Fréttablaðið - 14.03.2003, Blaðsíða 27

28 14. mars 2003 FÖSTUDAGUR
Deilur eru um hvort skattar hafi hækkað eða lækkað á rúmum síðasta áratug. Tölur hafa verið lagðar fram um að skatt-
byrði sé lægri og kaupmáttur launa hafi hækkað. Þeir sem vinna fyrir lægstu laununum eða lifa á bótum eru ekki sama
sinnis. Því er haldið fram að stærri hluti tekna fari nú í skatta en áður. Þeir Hannes Sigurðsson hjá Samtökum atvinnulífs-
ins og Einar Árnason hagfræðingur skýra hvor sitt sjónarmið.
Skattalækkun eða hækkun
Einar Árnason hagfræðingur:
Hærri skattar á
lægri tekjur
Skattar hafa hækkað á lægri tekjur hvort semmiðað er við hækkun þeirra frá árinu 1988,
1990 eða 1994.
Skattar eru greiddir af tekjum yfir skattleysis-
mörkum. Þar sem skattleysismörk hafa alls ekki
hækkað eins og verðlag eða laun yfir þennan
tíma greiðir einstaklingurinn í raun skatta af
hærri hluta tekna sinna. Þannig getur þurft að
lækka skattprósentuna (skatthlutfall stað-
greiðslu) mikið svo skattar hans af tekjum standi
í raun í stað. Því er
nær að líta á þróun
skatta sem hlutfall
af tekjum.
Ef dæmi er tek-
ið um mann sem
var með 64.012 kr.
á mánuði í tekjur
árið 1990 uppfærð-
ar með verðlagi og
sama kaupmætti
gera þetta kr
100.000 árið 2003.
Á þessum tíma
hefur skatthlutfall
staðgreiðslu lækk-
að úr 39,79% í
38,55% en samt
greiðir hann
stærri hluta af
sínum tekjum í skatt vegna lægri skattleysis-
marka að raungildi.
Hann greiddi þá kr 3.989 eða 6,2% tekna
sinna í skatt árið 1990, en nú, árið 2003, greiddi
hann kr 10.183 eða 10,2% (11,7% hjá þeim sem
eru yfir 70 ára) tekna sinna í sama skatt. Skatt-
byrði hans hefur því aukist verulega þrátt fyrir
lækkun skattprósentunnar. Hún þyrfti í raun að
lækka úr 38,55% í 23,59% fyrir þennan einstak-
ling miðað við óbreytt skattleysismörk svo hann
hækkaði ekki í skattbyrði. Þetta sýnir hve vara-
samt er að líta einungis á skatthlutfall stað-
greiðslu.
Lausleg skoðun gefur til kynna að allir með
lægri tekjur en 242.000 á mánuði árið 2003 miðað
við þessar forsendur greiði meira í skatt af tekjum
nú árið 2003 en árið 1990. ■
Hannes Sigurðsson hagfræðingur
Samtaka atvinnulífsins:
Hærri skattar af
hærri launum
Ítekjuskattskerfið er innbyggt að skattgreiðslurvaxa með hækkandi tekjum. Með öðrum orðum
þá er tekjuskatturinn stighækkandi. Þetta gerist í
samspili tekjuskattshlutfallsins og persónuaf-
sláttarins. Af 100 þús. kr. mánaðarlaunum eru nú
greiddar kr. 12.500 í skatt eða 12,5%, en af 200
þús. kr. mánaðarlaunum eru greiddar kr. 51.000
eða 25,5%. Af mánaðartekjum umfram 340 þús.
kr. hjá einstaklingi greiðist hátekjuskattur og
greiðast rúmar 130
þús. kr. í tekjuskatt
af 400 þús. kr.
mánaðartekjum
eða tæplega 33%.
Það er því ljóst að
ef launin hækka þá
hækkar tekjuskatt-
urinn bæði í krón-
um og prósentu
miðað við óbreytt-
an persónuafslátt.
Frá janúar 1995
til janúar 2003
hækkuðu lægstu
mánaðarlaun um
116%. Á sama tíma
hækkaði vísitala
neysluverðs um
31% og því jókst
kaupmáttur þeirra um 65% á þessu tímabili. Af
lægstu mánaðarlaunum var ekki greiddur tekju-
skattur árið 1995 en árið 2003 bera þau 10,5%
skatt. Kaupmáttur lægstu mánaðarlauna eftir
skatt hefur því aukist um 47%. Skýringing á því
að greiddur er tekjuskattur af lægstu mánaðar-
launum nú er einfaldlega þessi mikla kaupmátt-
araukning.
Á Íslandi eru skattleysismörk mun hærri en í
öðrum löndum. Persónuafslátturinn er í eðli sínu
undanþága frá skatti. Undanþágur valda því að
skatthlutföll verða hærri en ella auk annars óhag-
ræðis. Því væri að mörgu leyti eðlilegast að hafa
engan persónuafslátt, greiða skatt af öllum laun-
um, og að hafa skatthlutfallið lægra. Það er já-
kvæð þróun að breikka skattstofninn og lækka
prósentuna. ■
Samningur um kaup:
Breytir eðli
varnarinnar
VIÐSKIPTADEILUR Gísli Baldur Garð-
arsson lögmaður hefur sagt sig
frá málsvörn Jóns Ásgeirs Jó-
hannessonar í máli Dalsmynnis
sem er í eigu Eyjólfs Sveinssonar
gegn Jóni og
Þorsteini Má
Baldvinssyni.
