Tíminn - 01.04.1978, Page 11

Tíminn - 01.04.1978, Page 11
Laugardagur 1. april 1978 11 Laugardaginn 18. marz sl. hélt karlakórinn Fóstbræftur sam- söng i Háskólabiói. Stjórnandi kó^sins er Jónas Ingimundarson piánóleikari, og undir hans stjórn eru Fóstbræftur h'klega bezti karlakór hér um slóðir. Undirleikari er Lára Rafns- dóttir — hennar hlutur er vafa- laust mikilvægari á æfingum en á þessum tónleikum, þar sem flest lögin voru sungin án undir- leiks. 1 Fóstbræftrum eru 40 söng- menn, og tveir úr röftum þeirra, þeir Hákon Oddgeirsson og Hjalti Guftmundsson, sungu ein- söng i tveimur lögum hvor. Auk þesssöng Kristinn Hallsson ein- söng i Landkjending eftir Ed- vard Grieg. Dr. Hallgrimur Helgason seg- ir sögu Fóstbræftra i alfræftirit- inu Tónmenntir: „Fóstbræftur, karlakór i Reykjavik, sem 1937 tekur upp þaft nafn, haffti verift karlakór KFUM frá stofnári 1916. Hélt fyrsta konsert sinn i marz 1917 i BárubUð undir Jónas Ingimundarson stjórn Jóns Halldórssonar. Kór- inn hefur haldift fjölda hljóm- leika hérlendis og erlendis vift bezta orftstir (fyrsta söngför til Noregs 1926) og haft á aft skipa afbragös raddkosti (Simon Þórftarson, Pétur Halldórsson, Öskar Norftmann). Söngstjóri var lengst Jón Halldórsson, siftar Jón bórarinsson, Ragnar Björnsson, Garftar Cortes, Jón Ásgeirsson og Jónas Ingi- mundarson. — Kómafn er tekift eftir samnefndum karla- kvartett, sem fyrst kom saman haustift 1905, söng á mörgum bæjarskemmtunum i Reykjavik oghélt sjálfstæfta hljómleika vift pianóundirleik Hólmfriftar Hall- dórsdóttur. Marta Indriðadóttir Kalman annaöist einnig undir- leik. Söngmenn voru Einar Vift- ar, l.tenórtfaöir Jórunnar), Jón Halldórsson, 2. tenór, Pétur Halldórsson, 1. bassi og Viggó Björnsson 2. bassi”. Fóstbræður standa þvi á gömlum merg, en blómatimi þessa tónlistarforms var vafa- laust fyrir seinni heimsstyrjöld. Enda eru hin góftkunnu karla- kóralög, sem allir þekkja, frá þeim tima (þótt 14 Fóstbræftur hafi i seinni tift aukift fjölda „góftkunnra karlakóralaga” aft mun). En karlakórar halda áfram aft vera til og starfa af miklu kappi, og ekki dugir aö tónlist syngja alltaf sömu lögin, þótt góft séu, og þess vegna haf a þeir úti alla króka um ný verk, is- lenzk og erlend, og textaþýfting- ar vift hin erlendu. Mikil hjálparhella Fóstbræftra i textaþýöingum var Þorsteinn heitinn Valdimarsson, sem er minnzt i veglegri tónleikaskrá. Éggerimérekki grein fyrir þvi, hvort eitthvaft af efnisskránni um daginn var frumflutningur, en þarna voru m.a. tvö lög eftir Arna Björnsson, og fimm nýjar útsetningar fornra laga eftir Gunnar Reyni Sveinsson En til marks um þaft, aft vifta er leitaft fanga, voru þarna þjóftlög frá 5 löndum, þá skandinavísk syrpa' (4 lög), færeysk syrpa (3 lög), og Landkjending Griegs, sem áftur var nefnd, auk tveggja laga Arna Björnssonar og 5 Ut- .setninga Gunnars Reynis Sveinssonar. Af hinum siftast- nefndu þótti mér Vorbofti eftir Daviö Stefánsson (Ég veit, aft vorift kemur) sérlega vel útsett, svoogÞótt hann rigni, þótt hann digni eftir Hannes Hafstein. Hins vegar er útsetning