Morgunblaðið - 22.11.2004, Qupperneq 16

16 MÁNUDAGUR 22. NÓVEMBER 2004 MORGUNBLAÐIÐ
MENNING
Það er ekki nýmæli að íslenskir karla-kórar leggist í víking. Það hafa þeirgert um áratuga skeið enda öllum
söngmönnum hollt að nema nýjar lendur,
syngja fyrir nýtt fólk. Hitt er sjaldgæfara að
íslenskir karlakórar leggist í ferðalög til út-
landa á aðventunni – ef ekki einsdæmi –
eins og Karlakór Reykjavíkur mun gera nú
um mánaðamótin. Áfangastaðurinn er Eng-
land.
„Karlakórar fara
venjulega í söngferðir til
útlanda á vorin og sumr-
in og við erum engin
undantekning á því. Núna langaði okkur
hins vegar að breyta til og fara á aðvent-
unni, halda jólatónleika erlendis,“ segir
Friðrik S. Kristinsson söngstjóri Karlakórs
Reykjavíkur. Sungið verður í þremur
kirkjum, dómkirkjunni í Kantaraborg,
Southwark-dómkirkjunni og Sænsku kirkj-
unni í Lundúnum.
„Við höfum aldrei farið til Englands og
það er frábært að gera það á þessum árs-
tíma,“ heldur Friðrik áfram. Alls fara um
140 manns utan, sjötíu söngmenn ásamt
mökum. Ferðin mun standa í sex daga.
En var ekkert mál að fá inni í þessum
kirkjum?
„Nei, í raun ekki. Þetta gekk allt eins og í
sögu. Við fórum utan fyrr á þessu ári til að
skoða kirkjur og völdum þá Southwark-
dómkirkjuna sem er ein af þremur stærstu
dómkirkjunum í Lundúnum. Okkur var mjög
vel tekið þar og starfsfólkið vill allt fyrir
okkur gera. Þá má ég til með að þakka sr.
Sigurði Arnarsyni, íslenska sendiráðsprest-
inum í Lundúnum. Hann var okkar stoð og
stytta í þessu máli.“
Tónleikarnir í Southwark, föstudaginn 3.
desember kl. 20, eru einu eiginlegu tónleik-
arnir í ferðinni en sungið verður í aðventu-
messu Íslendinga í Sænsku kirkjunni sunnu-
daginn 5. desember. Sr. Sigurður Arnarson
messar.
Fyrst liggur leiðin þó til Kantaraborgar.
„Það verður frábært að koma þangað en
Kantaraborg er Vatíkan þeirra Englendinga.
Þar situr erkibiskupinn. Okkur datt í hug að
kanna möguleikann á því að syngja þar í
ferðinni og það gekk upp. Við komum fram
á hádegi fimmtudaginn 2. desember og
syngjum fyrir gesti og gangandi, starfsmenn
kirkjunnar og vonandi sjálfan biskupinn
líka.“
Friðrik hefur ekki komið sjálfur til Kant-
araborgar en skilst að kirkjan sé gullfalleg.
Þess má geta að Flugleiðir bjóða upp á
sérstaka tónleikaferð til Lundúna í tilefni af
tónleikunum í Southwark. Að sögn Friðriks
gengur vel að selja miða í þá ferð. Þar með
er ekki allt upptalið, því menn frá Saga Film
verða jafnframt með í för og munu taka tón-
leikana upp. Verður upptakan sýnd í Ríkis-
sjónvarpinu á jóladag kl. 20. „Það er mikil
upphefð fyrir okkur,“ segir Friðrik.
  
Karlakórsmenn ætla að gera fleira ensyngja ytra, því laugardaginn 4. desem-
ber er fyrirhuguð ferð á knattspyrnuleik
Chelsea og Newcastle United á Stamford
Bridge. „Við megum til með að nota tæki-
færið og sjá Eið Smára Guðjohnsen og
heiðra hann. Við stefnum að því að hitta
hann annaðhvort fyrir eða eftir leikinn og
syngja fyrir hann eins og eitt jólalag.“
Karlakór Reykjavíkur ætti að vera á
heimavelli á „Brúnni“ en enskir sparkunn-
endur eru með söngelskara fólki.