D a l s m y n n i
telur þá hafa
brotið á sér
v a r ð a n d i
samning sem
kvað á um að
ef þeir seldu
bréf í Íslands-
banka á hærra verði en Eyjólfur
seldi sín bréf á, fengi hann
greiddan mismun.
Málsvörn Gísla Baldurs
byggðist á því að engin vitneskja
hefði verið um slík viðskipti hjá
umbjóðendum sínum. Samningur
sem Jóhannes Jónsson, faðir Jóns
Ásgeirs, undirritaði gerir það að
verkum að Gísli Baldur telur sig
ekki geta gætt hagsmuna beggja.
Hann mun því reka málið áfram
fyrir Þorstein Má einan.■
NÁM Fræðslumiðstöð Reykjavík-
ur hefur gefið út upplýsinga-
bækling fyrir erlenda foreldra
grunnskólabarna þar sem fjallað
er um leiðarljós íslenska grunn-
skólans, Skólavist fyrir erlend
börn sem flytja til landsins,
ábyrgð foreldra, almennar upp-
lýsingar um starfsemi íslenska
grunnskólans og fleira.
Útgáfa bæklingsins er við-
bragð við síauknum fjölda skóla-
barna af ólíkum uppruna sem
koma úr öllum heimshornum
enda er hann prentaður á tólf
tungumálum: dönsku, eistnesku,
ensku, íslensku, kínversku, lit-
háísku, pólsku, rússnesku,
serbó-króatísku, spænsku, taga-
log, tælensku og víetnömsku. Þá
hefur Fræðslumiðstöðin einnig
gefið út leiðbeiningarit um inn-
ritun og móttöku erlendra barna
í grunnskólum Reykjavíkur, auk
þess sem innritunareyðublöð
verða nú fáanleg á þessum tólf
tungumálum.
Friðbjörg Ingimarsdóttir,
kennsluráðgjafi nýbúafræðslu,
segir grunninn að farsælu skóla-
starfi barnanna meðal annars að
skólarnir fái eins miklar bak-
grunnsupplýsingar um þau og
mögulegt er.
Ritið er gefið út til að styðja
skóla í samstarfi við erlenda for-
eldra og þar er meðal annars að
finna ráðgjöf og upplýsingar um
innritunarferli, menningaráfall,
fyrstu skrefin, myndrænar sam-
skiptaleiðir og ýmislegt fleira
sem gagnlegt er. ■
FRIÐBJÖRG INGIMARSDÓTTIR
Kynnir upplýsingabæklinginn sem ætlað er að auðvelda samskipti foreldra erlendra barna
við kennara og skóla en mörgum þykir íslenska skólakerfið framandi og opnara en fólk á
að venjast í heimalandinu. Forsenda farsæls samstarfs skólans, foreldra og nemenda er
gagnkvæmt upplýsingastreymi og er þessari útgáfu ætlað að stuðla að því með aukinni
víðsýni allra aðila.
Fræðslumiðstöð Reykjavíkur:
Fjölmenning í verki
ÞJÓÐLEGUR KVÖLDKLÆÐNAÐUR
Haldin var samkeppni um hönnun kvöld-
kjóla í Caracas í Venezúela þar sem kepp-
endum var gert að vinna út frá þjóðfána
landsins. Hugmyndin er að ungfrú Venezu-
ela klæðist sigurkjólnum í keppninni Ung-
frú alheimur síðar á þessu ári.
BJARMI
Skipstjórinn var ákærður fyrir brottkast
25 fiskar í sjó:
Líst vel á
ákæruna
SJÁVARÚTVEGSMÁL „Mér líst vel á
þessa ákæru og bíð eftir að fá
aðra fyrir að taka 40 kíló framhjá
vigt og færa ráðherrum og þing-
mönnum,“ segir Sigurður Marin-
ósson, útgerðarmaður Báru ÍS,
sem í fyrradag tók á móti ákæru
saksóknara ríkislögreglustjóra
fyrir að hafa staðið að því að
henda 25 fiskum af mismunandi
tegundum í hafið aftur. Bára ÍS
var annar tveggja báta sem Sjón-
varpið og Morgunblaðið fóru í sjó-
ferðir með og birtu frásögn og
myndir af meintu brottkasti.
Níels Ársælsson, skipstjóri og út-
gerðarmaður Bjarma ÍS, hefur
þegar verið ákærður fyrir að
kasta 53 þorskum.
„Ég mun verjast þessari vit-
leysu því þetta var auðvitað
skemmdur fiskur. Ég hlakka til að
takast á við þetta. Við erum með
einn besta lögfræðing landsins til
að verja okkur en hann var áður
lögfræðingur Fiskistofu við góðan
orðstír,“ segir Sigurður.
Honum hefur verið gert að
mæta fyrir Héraðsdóm Reykja-
víkur hinn 18. mars en hyggst fá
því frestað um einhverja daga. ■
FR
ÉT
TA
B
LA
Ð
IÐ
/R
Ó
B
ER
T
BÚLGARAR EINKAVÆÐA
Búlgarska þingið samþykkti í
gær að selja 80% hlut ríkisins
stóru tóbaksfyrirtæki. Dómstóll
sem fjallar um einkavæðingu
hafði áður bannað söluna. Stjórn-
völd brugðu þá á það ráð að brey-
ta lögum til að salan næði fram
að ganga.
Verð frá
68.500.- m. grind
Queen 153x203
Tilboð
Amerískar lúxus
heilsudýnur
■ Evrópa
ÍSLANDSBANKI
Seldu bréf á hærra
verði