Mánudagsblaðið


Mánudagsblaðið - 05.06.1950, Blaðsíða 4

Mánudagsblaðið - 05.06.1950, Blaðsíða 4
MÁNUDAG9BLAÐIÐ Mánudagur 5, júní -1950. - MÁNUDAGSBLAÐID BLAÐ FYRIR ALLA Ritstjóri og ábyrgðarmaður: Agnar Bogason Blaðið kemur út á mánudögum. — Verð kr. 1,50 í lausa- sölu, en árgangurion, 52 blöð, 48 krónur Afgreiðsla; Kirkjuhvoli, 2. hæð, opin á mánudögum. Sími ritstjóra: 3975. Prenta 3ja Þjóðviljans hJ. Gjaldeyrisnefndin [ Framhald af 1. síðn. ; | að minnsta kosti ef þeir | nenna ekki að.áfrýja tU g hæstaréttar, og verðum | við því að álykta, að nef nd- í armennirnir vinni strang- | heiðarlega eftir settum \ reghim!! \\ En hvernig skyldu þá | þessar furðulegu reglur i vera, fyrst dómurinn féll I á þessa Ieið? Eg veit það ekki, og ég hugsa, að flest- ir lesendur mínir viti það ekki heldur. Við verðum því að gera okkur í hugar- lund, hvernig þær k'ti út. Mín persónulega skoðun er sú, að þessar „settu regl- ur" séu einhver dæmalaus vanskapnaður og saman- setningur, og það sé hunda heppni, ef þær hafa ekM í gáleysi verið gripnar upp úr okkar ágæta blaði „Speglinum". Eg ætla að minnsta kosti að bregða upp nokkrum spegihnynd- um af störfum GIVF, eins og þau hafa komið mér f yr- ir sjónir í sambandi við þau viðskipti, sem ég hef neyðzt til þess að eiga við GIVF undanfarin ár. Eg efast ekki um, að flestir Iesend- ur þessa blaðs eigi margar furðulegar minningar um sín viðskipti við nefndina, og getur því hver og einn reynt að gera sér hug- myndir um reglur þessar, sem GIVF á að starfa ef tir, og hefur gert, eftir því sem rétturinn segir. Við verðum að sætta okk ur við fógetadóminn um GIVF/4, en marga menn vissi ég hlæja mikinn, er þeir lásu hann, og ýmsum þótti. hann fyndnasta skrýtlan, sem komið hafði í Morgunblaðinu árum sam an. Maður neyðist stund- um til þess að finna skop- ið í alvarlegustu atburðum, þótt sú iðja virðist nokkuð kaldhæðnisleg. Fyrir um tveim árum tók GIVF þá ákvörðun áð setja verk sin á meta- skálar. Með auglýsingum í dagblöðum og útvarpi kaU- *ði neíndio inn öU þau leyfi, sem væru í umferð. Það var þegar orðið Ijóst, að of mikið hafði verið gef- ið út af þeim bláu sneplum. Enda kom í ljós, þegar far- ið var að telja saman, að GIVF var búin að gefa út gjaldeyrisleyfi fyrir tug um miUjóna króna f ram yf ¦ ir það, sem til var af er- lendum innstæðum. — Fá- fróðir og embættislausir fuglar eins og ég, spyrja í einfeldni: Hafði GIVF með öllu sínu f jölmenna skrif- stofuliði ekfcert bókhald haft yfir það, hvað eyddist af gjaldeyri þjóðarinnar? Var það þa gatt, sem allir fullyrtu, að sérhver nefnd- armaður og ýmsir fulltrú- ar GIVF sætu kófsveittir við skriftir, við að gefa út leyfi upp á eigin spýtur til vina, ættingja og kunn- ingja, og án þess að það kæmi fyrir nefndarfundi? Hvaða skýring er önnur til á svona vinnubrögðum? Eg trúi því varla, að þeir hafi verið SVO kærulausir og heimskir, (við öllu er þó að búast), að þeir hafi gefið út leyfin á síldarpeninga, á meðan sfldin var enn ó- veidd einhversstaðar úti í hafi. Það þætti líklega ekki gáfulegt af embættislaus- um almúgamanni, sem spil- aði til dæmis í háskólahapp drættinu, ef hann tæki upp á þeim skratta að fara að eyða og sóa háum vinningi áður en búið væri að draga og áður en hann vissi hvort vinningurúm félh í hans hlut. Það ef margt, sem bend- ir til þess, að vinnubrögð GIVF hafi fyrr og síðar verið