í Keflavík
og fer í vigtun en konan mín og sonur fylgdu í
kjölfarið. Ég sé einfaldlega um matseldina svo
þetta kom næstum af sjálfu sér. Ég hef raunar
alltaf séð um matseldina og átti því sök á því hvað
við vorum öll vel í holdum.“
En nú fara jólin í hönd – hvað þá?
„Við breytum ekki venjum okkar hvað jólamat-
inn snertir en tökum upp þráðinn aftur eftir hátíð-
ar.“
En hvað um vigtina, verður hún inni í skáp?
„Nei, hún á sinn heiðurssess í eldhúsinu og
verður þar yfir jólin.“
Er erfitt að fá hráefni eða byrja að tileinka sér
þetta mataræði?
„Það þarf að sökkva sér dálítið vel ofan í það
sem boðið er upp á til þess að geta nýtt sér þá fjöl-
breytni sem þetta mataræði býður upp á. Senni-
lega höfum við aldrei velt eins
mikið fyrir okkur fjölbreytni í
mataræði og nú og hvað gera
má góðan mat úr hollu hrá-
efni. Það kemur manni á
óvart. Sem dæmi má nefna
brokkoli-salat sem við fyrstu
sýn virðist ekki sérlega girni-
legt er hreint æði.
Spergilkálssalat
250 g spergilkál/ brokkoli
50 g rauðlaukur
40 g sveskjur
80 g skinka
3 tsk. léttmajónes
3 tsk. 10% sýrður rjómi
balsamic edik
salt og pipar
Spergilkál, rauðlaukur,
sveskjur og skinka skorið nið-
ur og sett í skál. Léttmajónes
og sýrður rjómi hrært saman
og kryddað til með balsamic,
pipar og salti. Sósan er borin fram með salatinu.
Þetta er mikið magn fyrir einn mann og er hádeg-
ismatur fyrir hann með ristuðu brauði og stóru
vatnsglasi.
Hreyfing skiptir líka máli
„Fyrst vorum við lítið að hugsa um hreyfingu
sérstaklega, enda voru það tilmæli frá stjórnanda
klúbbsins sem ég er í að leggja fyrst áherslu á að
breyta mataræðinu í átt að títtnefndum matseðli.
En þegar rúmur mánuður var liðinn af matar-
breytingunni fórum við hjónin að fara í göngur,
stundum allt upp í klukkutíma á dag. Nú er ég
kominn í hörkulíkamsrækt en konan mín heldur
göngunum áfram. Sonurinn er hins vegar ekki
samstiga okkur í hreyfingunni, heldur lætur mat-
aræði duga, hann er þó líklega að hugsa sinn gang
í þessum efnum.
Fyrir þá sem vilja kynna sér þetta mataræði
betur má geta þess að hægt að komast í samband
við klúbbinn minn í safnaðarheimilinu í Keflavík-
urkirkju á mánudögum kl. 4 til 6 síðdegis. Gár-
ungarnir kalla þetta mataræði enda kirkjukúr-
inn.“
 HEILSA | Fjölskylda í Keflavík hefur misst 72 kíló samanlagt síðastliðna þrjá mánuði
Kirkjukúrinn góður fyrir
þá sem elska að borða
Þjóðin er sífellt að þyngjast segja
rannsóknir. Sumum hefur þó tek-
ist að snúa vörn í sókn í þeim efn-
um. Guðrún Guðlaugsdóttir fékk
hjá Guðmundi Hermannssyni,
kennara og tónlistarmanni, upp-
lýsingar um hvernig á að léttast á
árangursríkan hátt en borða sig
þó daglega vel saddan. Hann,
kona hans og sonur hafa lést um
72 kg síðastliðna þrjá mánuði.
Frekari upplýsingar um mataræðið má fá á slóð-
inni http://www.simnet.is/kvo/
Víkurfréttir/Hilmar Bragi Bárðar
Guðmundur Hermannsson og Sveindís Valdimarsdóttir: Segja að öll löngun í sælgæti sé horfin og
blóðþrýstingurinn hefur lækkað hjá Guðmundi en hann var orðinn hættulega hár.
Hádegisverðurinn: Kjúklingur, grænmeti, sósa
og ristað brauð.
Grænmeti skipar nú stóran sess í mataræði fjöl-
skyldunnar.
Guðmundur: Áður en hann breytti
mataræðinu fyrir þremur mánuðum.
AF TUTTUGU og tveimur leik-
föngum sem Hollustuvernd (In-
formationscenteret for Miljø &
Sundhed) í Danmörku athugaði í
leikfangabúðum þar í landi, reynd-
ust nítján þeirra innihalda efni sem
geta haft neikvæð áhrif á umhverfi
og heilsu. Þ.á m. eru t.d. nikkel og
cyclohexanon og eru bæði efnin á
lista yfir hættuleg eða óæskileg
efni, að því er fram kemur í tilkynn-
ingu frá dönsku Hollustuverndinni.
Efnin geta haft áhrif á horm-
ónastarfsemi, verið ofnæmisvald-
andi, óæskileg í umhverfinu eða
krabbameinsvaldandi, að því er
fram kemur í tilkynningunni. Ekki
var mælt hversu mikið var af efn-
unum í viðkomandi leikföngum og
því erfitt að segja nákvæmlega til
um áhættuna af að leika sér með
mismunandi leikföng, segir um-
hverfisráðgjafinn Hanne Svenn-
ingsen.
Það ætti að vera hlutverk fram-
leiðenda og yfirvalda, að hennar
mati.
Í Danmörku er bannað að leik-
föng fyrir börn undir þriggja ára
innihaldi svokölluð þalöt og aðeins
örfá sýni reyndust brjóta gegn lög-
um. Til að mynda innihélt play-
mobil-dráttarvél þetta efni en hún
er ætluð börnum eldri en fjögurra
ára. Sömu sögu er að segja af Bang-
símon-plastbolta frá Disney en
reyndar er ekki tekið fram hvaða
aldri hann er ætlaður. Action-man
innihélt málma, þalöt og ilmefni og
„Bratz Sweet Heart Collector’s
edition“-dúkkan það sama auk
formaldehýðs. „My little pony
Jamboree Dancing Blossonforth“
innihélt þalöt og eldtefjandi efni.
Rannsóknin var hluti af stærri
rannsókn sem framkvæmd var í alls
tíu löndum; Noregi, Svíþjóð, Tékk-
landi, Póllandi, Austurríki, Finn-
landi, Þýskalandi, Slóveníu og
Grikklandi auk Danmerkur. Í öllum
löndunum fundust leikföng sem
innihéldu óæskileg efni.
Umhverfismerki til bóta
Svenningsen telur að umhverf-
ismerki væru til mikilla bóta á leik-
fangamarkaðnum en hún gefur
neytendum fjögur góð ráð sem gott
er að fylgja ef maður vill takmarka
áhættuna á því að kaupa leikföng
með hættulegum efnum:
 Forðist leikföng sem lykta illa
eða eru með ilmefnum.
 Biðjið um leikföng án bróms og
eldvarnarefna. Forðist leikföng
sem hafa verið meðhöndluð með
leysiefnum, en það er algengt til
að leysa upp liti og blanda þeim
við plastefni.
 Látið lofta um leikföngin áður
en þau eru afhent börnunum.
Þannig er áhættan á snertingu
við ákveðnar lofttegundir
minnkuð.
Leikföng
innihéldu
óæskileg
efni
Morgunblaðið/Jim Smart
 HEILSA | Dönsk
könnun