Gunn- ars Reynisá ölerindi Hallgrims Péturssonar algerlega úr stil vift lagiö. Færeysku login voru ágæt, og einnig japanska þjóft- lagið Floginn burt i útsetningu stjórnandans, Þorsteinn Valdi- marsson þýddi textann, sem og margaaftraá tónleikunum. Sem voru alveg prýftilegir aft öftru leyti en þvi. aft þeir voru of þunglamalegir — karlakórinn Fóstbræftur má passa sig á þvi aft taka sig ekki of alvarlega. En þetta bjargaftist allt. eins og vitrir menn og revndir höfftu spáð þegar i hlénu. þvi á söng- skemmtunum karlakóra byrjar fjörift fyrst i aukalögunum: Hann Tumi ferá fætur, - pianó- leikur Láru Rafnsdóttur meft aftstoft kórsins, Hún amma mín, Hæ tröllum, Kvöldift er fagurt. Aö ógleymdu þvi, aft skemmt- unin hófst á e.k. aukalagi. Rift- um, riftum (A Sprengisandi), sem vér höfum sannfrétt aft sé orftift popplag austur i Japan. 29.3 Sigurftur Steinþórsson Erling Garðar Jónsson, rafveitustjóri: Orkumál Austurlands Nú þegar sól fer hækkandi og vorstemningar tekur aft gæta i huga okkar, sem vift raforkuöfl- un og dreifingu störfum, er rétt aft rif ja upp ýmislegt frá liftnum mánuftum og spá afteins i næstu framtið á vetfangi landshlutans. Veturinn hefur verift einkar hagstæftur, bæfti hvaft snertir orkuöflun og dreifikerfift, þann- ig höfum vift búift vift hæsta meftalvatnsár i rennsli virkj- aftra vatna, og bilanir I flutn- ingakerfi hafa verift fáar og litl- ar og fljót-viðgerðar. Nýting vatnsins hefur verift mjög góft, en þaft er sérstaklega aft þakka hækkunar-heimild á vatnsborfti Lagarins. Siöastliftift haust fór Rarik þess á leit við Lagarfljótsnefnd aft fá heimild til hækkunar vatnsborfts til miðlunar úr 20,5 metrum yfir sjávarmál I 21.3 metra og sam- þykkti nefndin aft heimila 21.0 metra miölunarvatnshæð. En þaft er á grundvelli heim- ildarinnar, sem tekizt hefur enn aö komast hjá Afl- og orkuskorti á samveitusvæftinu. Vift 20,5 metra miftlun heffti komift til raforkuskömmtunari desember og aftur um miftjan febrúar og stæfti sú skömmtun enn yfir þegar þetta er skrifaft, 13. marz. Þótt þetta ótrygga ástand sé á engan hátt nýtt fyrir starfs- menn Austurlandsveitu og raf- orkunotendur á samveitusvæfti Austurlands, er nauftsynlegt aft menn geri sér almennt grein fyrir þvi, aft roforkan, þetta grundvallarhráefni i nútima samfélagsháttum og fram- leiftslu, viröist afteinsi nægilegu magni og gæftum vera ætlaft sérstökum forgangshópum og útlenzku atvinnulifi á Islandi. í augum alltof margra ráfta- manna Islenzkrar þjóftar, er Is- land ekki stærra en svæftift frá Reykjavik upp i Hvalf jörft, og af illri nauftsyn nær þaft alla leift austur fyrir Þjórsá. Á vissanhátt er þetta viðhorf skiljanlegt. Ráftamenn þjóftar- innar eiga flestir sitt lifsviftur- væri i Reykjavik, og Reykjavik meft sitt vélræna andrúmsloft, steinsteypu-hugsjónir og ótrú- lega sterk erlend áhrif, gefur þeim ekki tækifæri til aft öftlast þá viftsýni sem almenningur i landinu krefst þó af þeim, efta hefur aft minnsta kosti löngum alift þá von i brjósti aft þeir myndu öftlast trú á landift allt, gagn þess og gæfti, viö umbofts- töku