Fréttablaðið - 28.03.2007, Síða 16

28. MARS 2007 MIÐVIKUDAGUR8 fréttablaðið íslenskur iðnaður
Leðuriðjan Atson á sér sér-
staka sögu. Þetta sjötíu ára
gamla fyrirtæki framleiðir úr
fiskroði og er meðal annars
í samkeppni við kínverska
framleiðslu.
Leðuriðjan Atson var stofnuð árið
1936 af Atla R. Ólafssyni, sem rak
fyrirtækið allt þar til hann lést
árið 1985. Nú er fyrirtækið rekið
af dóttur Atla, Eddu Hrönn, sem er
bæði hönnuður og framkvæmda-
stjóri. Fyrr á árum framleiddi
Leðuriðjan mikið af kventöskum
og innkaupatöskum, en síðar var
lögð meiri áhersla á seðlaveski og
smávöru.
Fyrirtækið er það gamalt að
sumar vörur þess eru geymd-
ar á Árbæjarsafni. Í árdaga fyrir-
tækisins voru mikil höft á innflutn-
ingi til landsins og þótti þá ákveð-
inn ljómi yfir útlenskri vöru, en
fólk var með fordóma gegn þeirri
íslensku. Þá datt Atla það þjóð-
ráð í hug að gefa aðalvörumerki
Leðuriðjunnar nafn sem hljómaði
útlenskt; hann skeytti saman At
úr sínu eigin nafni og son frá Ól-
afsson, og þá voru orðnar til Atson
leðurvörur, sem hafa selst ágæt-
lega í gegnum tíðina.
Edda Hrönn, núverandi eig-
andi, treystir því nú samt að það
hafi verið gæðin frekar en nafn-
ið sem gerðu það að verkum að
Atson seldist vel.
„Nafnið var búið til svo fólk
hugaði ekki með sér að vörurnar
væru íslenskar og fylltist þannig
af fordómum. Frekar vildum við
að það hugsaði: mikið er þetta fínt!
en áttaði sig síðan á því að þetta
væri íslenskt. Síðan auglýsti pabbi
að leðuriðjan væri með Atson-um-
boðið, því hann var jú með umboð
fyrir sinni eigin vöru. Það þótti
svo voðalega fínt að vera með
umboð,“ segir Edda Hrönn kímin.
„Þó höfum við alltaf sagt stolt frá
því að þetta væri íslenskt. Áður
hafði fólk for-
dóma gagnvart íslenskri fram-
leiðslu, en mér finnst eins og núna
finnist fólki það vera plús.“
Hjá Leðuriðjunni vinna sex
til tíu konur að öllu jöfnu. Þær
framleiða mikið af kortaveskjum
og seðlaveskjum, og sífellt fær-
ist í aukana að notast sé við fisk-
roð, sem er dýrt hráefni og dýrt
í vinnslu. Þeir fiskar sem eru svo
heppnir að vera nýttir í veski eru
hlýri, lax og karfi en þorskur er
enn á tilraunastigi hjá Atson.
Fyrirtækið gengst nú undir
heilmiklar breytingar og áhersla á
nýjar vörulínur er að aukast. „Við
ætlum til dæmis að kynna nýja
lúxuslínu í vor sem markar viss
tímamót. Í henni verða skartgrip-
ir, töskur og fylgihlutir,“ upplýsir
Edda Hrönn.
Spurð hvort ekki sé erfitt að
standa í svona framleiðslu á Ís-
landi segir Edda Hrönn: „Það er
mjög hörð samkeppni, og ég get
eiginlega ekki keppt við verðið á
því sem er framleitt
í Kína. Það kom
viðskipta-
vinur hérna
um daginn,
ægi-
lega
hreyk-
inn og
hróðug-
ur að vera
með veski
frá mér sem hann fékk hjá ákveð-
inni fjármálastofnun í Reykja-
vík. Hann sýndi mér það og jú,
það var veski sem ég hafði hann-
að og framleitt í mörg ár, en það
var ekki saumað af mér heldur
gert í Kína. Það er dálítið spæl-
andi, en þetta er náttúrlega góð
hönnun, það er ekki spurning. Yf-
irleitt hafa það þó verið heildsal-
ar sem hafa stolið sniðinu og sent
það út til framleiðslu. Sjálf er ég
opin fyrir þeim möguleika að leita
út, en mér finnst bara svo gaman
að framleiða og hanna að ég mun
aldrei hætta því. Annars hætti
ég í þessum bisness. Mér finnst
skemmtilegt að búa til verkferla
og láta þetta gerast hér.“
Blaðamaður hefur haft veður af
því að Edda Hrönn eigi kúnstugan
kött og stenst ekki mátið að spyrja
um hann. Kemur þá upp úr kaf-
inu að kisi stjórnar fjölskyldunni
harðri hendi, rekur fólk í rúmið og
á fætur. Á honum haldast engar
ólar, hvort sem þær eru aðkeypt-
ar eða sérsniðnar og styrktar í
leðuriðjunni. Hann gengur í gegn-
um veggi, því ómögulegt er að
loka hann neins staðar inni, hann
kemst alltaf út og enginn getur út-
skýrt það. „Ég er staðráðin í að flá
hann og setja rennilás á vömbina
þegar hann er dauður. Nei, ekki
skrifa það! Ég meina það ekkert,
en hóta honum því stundum þegar
hann er leiðinlegur.” - nrg
Íslenskar leðurvörur í sjötíu ár
Edda Hrönn Atladóttir ásamt dóttur sinni í Leðuriðjunni Atson. FRÉTTABLAÐIÐ/HEIÐA