með þeim endemum, að slíkt og þvílíkt sé ó- þekkt á nokkurri annarri ' opinberri skrifstofu hér á landi, og er þá mikið sagt. Mín reynsla er að núnnsta kosti sú, að ég hef aldrei fcynnzt annarri eins upp- Iausn, ókurteisi og ósann- sögU. Þetta stafar ef laust ekki af lélegu innræti eða eðU -¦-¦ starfsfólksins, því sumir hver^r eru alúðin s jálf of an í tær, en það virð ist enginn vita neitt og eng- inn verá skyldugur tU þess að taka tiUit til þess, að tími viðskiptamanna nefndarinnar sé einhvers virði. Eg efast ekki um, að margt af starfsfólkinu vinni eins og fyrir það er lagt* °g Uka þegar það skrökvar því að okkur, að þeir menn séu ekki við, sem spurt er eftir. Ekki veit ég, hver réð því, að aldrei þurfti ég að búast við því, að ég fengi svar við um- sókn, sem ég sendi inn til GIVF á þeirra eigin eyðu- blöðum. Maður varð að fara aftur og aftur í bið- raðir, til þess að f á að tala við þá háu herra, sem „tóku á móti", og ef þeir f engust tíl viðtais, þá varð að knékrjúpa fyrir þeim, og helzt að kyssa þá á stóru tána og biðja þá náðarsam- legast að svara umsóknun- um. 1 hverri ferð varð ég að Ieggja inn afrit af um- sókninni, því auðvitað kom það ekki t'ú mála, að hægt væri að finna þær umsókn- ir, sem áður var búið að teggja inn. Nefndarmenn- irnir, sem voru útblásnir af elskulegheitum, lofuðn að TAKA UMSÓKNINA FYK IR Á FUNDI, því þetta var stórt útflutningsfyrirtæki, sem ég sótti um fyrir. Ekki var hægt að af greiða MIG á stundinni, því ég var ekki í neinum f jölskyldutengsl- um við neinn þeirra og hafði sónia mins vegna forðazt að komast í kunn- ing^skap við meðUmi GIVF. Þessar ferðir var maður neyddur tU þess að END- I7KTAKA nokkrum sinn- um, þvi auðvitað kom ekk- ert svar, þrátt fyrir gefin loforð. Stundum striddu þeir mér með því í nokkrar vik- ur að segja, að umsóknin lægi hjá Fjárhagsráði til umsagnar, en þegar ég fór þangað ,sagði Fjárhagsráð, að umsóknin væri hjá GIVF. Það var innilega leiðinlegt að röltu á miUi þessara herra og láta haf a sig þannig áð fífli, þar sem ég vissi, að hvorugur aðil- inn treysti sér tU þess að finna umsóknina eða nennti því ekki, og þótti því þægilegra að taka ó- sannindin í þjónustu sína. Það var heldur ekki heigl- uni hent að ná taU af „æðstu pfestunum", því t. d. í Fjárhagsráði þurfti maður fyrst að snúa sér til laglegrar stúlku, sem sat inni í afgirtiim krók, og háfði það hlutverk áð visa viðskiptaviáum . ihn tíl manns, sem var i öðru her- bergi og hafði þann starfa að vísa okkur viðskiptavin- unum inn tilfuUtrúans, sem ekki var við, eða þá upp- tekinn á f undi útií bæ. Lokasennan stóð svo um það; nefndarmenn sögðu leyfið vera afgreitt, en af- greiðslustúJkurnar sóru og sárt við lögðu, að það hef ði ekki komið fyrir augu þeirra. Það var oft erfitt að fá þessa tvo aðila tU þess að syngja sömu rödd, en ég er helzt á því, að stúlkurnar hafi haft rétt- ara fyrir sér, nema hvað þær leituðu stundum mjög kæruleysislega í tugum eða hundruðum leyfa, sem ekki virtist raðað eftir stafrófs röð. En ég gerði mér í hug- arlund, að þeim leiddist innilega þessi sisuðandi mannskapur fyrir framan borðið, og mér fannst það nærri því eðlUegt, því þeir voru oft fram úr hófi þrá- ir. Oftast fékfcst þó leyfið tveim til f jórum mánuðum síðar en bráðnauðsynlegt var. Eitt vorið, þegar ég var að eltast við stúlkumar h já GIVF og néfndina sjálfa, varð ég