á ábyrgð á landinu öllu. Það hefur verift mitt hiut- skipti og samstarfsmanna minna undanfarin ellefu ár aft reyna aft halda orkuvinnslu og dreifingu i gangi á landssvæfti, sem virftist hafa orftift leiksopp- ur skammsýnis orkuyfirvalda um langan tima og er þaft enn. Um allar þær afdrifariku ákvarftana-vitleysu, sem byggftar hafa veriö á forsendu- m, sem i tima og rúmi hafa ver- ift úr öllum tengslum vift raun- veruleikann, væri hægt aft skrifa langt mál ef hægt væri aft fá analfabetista orkumálanna til aftlesa þaft og breyta eftir þvi, en vift þvi er ekki aft búast aft svo komnu aö minnsta kosti. Steingrlmur heitinn Jónsson, fyrrverandi rafmagnsstjóri, i Reykjavik lagfti af framsýni og fyrirhyggju fram stefnumótun i islenzkum orkumálum i einni af sinum ritgerftum, en þar lagöi hann áherzlu á aft virkja þyrfti i landshlutanum fyrir grunnafls- þörf og tengja siftan landshlut- anna samaner fram liftu stundir til aft nýta bæfti mismunandi álagsform og veftrasveiflur. Núverandi iftnaöarráftherra er einn um, aft hafa þor og kjark til aft gera þessa stefnu aft sinni, en fyrir þaft hefur hann hlotift ónáö og dylgjur Reykjavikur og Þjórsársinna um ótimabærri rannsókna, heimildarlöggjafar og frumhönnunar á ýmsum kostum utan Þjórsársvæöisins. En þessi stefna er aft minu mati og fjölmargra annarra sú stefna, sem stjórnvöld áttu aö gera aft sinni strax aft lokinni siftari heimsstyrjöld, þá væri raforkukostnaður hérlendis meira i samræmi vift t.d. kostn- að á Norðurlöndum. 1 staft hennar er valin stór- iftjustefna meft megingrundvöll i hinu fræftilega hugtaki um hagkvæmni stæröar meft renni- brautarvirkjunum i Þjórsá sem kjölfestu og stórkostlegum meft- gjöfum fjárhagslega frá al- mennum raforkunotendum i þjóftfélaginu. En nóg um þaö, vift hér á Austurlandi höfum vonaft aft ákvörftun um virkjun i F1 jótsdal lægi fýrir nú um þessar mundir, en svo er ekki, og ekki sjáanleg- ur neinn virkur áhugi, nema hjá forstöftumönnum Rarik, sem hvaft eftir annað hafa Itrekaft beiftni sina til rikisstjórnar um ákvarftanatöku, enda er virkj- unin aft þeirra mati algjör for- senda eftlilegrar þróunar i orku- málum þessa landshluta og þá um leift grundvöllur atvinnulifs landshlutans upp úr 1981. Sú er staftreynd sögunnar aft 1968 átti aft leysa orkuvandamál landshlutans meft linu frá Laxá. Vift, sem þá voru fulltrúar Austurlands i nefndar störfum um orkumálin, urftum aft berj- ast á móti þessari grundvallar- vitleysu. Sem betur fer fyrir landshlutann náftist sigur — og Lagarfljót var virkjaö. Aöalfundur sambands sveit- arfélaga i Austurlandskjördæmi samþykkti 1974 álvktun um virkjun i Fljótsdal sem næsta nauftsynlega skref i orkuvinnsu- málum landshlutans á grund- velli tillögu Rarik um Bessa- staftaárvirkjun, en eins og áftur, hófst furftuleg þrautaganga, sem endafti m.a. meft aft fengin voru fjögur verkfræftifvrirtæki til aft ganga úr skugga um aft foráendur virkjunar væru rétt- ar, og jafnvel einn þingmaftur landshlutans hrópaöi um vatns- leysi ofl. En niöurstaöan er, aö þjóft- hagslega er rétt og nauftsynlegt aft þessi