Friðrik segir félaga í Karlakór Reykjavík-
ur mikla áhugamenn um knattspyrnu, þó
ekki haldi þeir allir með „réttu“ liði.
Og hvað er „rétta“ liðið, leyfist að spyrja?
„Það er að sjálfsögðu Manchester United.
Það kemur ekkert annað til greina,“ svarar
Friðrik að bragði, með þunga sannfæringar.
  
Þótt Karlakór Reykjavíkur fari utan svík-ur hann ekki íslenska aðdáendur sína
fyrir jólin, frekar en endranær. Tónlistar-
félag Borgarfjarðar hefur boðið kórnum að
syngja aðventutónleika í Reykholtskirkju 27.
nóvember kl. 16 og árlegir aðventutónleikar
kórsins í Reykjavík verða í Hallgrímskirkju
laugardaginn 18. desember kl. 17 og 22 og
sunnudaginn 19. desember kl. 17 og 20. „Við
höfum fyllt kirkjuna í fjórgang á undan-
förnum árum og látum ekki deigan síga nú,“
segir Friðrik.
Sama efnisskrá verður á öllum þessum
tónleikum, hér og ytra, en hún er, eins og
gefur að skilja, með sterku íslensku og
ensku ívafi.
Einsöngvari í Lundúnum og Hallgríms-
kirkju verður Eyjólfur Eyjólfsson tenór en í
Reykholti syngur Jóhanna G. Linnet sópran
með kórnum. Einnig koma fram trompet-
leikararnir Ásgeir H. Steingrímsson og Ei-
ríkur Örn Pálsson og orgelleikarinn Lenka
Máteová.
Kyrjað í Kantaraborg
’Karlakórar fara venjulega ísöngferðir til útlanda á vorin og
sumrin og við erum engin und-
antekning á því. Núna langaði
okkur hins vegar að breyta til
og fara á aðventunni.‘AF LISTUM
Orri Páll Ormarsson
orri@mbl.is
Morgunblaðið/Sverrir
Eiríkur Örn Pálsson, Ásgeir H. Steingrímsson, Lenka Máteová og Friðrik S. Kristinsson á æfingu fyrir Englandsferðina.
LEIKFÉLAG Mosfellssveitar hefur
sýnt hugrekki í að setja upp margvísleg
verk eins og til dæmis spunasýningar,
frumsamin verk í héraði, leikgerðir af
vinsælum barnaverkum og þannig mætti
lengi telja. Valið á Peysufatadeginum nú
sýnir hugrekki þeirra að bjóða enn nýj-
um hópi áhorfenda í leikhúsið. Þau fengu
hinn reynda leikhúsmann Örn Árnason
til þess að stýra hópnum en honum hefur
tekist verk sitt ljómandi vel.
Í leikritinu notar Kjartan Ragnarsson
hina gamalgrónu hefð Verzlunarskólans
að halda peysufatadag til þess að sýna
okkur samfélagið í höfuðborginni árið
1937 en leikritið var samið fyrir Nem-
endaleikhúsið árið 1981 og hefur líklega
ekki verið sýnt síðan. Leikritið er nokkuð
vel skrifað en það fjallar að hluta til um
hugsunarhátt sem er liðinn undir lok að
mestu leyti: Ungt fólk var meðvitað um
forréttindin að fá að mennta sig og gæta
þurfti velsæmis á yfirborðinu, andstæðan
milli sveitar og borgar var áberandi og
litið var með ljóma í augum til framtíðar
þar sem nasisminn og kommúnisminn
hösluðu sér völl án þess að fólk hefði
hugmynd um hvað það fæli í sér. Leik-
ritið er þannig prýðilegur söguspegill en
það höfðar líka til nútímans þar sem að-
alátök verksins snúast um kynþáttahatur
og stéttaskiptingu sem mun meira örlar
á nú á okkar nýju öld en þegar verkið var
skrifað fyrir tuttugu og þremur árum.
Undirtónn textans er alvarlegur en brot-
inn upp með húmor og léttleika sem Örn
leikstjóri hefur næmt auga fyrir og nær
vel að rækta hjá nokkrum leikara sinna.
