Morgunblaðið - 22.11.2004, Blaðsíða 17

MORGUNBLAÐIÐ MÁNUDAGUR 22. NÓVEMBER 2004 17
UMRÆÐAN
410 4000 | landsbanki.is
Banki allra landsmanna
Í
SL
EN
SK
A
AU
G
LÝ
SI
N
G
AS
TO
FA
N
/S
IA
.I
S
L
BI
2
65
03
1
1/
20
04
Í
SL
EN
SK
A
AU
G
LÝ
SI
N
G
AS
TO
FA
N
/S
IA
.I
S
L
BI
2
65
03
1
1/
20
04
Landsbanki Íslands hf.
Umsjón með sölu skuldabréfanna og skráningu í Kauphöll Íslands hefur Verðbréfamiðlun Landsbanka Íslands,
Hafnarstræti 5, 155 Reykjavík. Skráningarlýsing og önnur gögn sem vitnað er til í lýsingunni er hægt að
nálgast hjá Landsbanka Íslands.
Skráning skuldabréfa í Kauphöll Íslands
Jarðboranir hf.
1.000.000.000 kr.
1. flokkur 2004
Nafnver› útgáfu: Heildarnafnverð flokksins er 1.000.000.000 kr.
Skilmálar skuldabréfa: Skuldabréf 1. flokks 2004 eru gefin út til 6 ára og endurgreiðist
höfuðstóll í einu lagi þann 17. ágúst 2010. Vextir greiðast 17. febrúar
og 17. ágúst ár hvert, fyrst 17. febrúar 2005 og síðast 17. ágúst 2010.
Útgáfudagur bréfsins er 17. ágúst 2004. Skuldabréfið ber 5,60% fasta
ársvexti. Auðkenni flokksins í Kauphöll Íslands verður JARD 04 1
Skráningardagur: Kauphöll Íslands mun taka bréfin á skrá þann 26. nóvember 2004.
Næringarfræði er
sjálfstæð náttúruvís-
indagrein sem fjallar
um hlutverk næring-
arefna í líkamanum
og tengsl mataræðis
og heilsu. Næring-
arfræðin tekur á
málefnum sem
snerta okkur öll. Of-
þyngd og offita hef-
ur aukist, en á sama tíma þjást
ákveðnir hópar í þjóðfélaginu af
skorti af næringarefnum. Kennsla
og öflug rannsóknarstarfsemi fer
fram á rannsóknarstofu í næring-
arfræði við Háskóla Íslands og
Landspítala – háskólasjúkrahús.
Þessi starfsemi byggist á einum
prófessor, nemendum og verkefn-
aráðnum samstarfsmönnum. Mik-
ilvægt er nú að tryggja áframhald-
andi starfsemi og nýtingu ótal
möguleika til alþjóðlegs samstarfs
og rannsókna sem nýtast Íslend-
ingum. Það verður best gert með
fjölgun stöðugilda og stofnun
rannsóknarstofnunar í næring-
arfræði.
Ör framþróun
í næringarfræði
Árið 2003 gerði Alþjóðaheilbrigð-
ismálastofnunin (WHO) skýrslu
um mat og næringu í forvörnum
sjúkdóma. Næringarfræðin er ung
fræðigrein, þekking eykst dag frá
degi og því nauðsynlegt að fylgjast
vel með vísindasamfélaginu. Eftir
því sem áhugi og skilningur al-
mennings og stjórnvalda eykst á
því hve mikilvægur maturinn er
fyrir heilsu okkar þá er meiri þörf
fyrir rannsóknir og kennslu á
þessu sviði. Mikilvægt er að skapa
öfluga stétt næringarfræðinga og
-ráðgjafa hér á landi sem leggur
áherslu á rannsóknir og getur
meðal annars metið nýjungar eins
og þær birtast neytendum og lagt
til að mynda mat á aðferðir til að
grennast eða ný fæðubótarefni
sem lofuð eru í hástert af fram-
leiðendum.
Hérlendar rannsóknir
Rannsóknarstofa í næringarfræði
hefur unnið að fjölda rannsókna
sem bæði eru vísindalegar og hag-
nýtar. Þær varða atvinnulífið
vegna þess að þær fjalla um ís-
lensk matvæli, m.a. mjólk og fisk,
auk þess sem þær varða velferð
almennings. Fyrst og fremst lúta
þær að heilsu barna og ungs fólks,
auk mataræðis sjúkra og aldraðra.