virkjun taki tU starfa ekki seinna en 1982. Vegna orku- þarfar hér á Austurlandi og miftaft vift áframhald Kröflu- vandamála er þessi virkjun vegna landskerfisins forgangs- verkefni á undan bæfti Hraun- eyjarfossi og Blöndu. Þrátt fyrir þessar staftreyndir er hikaft meö ákvarftanatöku og nú eru nýjustu myrkraverkin aft fullhanna megi kostinn, en eng- in ákvörftun um framkvæmdir tekin aö svo komnu máli. Stóra spurningin er, hvernig stendur á þvi aft eftlileg þróun þessara mála hér i landshlutan- um má ekki eiga sér staft? Eru þaft Þjórsársinnar sem stjórna þjóftfélaginu hvaft þetta snertir. Þegar þetta er skrifaft eru fjármálamenn aft leita þeirra peninga sem áttu aft vera til i svokallafta Austuriinu frá Kröflu hingaö til Austurlands. Framkvæmdir vift lokaafanga áttu aft vera hafnar, og miftaft var vift aft samveitan fengi orku eftir þessari línu nú i haust. Nú þykir sjáanlegt að þaö geti brugftizt. og ef svo fer. er ljóst aft ástand orkumála verftur meft eindæmum erfitt næsta vetur meft mjög mikilli raforku- skömmtun. Fyrir starfsmenn Austur- landsveitu er ljóst. aft slikt ástandsem sjáanlegterá næsta vetri, er álika og hift alvarlega ástand, sem varft á Hornafirfti fyrir nokkrum árum, þegar fólk neyddist til aft yfirgefa staftinn vegna erfiftleikanna. Þaft verftur þvi allt aft gera til aft fyrirbyggja slikt ástand. Þvi verður ekki trúaft aft óreyndu, aft alþingismenn okkar og aftrir ráftamenn geri ekki allt sem mögulegt er til aft koma i veg fyrir sifk t ófremdarástand. Þar aft auki hlýtur þaft aft vera krafa allra Austfirftinga. aft þá þegar verfti hafizt handa vift virkjun i Fljótsdal, Þaft er einfaldlega ekki eftir neinu aft bifta — virkjun verftur aft koma, ef menn eru á annaö borft aft hugsa um aö halda at- vinnulffi i gangi hér á Austur- landi i framtiftinni. Utboð Suðureyrarhreppur óskar eftir tilboðum i að gera fokheldan 2. áfanga grunnskóla á Suðureyri. Útboðsgögn verða afhent frá og með 5. april 1978 á skrifstofu Suðureyrarhrepps og hjá verkfræðistofunni Hönnun h.f., Höfðabakka 9, Reykjavik gegn skila- tryggingu að upphæð kr. 10.000.- Tilboð verða opnuð þann 25. april n.k. kl. 14.00. Duglegur 12 ára drengur óskar eftir að komast í vinnu i sveit. — Upp- lýsingar í síma (91)5- 21-38. Gl. monter & pengesedler sælges, rekvirer illustrerct salgsliste nr. 9 marts 1978 MONTSTUEN, Studiestræde 47, 1455, Kobenhavn DK. Ilestamannafélagið Gustur Framhaldsaðalfundur félagsins verður haldinn fimmtudaginn 6. april kl. 20,30, i félagsheimili Kópavogs. Sýnd verður kvikmynd frá Evrópumótinu 1977 i Danmörku. 4 Hesthúseigendur munið að greiða fast- eigna og félagsfjöldin sem allra fyrst. Gustur.

x

Tíminn

Direct Links

If you want to link to this newspaper/magazine, please use these links:

Link to this newspaper/magazine: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Link to this issue:

Link to this page:

Link to this article:

Please do not link directly to images or PDFs on Timarit.is as such URLs may change without warning. Please use the URLs provided above for linking to the website.