Mánudagsblaðið - 04.10.1948, Blaðsíða 7

Mánudagsblaðið - 04.10.1948, Blaðsíða 7
Mánudagur 4. október 1948 MÁNUDAGSBLAÐIÐ LisiiBenii Framhald af 5. síðu. mælgi fyrirbrigðisins al- kunná," Gísla Sigurbjörnsson- ar. Hann hafði taíið sig sjálf kjörinn leiðtoga í baráttunni gegn gleðimönnum Hafnar- strætis og samið um þá grein, sem ekki þótti eiga sinn líka í glópsku. Hafði hann gert einna helzt ráð fyrir, að þeim skyldi valinn samastaður í franska spítal- anum, sem eins og kunnugt er, er miðja vegu milli Ný- borgar ' og Austurríkis. — Sögðu gárungar að hjarta- gæzka Gísla hefði komið hon um til að kynna almenningi þessa tillögu sína, því að þá mundu „rónar" njóta að minnsta kosti ilmsins, þegar rétt blésu áttir. Hann hafði einnig, eins og framgjarnra manna er vani, haldið hvatn- ingarræðu að Jaðri og tekið hið seinheppilega hrós borg- arstjóra í garð bindindis- manna sem meint væri til sín persónulega. En Gísli lét ekki við það eitt sitja. Með sinni allkunnu „Fiihrer- snilli," réðst hann nú gegn Hjálpræðishernum og greiddi þeim það vindhögg, sem jafn vel Halldór frá Kirkjubóli hefði vart tekizt, því þeir voru þó lifandi. Hafði hann nú með dyggilegri aðstoð Bergmáls ráðist í lið með þeirn sveinum, sem velja hæðiyrði þeim, sem fara með guðs orð. — Þetta þótti þó engin nýlunda með Gísla, en flestum þótti Bergmál hafa kosið varhugaverðan fylginaut. Hjálpræðisherinn hafði rekið starfsemi sína án blaðaskrums, og þeir eru ó- taldir, menn og konur, sem notið hafa góðs af starf- semi hans. — En nú hafði mikilmenska Gísla komið hon um til þess að fylla þá stofn- un einnig með æpandi fylli- röftum. Þótti flestum nú sem glerhúsmenn köstuðu stein- ið úr almennum gróða þeirra. Kölluðu þeir skyndifund og buðu innsta ráði templara að mæta að Jaðri á ákveðnurn degi, ásamt meiriháttar liðs- mönnum. Þangað voru einn- ig boðnir blaðamenn og prest ar ásamt borgarstjóra. — Af prestunum mætti einn, en aðrir báru við önnum. Þótti ekki grunlaust að þeir væru langþreyttir á fundum þeirra og ráðagerðum, en þættu seinna koma efndirn- ar. Borgarstjóri hafði nógu að sinna í stöðu sinni, en varð þó að þekkjast boðið. Sá hann það eina úrræðið að hrósa starfi tempíara, þó eigi vildi hann benda á neitt sérstakt, sem þeir hefðu hrundið í framkvæmd. Var um þann fund, sem þá fyrri, ekkert gert nema harma drykkjuskapinn og eins og fyrri daginn, bollalögð her- ferð gegn Filisteanum, Bakk- þrocinn. usi, sem einna helzt má I þriðja líkja við herferð þeirra Gríms og Egils gegn Bjarna á Leiti. Öryggisráðstafanir Bandaríkjanna ... Framhald af 4. síðu. lagi ábvrgist ríkið cil 1 949 núv. arksverð á landbúnaðarvör- lagms um. Þetta loforð verður varaláiist endurnvjaS hércftir, bxSi um stórgripi, alifugla, kornvöru, og í rauninni um allar sveicaafurðir. Afleiðingin af þcssu verður si'i, aS Iágmark það, sem landbúnað- arvöru lækkar niður fyrir, fer aldrei léngra en 20% niður £jr- ir núvcrandi verð. 1 öðru lagi undir efrirlici stjórn' arinnar eru