Árangur stofunnar hefur verið
mikill og hefur hún birt fjölda
verka í ritrýndum alþjóðlegum vís-
indatímaritum á sl. árum auk þess
sem íslenskt efni hefur verið gefið
út. Þær rannsóknir sem nú eru
styrktar af erlendu fé varða mjólk
og hollustu, fiskneyslu og áhrif á
megrun og efnaskiptavillu, áhrif
fiskneyslu snemma á lífsleiðinni,
glýkemískan stuðul norrænna mat-
væla, og hvernig megi stuðla að
hollum lifnaðarháttum skólabarna,
m.a. auka ávaxta- og grænmet-
isneyslu. Auk þess er Inga Þórs-
dóttir prófessor í næringarfræði
þátttakandi í stjórn vísindaverk-
efna og ráða, og í ýmsum opinber-
um hópum um ráðleggingar um
næringarefni og mataræði.
Rannsóknarstofan var sjálfstætt
byggð upp kringum rannsókn-
arverkefni Ingu Þórsdóttur sem
eina fasta starfsmanns stofunnar
og hefur hann ekki hlotið laun af
styrkjafé eða fjárveitingum til
verkefna. Störf Ingu Þórsdóttur
við Landspítala – háskólasjúkra-
hús og Háskóla Íslands hafa sett
Ísland á kortið hvað varðar rann-
sóknarnám og alþjóðlegar vísinda-
rannsóknir í næringarfræði.
Hverju hafa rann-
sóknirnar skilað?
Niðurstöður rannsókna rannsókn-
arstofu í næringarfræði hafa leitt
til betri ráðlegginga um mataræði
ungbarna og framleiðslu íslenskrar
mjólkurvöru (stoðmjólkur) sem
þeim er ætluð. Rannsaka þarf á
landsgrundvelli árangur af þessum
nýju ráðleggingum. Rannsóknir
rannsóknarstofu í næringarfræði
hafa einnig leitt í ljós meiri sér-
stöðu íslensku mjólkurinnar, en
upphaflega var gert ráð fyrir,
bæði hvað varðar próteingerðir og
fitu. Þær sýna einnig að prótein
sem talin eru geta valdið syk-
ursýki eru í minna magni í ís-
lensku kúamjólkinni en í mjólk
stórra erlendra kúakynja.
Hvers vegna þarf rannsókn-
arstofnun í næringarfræði?
Mikilvægt er að átta sig á að all-
ar opinberar ráðleggingar byggj-
ast á rannsóknum, ráðleggingar
detta ekki af himnum ofan og eru
ekki hugdettur eða duttlungar
þeirra sem þær setja. Það er einn-
ig mikilvægt að gera sér grein fyr-
ir að það er ekki í öllum tilfellum
hægt að nýta erlendar rannsóknir
til ráðlegginga hérlendis þar sem
aðstæður eru oft mjög mismun-
andi og taka þarf tillit til sér-
íslenskra aðstæðna. Rannsókn-
arstofan hefur verið eini
vettvangur rannsókna á mataræði
og heilsu barna hérlendis og einn
af fáum vinnustöðum næring-
arfræðinga hér á landi. Stofnun
rannsóknarstofnunar í næring-
arfræði er því lykill í baráttu fyrir
því að fræðigreinin geti verið til á
Íslandi því án rannsóknarstofn-
unar er ekki hægt að tryggja fjár-
mögnun rannsókna á sviði næring-
arfræði á Íslandi. Auk þess er
hætta á að vel menntað fólk í
fræðigreininni þurfi frá að hverfa
og snúa sér að öðrum viðfangs-
efnum og þjóðin tapi þar af leið-
andi þeirri þekkingu sem nú þegar
hefur verið byggð upp með þrot-
lausri og ósérhlífinni vinnu eina
fastráðna starfsmanns rannsókn-
arstofu í næringarfræði. Ljóst er
að framþróun í greininni er ekki
möguleg nema stöðugildum verði
fjölgað og hægt verði að auka
rannsóknargetu og kennslu í
greininni. Ef við nemum staðar
núna verða Íslendingar eftirbátur
annarra þjóða í málefnum sem
snúa að næringu. Það er því nauð-
synlegt að stofnuð verði öflug
rannsóknarstofnun sem sinnir
þeim málum.
Er þörf á rann-
sóknarstofnun í
næringarfræði?
Bryndís Eva
Birgisdóttir og
Ingibjörg Gunn-
arsdóttir fjalla um
næringarfræði
Bryndís Eva
Birgisdóttir
’Ef við nemum staðarnúna verða Íslendingar
eftirbátur annarra
þjóða í málefnum sem
snúa að næringu.‘
Höfundar eru doktorar í næring-
arfræði og starfsmenn rannsóknar-
stofu í næringarfræði.
Ingibjörg
Gunnarsdóttir