Uppistaðan í leikarahópnum er nýliðar
hjá félaginu og flestir þeirra ungir. Það
var gaman að sjá hvað þeir voru efnilegir
og samstiga í leik sínum en nokkrir
skáru sig úr. Af nýliðum ber fyrstan að
telja Jóel I. Sæmundsson sem lék hinn
einlæga, þjóðernissinnaða Hermann. Jó-
el hefur sérstaka útgeislun á sviði og
greinilega ást á leiklistinni í hverri taug.
Björn Hlynur Pétursson hvíldi vel í hlut-
verki sjálfstæðismannsins Grétars og
Birgir Haraldsson var prýðilega þröng-
sýnn og ofbeldisfullur sem nasistinn
Rúnar. Helena D. Stefánsdóttir sýndi
ágætlega margar hliðar Hjördísar og
Ragnar P. Pétursson var mátulega æst-
ur og sjálfhverfur sem nasistinn Þórður.
Af þeim sem hafa leikið áður með félag-
inu skal fyrst nefna Þóru M. Birgisdóttur
sem lék sveitastúlkuna Siggu afar fal-
lega. Sigsteinn Sigsteinsson var mjög
fyndinn sem sveitapilturinn Guðmundur
og vakti samúð að sama skapi sem fað-
irinn Fúsi sem hafði misst drenginn sinn
til Spánar að berjast við Frankó. Stefán
Bjarnarson hvíldi mjög vel í hlutverki
Kristjáns kommúnista og Harpa Svav-
arsdóttir var dásamleg sem saumakonan
Þórunn. Dóra Wild lék snobbuðu móð-
urina af krafti en af höfundarins hálfu er
persónan heldur einsleit og ekki við leik-
konuna þar að sakast. Örn Árnason hef-
ur heilmikið í leikstjórn að gera eins og
sást á nákvæmri vinnu með leikarana og
einkar smekklega nýtingu á rými sem
var í fallegri sviðsmynd og búningarnir
féllu vel inn í. Leikrit Kjartans er per-
sónugallerí og þó að persónurnar séu
mismikið unnar er sú tilfinning áleitnust
eftir að hafa séð sýningu Mosfellinga að
þó að stundin hafi verið ánægjuleg þá
hefði hún orðið ein af þessum sjaldgæfu
og fullkomnu í leikhúsinu ef farið hefði
verið aðeins dýpra, unnið aðeins lengur
með mannlega hegðun og samskipti. Því
það er það sem verkið fjallar um í grunn-
inn. Tónlistin er ótalin en fimm manna
hljómsveit, skipuð þremur gítarleikurum
og tveimur fiðluleikurum, setti sterkan
svip á sýninguna og vel til fundið að láta
þau standa til hliðar á sviðinu þar sem
þau léku og sungu af hjartans lyst dæg-
urtónlist frá tíma verksins. Falleg lýs-
ingin naut sín sérlega vel í skiptingunum
milli sviðs og hljómsveitar þó að einhver
mistök hafi orðið í tækninni á sýning-
unni.
Metnaður og nákvæm vinnubrögð eru
aðalsmerki sýningar Leikfélags Mos-
fellssveitar á Peysufatadeginum sem
færir áhorfendur næstum sjötíu ár aftur
í tímann og skal þeim óskað til hamingju
með góða og látlausa sýningu.
LEIKLIST
Leikfélag Mosfellssveitar
Höfundur: Kjartan Ragnarsson. Leikstjóri:
Örn Árnason. Leikmynd: Björgvin og Finnur.
Lýsing: Jökull Jóhannsson. Búningar og leik-
munir: Harpa, Dóra og Eva. Sýning í Bæj-
arleikhúsinu, 12. nóvember 2004
Peysufatadagurinn
Hrund Ólafsdóttir
LAUGARDAGUR í Listagili er heiti á röð tón-
leika sem hið nýendurreista, en 62 ára gamla
Tónlistarfélag Akureyrar gengst fyrir á þessum
vetri. Söngtónleikar Hallveigar og Árna Heimis
voru aðrir tónleikar í þeirri röð. Það er eflingu
félagsins einkar mikilvægt að njóta fjárhagslegs
stuðnings frá samstarfsaðila sínum Félagi ís-
lenskra tónlistarmanna til að komast af stað, þar
sem m.a. stuðningur Akureyrarbæjar á þessu
ári er mjög lítill.