trvggingasjóðir við atvinnuleysi, orðnir meiri cn áð- ur hefur þekktzt. Ef vinnuþiggj- andi missir atvinnu, hefur hann sitt lágmarkskaup. Hann er ekki algjórlega bjargarlaus. Hann get ur tckið úc allc að $ 25.00 á viku í 26 vikur (upphæðin er ekki sú sama í öllum ríkjunum). Þó að kaupmáttur hans sé rýrð- ur er hann ekki' gjörsamlcga Ef bindindismenn gerðu eitthvað. — Þá væri allt öðru mádi að gegna. Af því, sem undan er farið ætti að vera augljóst að nóg eru verkefnin. — Lögunum um bann á vínveit- ingum til handa unglingum hefur aldrei verið framfylgt, af því sem vitað er. (Hvers vegna mætti spyrja viðkom- andi yfirvöld). — En ef sú einlægni, sem virðist liggja bak við skrif bindindismanna væri -fyrir hendi, þá gæ.tu þeir sjálfir tekið að sér fram kvæmdir í þessum málum. Væri það kannske ekki hægt fyrir f ulltrúa þeirra að vinna sjálfir að þessum málum í stað þess að hlaupa í felur um helgar, þegar þeirra er mest nauðsyn? Það ber ekki að efa, að forstöðumönnum um. Hvað höfðu bindindis- hótelanna og dansstaðanna hér í bæ, yrði það mesta á nægja að fá t. d. tveimur fulltrúum þeirra borð og mjólkursopa einhvers staðar þar sem lítið bæri á, svo að þeir gætu með eigin augum fylgzt með því, sem fram fer. Það ætti heldur ekki að stahda á lögreglmmi um að veita þeim umboð til þess að krefjast skilríkja af þeim yngstu, sem drekka vín á dansleikjum. Allir sem náð hafa lögaldri eiga að hafa skírteini rneð nafni aldri og atvinnu. Þessir fulltrúar gætu einnig staðið vaktir í áfengissölubúðunum og fylgzt með því, hverjum er selt vín. Þó væri ráð að vakt ir þessar yi'ðu ekki nema 2 klst. í einu, því að í vínbúð- um búa margar freistingar, og er þeim greið leið tíl hel agi hefur Bandaríkja þing með arvinnulögunum frá 1946 gert stjórnina lagalega á- byrga ryrir' ''efnalegri velferð pegna sinna, sctc „lágmark" fyr ir cfnahag þjóðarinnar í heild. RáSgjafanefnd forserans um efna hagsmál, sem sett var á laggirn- ar meS þessum lögum cil þess aS ránn'saka horfur í efnahagsmál- um, hcfur þegar gcrt áæclanir um scórfelld opinbcr mannvirki og framkvæmdir, sem ráðist verð ur í, ef eftirspurn vinnuafls minnkar tilfinnanlega í einka- frvirtækjum. Ekki getur vafi á því leikið, að Ceknar verða upp eftir þörf- urrj frckari ráðstafanir til þess að halda fjármálum þjóðarinnar á réttum kili og bæta upp halla pg skekkjur. Þóct þjóðin hall- izc að lágmarksverði en sé á móti hámarksvcrSi, cru þó allir helzcu iðnaðarforingjar hennar að komasc á þá skoðun,'að ef fjárhagsb\-gging BandaríkjaþjóS- arinnar a að vera Crausc, verður hún að vcra crauscbyggð. Þcir, sem búast við fjárhags- kreppu í Bandaríkjununi vcrða að bíða hennar lengi. yað það er a'» r? aii I hyert sinn, sem eg hitci kvikmt udahússgesti, berst talið að því, hvað það sc 'að vcra icimsm .tðu r. Þeir hafa hevrt þaS ernhv crsscaðar, að eé sé a- licinn ..hcimsvanur" og vilja nú ganga úr skugga um máliS. ,,Hvað er vfirlevtt meint meS því, aS einhver sc heimsvanur?" spyrja þeir órólegir. „Er