Tíminn - 29.04.1982, Qupperneq 10

Tíminn - 29.04.1982, Qupperneq 10
Jarðfrædirannsóknir til að kanna sprungur á Rauðavatnssvæðinu: „VUflNLEGfl GERÐAR TIL AÐ TAKA MARK A NIÐURSTÖÐUNUM” — segir Kristján Benediktsson. „Einfalda samþykkt í borgarstjórn nægir til að ákveða að taka Keldnaland til byggingar á undan Rauðavatnssvæðinu” ■ 1 siöustu viku var lögö fram skýrsla um jarösprungur á fyrir- huguðu byggingarsvæöi Reykja- vikurborgar norðan Rauöavatns i Framkvæmdaráöi borgarinnar, sem unnin er af Halldóri Torfa- syni, jaröfræðingi, sem er starfs- maöur borgarverkfræöings. Hon- um var falið þetta verkefni fyrr i vetur, þar sem vitaö var aö all mikið er af sprungum á þessu svæöi. Á korti sem fylgdi greinar- gerð af nýstaöfestu aöalskipulagi borgarinnar eru sýndar all marg- ar sprungur á þessu svæði, og eins haföi Jón Jónsson, jarð- fræöingur fyrr kannaö svæöið. 1 greinargerö Halldórs Torfa- sonar koma fram nýjar og full- komnari upplýsingar um jarö- fræöi Rauöavatnssvæöisins en áður hafa legiö fyrir. Til aö mynda kemur fram aö jarð- sprungur eru fleiri en vitaö var um áöur. Af hverju er nú tekið upp á þeirri nýbreytni aö rann- saka fyrirhuguö byggingarsvæöi jaröfræöilega? Hvaöa áhrif hafa niöurstööur greinargeröarinnar á fyrirhuguð byggingaráform við Rauöavatn. Ttminn bar þessar spurningar undir Kristján Bene- diktsson, borgarfulltrúa, sem jafnframt er formaður Fram- kvæmdaráðs borgarinnar, og kemur þvi til meö aö hafa hönd i bagga meö fyrirhuguöum fram- kvæmdum á næstu byggingar- svæðum borgarinnar. „Vegna þeirra óljósu upplýs- inga sem lágu fyrir um Rauöa- vatnssvæöiöþegar aöalskipulagið var samþykkt, þótti okkur sjálf- sagt aö láta kanna þaö nánar, áö- ur en farið yröi aö deiliskipu- leggja svæöiö. Jaröfræöingi var fengiö þetta verkefni, loftmyndir teknar, og siöan gengiö um svæö- iö. Aö þvi loknu var tekin sú ákvöröun aö grafa niöur á nokkr- ar sprungur sem þaktar voru jarövegi, en sem kom i ljós aö myndu vera þar undir. Þessar at- huganirhafa staöfest þaö sem áö- ur var vitaö, en þó ekki i hvaöa mæli, aö þaö er all mikiö af sprungum á þessu svæöi. Þær liggja siöan áfram til noröurs um tJlfarsfellssvæöiö og þvert yfir Mosfellssveit upp aö Esju. Ein- hverjar þeirra koma fram sunnan viö Rauöavatn, þó talaö sé um að þaö sé i miklu minni mæli.” Ber vott um vönduð vinnubrögð „Þaö sem liggur ekki fyrir nú, og skiptir miklu máli, er hvort um er aö ræöa hreyfingu í einhverri af þessum sprungum. Jarð- fræöingurinn segir i sinni greinargerö, aö það sé ekkert þvi til fyrirstöðu að byggja á Rauða- vatnssvæöinu, en aö sjálfsögöu sé ákaflega þýöingarmikiö að staö- setja ekki mannvirki yfir sprung- um, og aö sjálfsögöu stórhættu- legt aö staösetja mannvirki yfir sprungum sem hreyfing er i. Viö höfum haft slæma reynslu af þvi I Breiöholtinu, þar sem i ljós hefur komiöað hús hafa veriö byggö yf- ir sprungum. Liklega án þess aö húsbyggjendur væru varaðir viö eöa vissu um þaö. Menn hafa orö- iö fyrir tjóni af þeim sökum þar, þó hús hafi ekki stórskemmst, a.m.k. ekki enn sem komið er. Viö teljum aö þaö sé af hinu góöa, og beri vott um vönduö vinnubrögö, aö kanna byggingar- svæöi, eins og viö höfum nú látið kanna byggingarsvæöið við Rauöavatn. Þaö heföi veriö skyn- samlegt ef menn heföu haft þá fyrirhyggju þegar Breiöholtiö var byggt aö gera slika könnun áöur, enda lengi veriö vitað aö austur- hluti Reykjavikur er á sprungu- svæöi, aö vísu mismunandi virku. í framhaldi af framlagningu þessarar greinargerðar i fram- kvæmdaráöi var um þaö rætt aö fela jarðfræöingnum að skoöa svæðiö sunnan viö Rauðavatn, þ.e. Selássvæöiö, sem aö hluta til er búið að deiliskipuleggja, og að hluta búiö aö byggja á, en þó fyrst og fremst svæðiö sem þar er nú veriðað skipuleggja og