Frjáls þjóð


Frjáls þjóð - 28.05.1955, Blaðsíða 6

Frjáls þjóð - 28.05.1955, Blaðsíða 6
FEJÁLS ÞJÓÐ Laugardaginn 28. mai 1955 I uÍUiomisarí ræUtunz kjólbelti myndu stórbæta ræktunarskilyrðin Árvtssari uppskera í skjólt Hmgsróinga Víða um lönd, sem em miklu hlýrri og veðursælli en ísland, er nú lagt hið mesta kapp á það að rækta skjólbelti, því að margsannaS er meS bæSi mörgum og umfangsmiklum tilraunum, aS meS góSum skjólbeltum má stórauka uppskerumagn flestra nytjajurta. Tvær af stórþjóðum heimsins, Rússar og Bandaríkjamenn, hafa þegar framkvæmt stórfeilda skjólbeltarækt á óra- víðum svæSum, og því aSeins hafa þær ráSizt í þessar ir.iklu ræktunarframkvæmdir, aS fullkomlega er sann- aS, hversu mjög skjólbeltin bæta skilyrSi til landbún- aðar. Eins og Ijóst má vera, eru , skjólbeltin þó mikilvægust, þar sem veðrátta er næðings söm og sumarhitinn á tak- mörkum þess, aS hann nægi tíl Iífsþroska jurtum þeim, er rækta á. Þar geta skjól- bcltin algerlega riðið bagga- muninn um það, hvort rækt- unin er árviss og uppsker- an viðunandi. Þetta mál er i því mgög mikilsvert fyrir íslendinga, er búa í vinda- sömu berangurslandi þar sem sumarhitinn er að jafnaði lágur. Skjól og hlýja. Skjólbeltin veita ekki aðeins skjól, heldur helzt hitinn miklu betur í' skjóli en á berangrj. Sérstaklega gætir þessa mik- ið móti sól, og hefur verið sannað með mælingum, að stundum getur hiti í skógar- skjóli verið tvöfalt meiri en á berangri. í öðru lagjL nýtur jarðrakans miklu betur í skjól- inu, og víð hæga uppgufun helzt hitinn betur í moldinni en ella. Lbks verða svo jurtir í skjóli fyrir ólíkt minni skakkaföllum en jurtir á ber- svæði, þar sem stormar slíta s£ þeim blöð og blaðhluta og skerða þannig öndunar- og meltingarfæri plantnanna og draga úr vexti þeirra. A vetrum safnast líka meiri snjór í nánd við skjólbeltin en á bersvæði, og það skýlir jörð- inni og rniðlar henni raka. FjórSimgsauki uppskerunnar. Meðal þeirra, sem gert hafa rækilegar tilraunir um nyt- semi skjólbeltanna, eru Danir. Á Jótlandi er talið, að upp- skeruauki af skjólbeltum sé oftast 20—30 af hundraði og mestur, þegar verst árar. Gras- og smárauppskera er talin auk- ast um 24% til jafnaðar, korn- uppskera 11—21%, rófnaupp- skera 30—35% og kartöfluupp- skera allt að 58%. í harðbýl- um héruðum hefur uppskeru- aukningin reynzt meiri en í góðviðrasömum sveitum. Skjólbehi á íslandi. Hér á landi hafa óvíða ver- ið gerð skjólbelti, en það er þó engum vafa undirorpiö, hvaða gagn yrði að þeim, bæði á túnum og garðlöndum, auk þess sem telja má víst, að korn- yrkja á skjólbeltalandi í sæmi- lega hlýjum héruðum yrði al- veg árviss. Jafnvel þótt landþröngt sé, borga skjólbeltin sig, því að uppskeran eykst meira en svar- ar því landi, er þarf undir þau. Sérstaklega myndi það auka uppskeru allra garðjurta og rótarávaxta, ef garðlöndunum væri búið skjól. Tómlæti að hafast ekki að. Við getum með margvísleg- um hætti gert land okkar betra og byggilegra. Margt, sem ætti að gera, er alviðurkennt, en eigi að síður ríkir um það tóm- læti og sinnuleysi. Ræktun skjólbelta er eitt af því, sem gera ber til þess að tryggja betri, fjölbreytt- ari og öruggari uppskcru af því landi. sem við ræktum. Það er kominn tími til þess, að hafizt sé handa á skipu- legan hátt um ræktun skjól- belta í stórum stíl. Við þurf- um að vísu að bíða svo sem einn. áratug eftir fullum ár- angri af þeim störfum, en það er ekki langur tími, þeg- ar þess er gætt, að við er- um að leggja í þann sjóð, er mun skila okkur og niðjum okkar ríkulegum vöxtum. Á ffirisillít vi'f/é — Framh. af 5. síðu. hvanngrænir á sumrin, njólinn eins og dularfullur frumskóg- ur i fjallahlíðum, en undir- gróðurinn arfi.'Og skurðirnir miklu eru farnir að líkjast jarðföllum. Engin rök verða færð fyrir þvi, en mönnum finnst samt, að tímabil sjálfra byggingarframkvæmdanna sé enn nokkuð langt luidan. Æskulýðurinn fær ekki einu sinni að kljást við rúður i hálfgerðri byggingu, eins og þegar sundhöllin og þjóðleik- húsið voru i uppsiglingu forð- um. Æskulýðshöllin þrjózkast nefnilega við að koma niður á jíirðina, ekki siður en Kjar- valshúsið, sem alþingi ætlaði að láta rikið byggja hér end- íir fyrir löngu. Klængur. MUNIÐ ASKRIFENDA- SÖFNUN FRJÁLSRAR ÞJÓÐAR. HEFJIZT STRAX HANDA. Jón frá Pálmholti: Öldin okkar II. HiS merka og margeftirspurSa rit, ÖLDIN OKKAR I.