þaS ekki bara annaS orð yfir snob? VerSa menn ckki aS hafa fcrð- ast víða, tekið pat't í samkvæm- islífi heldra fólksins, vcra menntaður í Oxford og Sor- bonne o. s. frv. Hvcrning gct ég orðið heimsmaður?" Eg er, fvrir mitt lcvti, móc- fallinn skýrgreiningu Wcbscers a heimsvanur". Orðabókin segir aus viS cin- ekki blácc að það merki, lægni; cðlilegur; áfrarn; það þckkir lífiS, en er svikinn; sá sém þckkir lífiS". Fólkið, scm ég álíc vcraldarvanc er fullkomlega cSlilcgc og blácc ífram; það þekikr lífið, en er :kki scrlcga vonsvikið og þaS cr aust við að vera snobbað. sé miklu Eg álít, að þaS kemmtil að hún sé inkc k'craldarvön, skemmcucgra einkcnni a personu heldur menn gert til þess að draga úr drykkjuskap þjóðatinn- ar? Hvar var hún fólgin þessi mikla starfsemi þeirra í þágu almennings? — Var það í skrifunum, samþykktunum og álykt- unum, sem þegar eru fræg- ar? —Var það í skálunum og höllunum, sem þeir byggðu yfir „þá heilbrigðu?" — Var það ef til vill, í berjaferðunum, fjallgöngun- um eða brölti þeirra út um allar sveitir? — Eða voru það dansleikirnir í „Gúttó", sem áttu að bjarga íslenzkri æsku frá vínnautninni? — Nei, árangurhrn var ekki auðséður. Þegar einn af mörgum bréfritúrum Hann- esar á Horninu hafði stung- ið því að bindindismönnum að Jaðar væri einna bezt fallinn til sjúki'ahúss í'yrir ofdrykkjumenn, hafði slegið almennum ótta í lið bindindis manna. Þótti þeim uppá- stungan hin ógeðfelldasta og líkleg til þess að draga mik-íþetta yrði að varanlegu | ur en varir skellihlær hún. veraidarvon, neiour en WcbsCer'villl vcra láta. Hinn sanni hcimsmaður, hcld ég fram að sá sé, sem auðveldlega átcar sig á kringumscæSunum, hvcrj- ar senii- eru og hvar scm er, an þess aS jafnvægi hans truflisc Hann nýtur sín cil fulls í hvaða umhverfi, sem vera skal. Snmir hafa aS vísu orSiS vcr- aldarvanir af miklum ferSalögum menntun og umgengni viS „betra" fólk, scm vcitir þeim revnslu í aS ráSa viS þau vanda- mal, sem að höndum ber. En þetta er ekki nærri alltaf nauð- synlegf. Mehn geta aflað sér tímanlcgrar vizku í ríkum mæli, '>úa í smaþorpi París. ;l meini. Almenningur á heimt- ingu á því, að vtta um starfsemi ykkar og hvað verður að því fé, sem ykkur er veitt. Að dómi lækna og margra málsmetandi manna bökuðu þið þjóðinni varanlegt mein með mótspyrnu ykkar gegn ölfrumvarpinu og þeir eru ef til vill margir ofdrykkjumennirnir, sem kenna núverandi ástandi sitt frammistöðu j^kkar í þeim skiptum. En meðan Gísli Sigur- björnss., Halldór frá Kirkju- bóii og þeirra líkar, tala fyr- ir munn bindindismanna, þá er þess langt að bíða að mál vítis sem valtir eru. Þetta j ykkar hljóti það almennings- myndi sýna almennmgi að j álit, sem ykkur er nauðsyn- þeim væri alvara að stöðva j legt. Meirihluti æskunnar þennan drykkjuskap og | brosir þegar að „herferðum" bjarga þjóðinni frá því, að j ykkar gegn áfenginu og áð- hvort sem þeir í Ameríku eðii Eftirtaldir eiginleikar einkenna að minum clóm iinn sanna heimsmann. /. Goðitr smei ¦¦ ¦¦¦¦. Góð fram- koma, ekki sii^ /a i er hinn raunverulcigi pri I ^téihn heims- mannsins. Ekki hyað mehn gera, heldur h\erniu >: era það. Örfiriseyjarv erksmiðjan Framhald af 8, síðu. urð innsiglingarinnar á Reykjavíkurhöfn, heldur á því sem við sækjum í sjóinn. — Enginn neitar því, að þar liggur þungarniðja velfarn- aðar okkar. •— Það er af þessu sem okkur ber skylda að veita vísindamönnum okk ar fyllsta traust í þessu efni og geí'a þeim tækifæri til þess að styrkja afkomu okk- ar, en láta hina sigla sinn sjó, sem enda vilja binda á gullöld Islendinga. Góöur smekkur og góð. frata- koma, sem aldrei bregzt, er ai- alkostur þcss að vcra heimsvariui'. Ef mcnn vilja verða ¦heimsmenn þá ættu þeir fyrst að læra gófei siði og fvlgja þeim 2. Hlutleysi. Slettirekan &: andstæða heimsmannsins. HitUJ vcraldarvani blandar sér ekki í það, sem honum kemur ekks sjálfum við! Hann finnuf ekki að, þó nábúinn drekki, mec- an tómu flöskurnar lenda ekki í röngum garði. Hann er ekki afskiptasamur um smásyndh1 annarra, því að þær sncrta hanu ekki pcrsónulega. 3. Sálarró. Hinn vrealdarvam ratar aldrei í hugaræsing. Haflil vcitir gestum sínum umstangi- laust og stillilcga. Hann.kemur þeim ekki í vandræði með Jrví að vera sífellt að kvarta og kveina um, að matjurinn 6& borðbúnaSurinn sé-.ekki =nágu góSur handa þeim. Ef steikih er viðbrennd, læur hann þar vfö sitja. Slæm máltíð er hálfu venrJt þegar hún er framreidd nicð z> sökunurh. 4. Stilling. Hann tekur-Wx.i'- unum með jafnaðargeði. Eí drukkinn maður „deyr" ¦ fyr.ir fótum honum, leggur han« hann kyrfilega á næsra sófa og lætur hann eiga sig þar. Ef þjónn. hellir súpu á fötin hans; helcku hann samtalinu áfram eins og ekkert hafi í skorizt, og notsr þau ááfram þaþ, sem eftir et? kvöldsins, cf nauðsyn krefur, 5. Hann semitr sig eftir <$- stœðum. Það fer jafnvel «m hann — hvað sem matnunr'ÍH:- ur — við pylsuvagninn og ' hótelinu. Hann cr ótruflaður af umhverfinu, af því hann la<j- ar sig eftir því. 6. Menningarahugi. Hatiflt hefur síaukna nauta af listum mv'isik og bókmennum. Hatm hefur, ef til vill, ekki cfns V að fara í óperuna, en-liann^et- ur ke\rpc plötur. Hann hefur, nv til vill, ekki efni á r-dýrum 'J>ók- um, en hann getur. notað.iafn- ið. 7. Hanh er ávallt eins ffg bann á a'ð sér. Hann revnir ekkí að ganga í augu öðrum. Hann skrúfar sig ekki upp. Og hanr forsmáir að revna að icomasir hærra í þjóðfélagssriganum. 8. Honum leiðist aldret. P<v--- sóntilegc hluclevsi úcilokar ekkí ópcrsónulcga áhugasemi. Heim:-' maðurinn hefur sífellt ahuga a aS auka þekkingu sína; þess vegna getur honum aldrci leiost, Hin vcnjulega mvnd manna ar heimsmanninum sem dáSlau.-.- um, kærulausum og þreytCum á hcimiimm er algjör misskilning- ur. 9. Hann er skýr. Hann getUJ calaS grciSlcga utn öll mál, Framhald á S. síðr.

x

Mánudagsblaðið

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Mánudagsblaðið
https://timarit.is/publication/313

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.