stendur til aö úthlutaö verði sem lóöum næsta ár. Ég geri ráö fyrir þvi aö fleiri byggingarsvæði verði könn- uö á svipaöan hátt, þvi sprungur finnast viöar i borgarlandinu, og þá m.a. i landi Keldna og Korpúlfsstaöarland fer ekki var- hluta af þeim”. Skiptir máli hvort sprungurnar eru virkar „Þaö sem skiptir hins vegar mestu máli, og getur skipt sköp- um i þessu máli, er hvort jarö- sprungurá byggingarsvæöinu viö Rauöavatn eru virkar, hvort það er hreyfing i þeim. Veröi tekin ákvöröun um aö kanna það atriöi nánar, og framkvæma mælingar i þvi skyni, þá er sá galli þar á að þaö tekur nokkurn tima aö fá niöurstööu úr slikum mælingum, aö þvi er mér hefur verið tjáö. Nú er það svo, aö i aðalskipu- laginu sem borgarstjóm hefur samþykkt og skipulagsstjórn og félagsmálaráöherra staöfest, er gert ráö fyrir þvi aö næstu bygg- ingarsvæöi Reykjavikur veröi viöar en meðfram Rauöavatni. Rauöavatnssvæöiö er aðeins hluti af þeim byggingarsvæðum sem um er fjallað, en einnig er gert ráö fyrir aö byggjá á skipulags- timanum á svæðinu fyrir noröan Grafarvog, þ.e. á Keldnasvæöinu, Gufuneshöföanum og Korpúlfs- stööum. Hins vegar gera áætlanir ráö fyrir aö næsta byggingarsvæði á eftir Selásnum og Norðlingaholti, sem þó hefur engin ákvöröun ver- iö tekin um, yröi þetta svæöi norðan Rauöavatns, en siöan færi byggðin meöfram ströndinni til noröurs.” Einföld samþykkt borgarstjórnar nægir „Til þess að breyta ákvöröun um forgangsröö nýrra bygg- ingarsvæða þarf ekki nema ein- falda samþykkt I borgarstjórn, þannig aö i sjálfu sér er einfalt aö taka nýja ákvöröun um aö annað byggingarsvæöi yrði fyrst tekiö á eftir Selásnum en endilega Rauðavatnssvæöiö. Til þess kemur þó vonandi ekki að breyta þurfi fyrri ákvöröunum I þessu efni, en vitanlega erum við aö láta kanna þessi svæöi og gera þessar athuganir til þess aö taka mark á þeim niðurstööum sem út úr þeim koma. Ef þær leiöa til þess að ekki þyki skyn- samlegt aö taka Rauöavatns- svæöiö næst til byggingar, þá munum viö framsóknarmenn ekki telja neittsjálfsagöara en aö leita annarra leiöa meö næsta byggingarsvæði Reykjavikur- borgar. Annaö kemur ekki til greina i hugum okkar. En þaö eru ýmis ljón i veginum i þeim efnum eins og viö vitum öll. Viö eigum ekki landið norðan Grafarvogs, og þaö hefur senni- lega staöiö I vegi fyrir þvi aö þeg- ar væri búiö aö teygja byggðina þangaö til noröurs meöfram ströndinni. Ég á varla von á þvi að fyrrverandi borgarstjómar- meirihluti heföi fariö með byggö- ina upp um holtin, þ.e.a.s. Breiö- holtin.næstum þvi upp á Rjúpna- hæö I yfir hundraö metra hæö, ef þaö heföi legiö á lausu að fá svæö- in noröan Grafarvogs til að byggja á. Ég held að þaö hafi ver- ið sama vandamáliö sem þá hafi veriö fyrir hendi og er nú, aö við höfum ekki ráðstöfunarrétt á þessu landi..” Breiðholtið i 100 m en Rauðavatn í 70 m „Þaö hefur verið gagnrýnt all mikiö aö viö höfum veriö aö skipuleggja land viö Rauðavatn- iö, sem lægi nánast upp til fjalla. 1 þvisambandi má benda á að ■ Kristján Benediktsson Tímamynd: G.E. Breiöholt III og efsti hluti Selja- hverfisins liggja i yfir hundraö metra hæö. Rauðavatn er þó eki nema i um sjötiu metra hæö, svo aö þaö virðist vera nokkuö jafnt á komiö meö þessum byggingar- svæðum, aö þvier varöar hæö yf- ir sjávarmál. Öli'kt þvl sem áöur var, þá höf- um við nú staðfest aöalskipulag. Sú staðreynd kann aö opna borg- inni leið til þess aö ná tökum á byggingarsvæöunum noröan Grafarvogsins, og þá fyrst og fremstKeldnalandi, sem alls ekki hefur veriö auövelt. Nú er komið á annan áratug frá þvi Reykja- vikurborg byrjaöi viöræöur viö forráöamenn ríkisins um að fá makaskipti á þessu landi, hluta af þvi, eða fá þaö keypt. Þaö var fyrst fyrrverandi borgarverk- fræöingur, slöan fyrrverandi