þess vís, að mikU og óhugguleg pest geisaði um höfuðstaðinn. Ekki vissi ég, hvernig hún verk- aði á sjúkUngana, en bólu- setningar og súlfatöflur dugðu víst efcki til þess að Iækna. Hið eina, sem virtist duga, var að senda sjúkl- ingana til útlanda sér tU heilsubótar. — Hundruð manna stormuðu upp í skrifstofur GIVF og veif- uðu læknisvottorði framan í starfsfóikið og kröfðust þess að-fá erlendan gjald- eyri út á þessi plögg, svo þeir mættu lífi og limum halda. Auðvitað urðu svona alvarleg tilfeUi!! að ganga fyrir öðrum ónauðsynlegri greiðslum. AUir aðrir en meðlimir GIVF vissu upp á sína tíu fingur, að hér voru óheiðarleg vottorð á ferðinni. GIVF jós pening- um á báða bóga i þessar heilsubótarferðir. Eg er ekki að fárast yfir því, að Islendingar fái tækifæri tU þess að fara utan og skoða sig um, þvi að það er hoUt og nauðsynlegt hverjum manni; é g er aðeins að benda á það f uf ðulega f yr- irbæri, að ekfci var hægt að fá til þess leyfi nefndarinn ar nema með blekkingum. Og furðulegt var það, að læknar skyldu fást til þess að misnota ábyrgðarstöðu sina í þ jóðf élaginu og mis- bjóða virðingú' sinui með slíkum ritstört'um. Þegar svo GIVF fór að skammast sín fyrir þetta, sneri hún blaðinu svo hreinlega við, að oft var erfitt að fá g jald eyri til Iækninga í Ufsnauð- i syn, nema með ærinni fyr- irhöfn. En það þarf ekki vottorð tU þess að blekkja GIVF, þvi enn þann dag í dag fer fólk út um aUar álfur í lúx- usf lakk með bíla sína, f óUí, sem gerir sér það að reglu að FARA ÁRLEGA til út- landa að gamni sínu. Það má vel vera, að suniir þess- ir flækingar biðji ekki um neinn gjaldeyri og geti f ar- ið án þess. En ég hef aldrei heyrt þess getið, að gjald- eyriseftirUtið spyrji þá við heimkomuna fyrir hvaða f é þeir hafi Ufað og ieikið sér. Það er víst engum, sem kemur það við, og ef tU vUl hefur gleymzt að setja ákvæði um það í lagabók- stafinn. Þess ber og að gæta, að gjaldeyrisþjóf arn- ir eru meira og minna úr öllum stjórnmálaflokkun- um og þessi „smáatriði" eru því dregin út úr deilu- málunum, af þvi að þau eru kaup-fcaups, eins og svo margt annað, sem sam- komulag næst um að þegja yfir í öllum stjórnmála- flokkunum. GIVF á líka mikla sök á þessu, þar sem ýmsir telja það ekki saknæmt að draga erlendan gjaldeyri undan handarjaðri þeirra, vegna þess að nefndin noti hann hvort sem er aðeins á rang- látan og fyrirUtlegan hátt handa vinum sínum og kunuingjum, án tiUits til þess, hvar þörfin sé brýn- ust. Innflutningur á Uðnum árum hefur verið furðuleg- ur. Það er oft búið að skrif a um það, að GIVF virðist aldrei hafa gert sér það ljóst, hvað okkur fslending um væri hoUt að flytja inn margar bifreiðar. Enn þann dag í dag er verið að flytja inn nýjar lúxusbif- reiðar. Það er víst ekki nærri komið nóg. En hver j- ir fá að flytja inn þessa vöru? Vinir og kunningjar? Það er að minnsta kosti þýðingarlaust fyrir hvern óbreyttan borgara að sækja um leyfi til þess, Ef umsækjandi er ókunnur, heiðarlegur og hrekklaus, og vill ekki fara neinar krókaleiðir, þá fær hann að eins blátt eg kalt NEI, og það er jafnvel hlegið að barnaskap hans. Nei, það er jafn nauðsynlegt fyrir hanh að fá gott „samband" Framhald 4 7. ssiðu.

x

Mánudagsblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Mánudagsblaðið
https://timarit.is/publication/313

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.