—II., samtíSar- saga í fréttaformi, prýdd mörg hundruS myndum, fæst nú aftur. Hér er þó aðeins um mjög takmarkaðan eintakafjölda að ræða, og áSur en varir verður þetta stórfróðlegá rit ófáariÍegt aftur, eins og þaS hefur verið undanfarin ár. Öldína okkar má ekki vanta í bókaskápinn á neinu ísienzku heimili IÐUNNARÚTGÁFAN ¦ 4 iSí 0 SkóIavörSustíg 17, — Sími 2923. Blíöur fer blærinn um hlíðar, er birtir a} vori. Flytur hann sunnan um sœinn suðrœna hlýju. Fagna því fjallgrós og mosar, er ýannirnar bráðna, og lyngið á algrónum ásum angar að nýju. Sefur söngfugl í runni og sóley i túni, fífill og fjóla í brekku og fjalldrapi á heiðum, lömbin i lautum og hvammi og lyngið í holti, sefur og folald á fjalli og fiskur í lœkjum, og döggin grœtur í grasi og gígjan i hamri, því vindurinn ber út í vorið veikburða andvörp blóma, sem kremjast und köldum kúgarahœlum, og fugla, sem fallbysur drápu, á flugleiðum heimsins. En hlývindur suðrœnna sœva, sigra þú megir, svo trúin á landið og lífið lifi og blómgist. \ íslandið, eyjan min áyra, anga þú fögur, og minntu nú svikula syni á söguna þína. MMWWWWWW Eftirhreytur frá Klakksvík ¦ Framh. af 8. síðu. Eirm kvað: O feðranna andi ið varðveitti landið á fornum víggjum —;; vend hatur til gleði; ger vónbrot til megi; gev Föroyingum Föroyar av nýggjum! Annar kvað: Her norður í víkini eingin. vil teg siggja, slepp tær niður til örnaríki, har hinir fimmarnir flýggja. Aðrir lögðu fram lið sitt á áþreifanlegri hátt. Talið er, að Klakksvíkingar hefðu komið sér upp 900—1000 manna vopnuðu liði til þess að taka á móti danska lögregluhðinu, ef það freistaði landgöngu í Klakksvik. Þeir fengu send högl og púður, riffla og byssur víðs vegar úr eyjunum, og sumt af þessu vissu þeir alls ekki hvað- an kom. Kynstrin öll voru bú- in til af handsprengjum, og var sagt í frönskum og hol- lenzkum blöðum, að það væri starfi barna í Klakksvík að ganga frá handsprengjum. Hafnarmynninu var lokað með gömlum skipum, og komu þar einkum að góðu haldi togarinn Barmur, sem einn landstjórnar- mannanna, Hákon Djurhuus, hafði fengið til Klakksvíkur, en orðið þar að viðlíka gagni og Höfðaborgin fyrir Skagstrend- inga og Dýrfirðingur fyrir Þingeyinga. Úti í þessum gpmlu skipum var komið fyrir sprengiefni og lagðir í það raf- magnsþræðir úr landi, svo að hægt væri að sprengja þau þaðan í loft upp. En meðaii Klakksvíkingar stóðu vörð með alvæpni lék lúðrasveit hressi- leg lög, svo að fólki leiddist síður biðin. Danska lögregluliðið, sera. beið suður á Skálafirði í Parke- ston, smjörflutningaskipi frá Esbjerg, hafði, auk venjulegs lögreglubúnaðar, 9 milb'meti-a Húskvarna-skamrrfbyssur, Otterup-vélbyssur, sem geta skotið 480 skotum á mínútu, Madsens-handsprengjur, riffla af mörguni gerðum, reyk- sprengjur, táragassprengiur^ lögreglubíla og sporhunda. En sem betur fór, kom aldrei neitt af þessu til Klakksvík- ur. Nokkrir menn fóru hins vegar á land i Sólmundarfirði til að sækja vatn, en Færeying- ar brugðu við og tæmdu brunn- inn. Urðu lögregluhienn að standa vörð við hann, þar til aftur kom í hann vath. FERÐARITVÉLIN fyrirliggjandi. Verð kr. 1490.00. BORGARFELL h.f. Klapparstfg 26, sími 1372, i STAOA yfirhjúkrunarkonu yið Arnarholt á Kjalarnesi er laus til! umsóknar frá 1. okt. n.k. Laun samkvæmt launasam- þykkt Reykjavíkurbæjar. Umsóknir sendist undirrituðum fyrir 1. júlí n.k. BORGABLÆKNIR.

x

Frjáls þjóð

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Frjáls þjóð
https://timarit.is/publication/311

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.