borgarstjóri. Þessar viðræður hafa veriö i gangi sl. f jögur ár, og i þeim hafa tekið þátt bæöi núver- andi borgarstjóri, forstöðumaöur Borgarskipulags og fleiri emb- ættismenn, og einnig pólitikusar. Okkur hefur dcki tekist, öllum þessum aöilum, aö ná fram samningum viö rikiö um aö fá þann hluta Keldnalandsins sem viö teljum sanngjarnt aö viö fáum til ráöstöfunar.” Kannski tilneyddir að gripa til eignarnáms „Það kann því aö fara svo ef samkomulag ekki næst, aö borgin veröi tilneydd aö grípa til þess ráös aö fá eignarnám á þessu landi. Ég vil ekki vera aö spá þvi að svo þurfi að fara, enda vil ég ekki trúa því aö ef borgin lenti i þvi að hana vantaöi algjörlega byggingarland, aö rikiö myndi ekki gefa sig meö þetta. Umeitt skeiö voru uppi sterkar hugmyndir um að næsta bygg- ingarsvæði I Reykjavík yröi viö Úlfarsfell, og þá væntanlega austanþjóövegarins upp í hæöun- um. Þaö var horfiö frá þvi m.a. vegna þess aö ákaflega erfitt er aö hefja byggingu á nýju hverfi sem er svo langt frá aðalbyggö- inni, algjörlega slitin frá henni. Einnig yröi þaö óhemju dýrt og tafsamt fyrir borgina aö koma upp fullnægjandi þjónustu á sltku svæði svo sem strætisvagna, skól- um og dagvistarstofnunum, og ööru sliku. Hætter viö þvi aö þeir ibúar sem flyttu þangaö færu fyrstu árin meira og minna á mis viö þá þjónustu sem aörir ibúar höfuöborgarinnar njóta. Einnig má bæta þvl við að (Jlfarsfells- svæöiö er á þessum sama sprungusveim eins og Rauða- vatnssvæöiö, þannig aö ef landiö yrði kannaö á sama hátt og nú er veriö aö gera viö Rauöavatn, þá kynni aö koma I ljós að þar yröu einhver tormerki á að byggja, einsoggerthafðiverið ráöfyrir.” Holræsaiögn frá Rauða- vatni mjög dýr „Fyrst viö erum farnir aö tala um þessi mál sem hafa verið I at- hugun hjá Framkvæmdaráði, þá er óhætt aö segja frá því að viö höfum verið aö láta gera frum- kostnaöaráætlun á holræsalögn frá Rauðavatnssvæðinu. At- huganir benda til þess aö ekki veröi hægt aö nota Fossvogsræsiö til aö taka viö frárennsli frá Rauöavatni, þannig að leggja veröur nýja aðalæð þaðan og niö- ur I Grafarvog. Hún myndi sam- einast lögn sem kæmi frá iönaöar- og verslunarhverfinu I Borgar- mýrinni og iðnaðarhverfinu innst I Grafarvoginum aö sunnan. Gera má ráö fyrir aö sú framkvæmd hafi veruleg kostnaðarútlát I fór með sér fyrir Reykjavik. Hins vegar verður aö hafa I huga, aö ef viö færum ilandakaup á Keldum þá kostar það Uka mik- iö fjármagn. Það hefur ekki veriö geröur neinn samanburður á þessum valkostum, og e.t.v. ekki timabært ennþá. Auk þess þyrfti að sjálfsögöuaö leggja frárennsli frá þeirri byggö sem risa myndi á Keldnalandi. Ég tel hins vegar aö það sem viö erum nú aö gera, hvaö varöar jaröfræðia thuganirnar viö Rauöavatn, séu vönduö og sjálf- sögö vinnubrögö sem Reykja- vikurborg hefði átt fyrir löngu aö vera búin aö taka upp, þegar um ný byggingarsvæði er að ræöa. Reynslan úr Breiðholtinu sýnir aö hyggilegra heföi verið aö kanna þessa hliö mála áöur en byggt var þar, svo húsbyggjendur yrðu ekki fyrir tjóni. Viö teljum I öðru lagi sjálfsagt og eðlilegt að gera kostnaöaráætlanir um holræsa- lögnog annaðslilct. 1 framhaldi af þeim athugunum reynum við að meta niðurstöður þeirra, og taka okkar ákvaröanir I samræmi viö þaö. Til þess erum viö að láta framkvæma þær”, sagði Kristján Benediktsson að lokum. —Kás

x

Tíminn

Direct Links

Hvis du vil linke til denne avis/magasin, skal du bruge disse links:

Link til denne avis/magasin: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Link til dette eksemplar:

Link til denne side:

Link til denne artikel:

Venligst ikke link direkte til billeder eller PDfs på Timarit.is, da sådanne webadresser kan ændres uden advarsel. Brug venligst de angivne webadresser for at linke til sitet.