Reyndar get ég ekki sleppt að lýsa yfir vand-
lætingu minni á að enn og aftur þurfi að kosta
miklu til að flytja flygil milli húsa til að af slíkum
tónleikum geti orðið í Listagili í höfuðstað Norð-
urlands. Ég hef sjálfur tekið þátt í skipulagi tón-
leika á Akureyri á fjórða áratug og hélt satt best
að segja að þessi útnesjamennska, sem maður
svo alltof oft tók þátt í áður, heyrði nú sögunni
til. Hvar er nú framsýnin? og sorglegt að heyra
fréttir af drætti á framkvæmd
Menningarhúss á sama tíma
og við gerum milljarða króna
útrás og síðan innrásir í er-
lendar og þóknanlegar mamm-
onshallir. Er nokkuð skrýtið
þó spurt sé hversvegna eigum
við alltaf að kyngja?
Þrátt fyrir þetta umstang
og það að flygillinn væri ekki
betri voru þessir tónleikar
með miklum ágætum hvað það
mikilvægasta áhrærir, þ.e.
tónlistana sjálfa og flutning
hennar. Hallveig hefur skæra
og tindrandi sópranrödd, sem
skilaði einstökum hughrifum,
sérstaklega í mýkri og veikari
stöðum, hætti samt stundum
til að verða fullhörð í hærri
legu. Túlkun og meðferð texta
var einstaklega góð og sam-
leikur beggja eins og best
verður á kosið. Efnisskráin sameinaði margt af
því besta sem samið hefur verið af söngvum á Ís-
landi og erlendis. Sum laganna mjög vel þekkt,
eins og Í dag skein sól, Hvert örstutt spor, Síð-
asti dansinn, An die Laute, Du bist die Ruh og
Gretchen am Spinnrad. Áhrifamikil í grípandi
flutningi voru lögin eftir Edvard Grieg við ljóða-
flokkinn Haugtussa eða Huldan eftir Arne Gar-
borg, sem heyrast of sjaldan, sérstök unun var
að hlusta á kiðlingaljóðið númer 6.
Sönglögin hans Hjálmars Helga, Ástarljóð
mitt og Við fljótið, eru sögð á tónmáli þar sem
efni ljóðs og notkun píanós og söngraddar ná að
grípa mann traustataki og halda. Annað lagið
var samið sem gjöf til Ásu, eiginkonu Hjálmars
og hitt til Sigríðar, móður hans. Slík náin per-
sónuleg tjáning í samstæðu söngva er fágæt og
einlæg tilfinning og natni þeirra Árna Heimis og
Hallveigar í túlkun þræddu þessar lagaperlur á
festi heitra kennda.
Það er mjög trúlegt að Grieg hafi fundist lögin
sín við ljóð Garborg best sinna sönglaga og eng-
um dylst heldur að Schubert hafi haft sín áhrif,
allavega á hinn lýsandi og flæðandi píanóleik í
Læk Griegs sammerkt við líkingu á stöðugu
hringsóli hjólsins í Litlu Grétu við rokkinn; þessi
stöðuga hreyfing tímans, þar sem treginn á svo
oft erfitt með að fylgja og vill jafnvel helst
hverfa í. Efnisskrá tónleikanna lauk svo með
Jennýjar sögu úr söngleiknum Lady in the Dark
við texta Ira Gershwin og þar náði túlkun þeirra
Hallveigar upp í rjáfur og rúmlega það.
Gígja Sigfúsar Einars og Benedikts Gröndal
kom svo sem myndarlegt endurgjald við fagn-
andi lófataki.
Einstök hughrif
TÓNLIST
Deiglan
Tónlistarfélag Akureyrar.
Söngvar eftir: Pál Ísólfsson, Jórunni Viðar, Jón Nordal,
Karl O. Runólfsson, Edvard Grieg, Franz Schubert,
Hjálmar H. Ragnarsson og Kurt Weil.
Hallveig Rúnarsdóttir, sópran,
Árni Heimir Ingólfsson, píanó.
Laugardaginn 20. nóvember 2004 kl. 16.00.
Söngtónleikar
Árni Heimir
Ingólfsson
Jón Hlöðver Áskelsson
Hallveig
Rúnarsdóttir