Tíminn - 06.10.1990, Blaðsíða 5

Tíminn - 06.10.1990, Blaðsíða 5
Laugardagur 6. október 1990 HELGIN W 13 n*"a^^MMiiftíiiiÉÉÉ' Khrústjofvar lærisveinn Stalíns og einlægur aödáandi hans. Samt skildist honum að ekki var allt með felldu með hreinsanirnar í flokknum. ir voru engir aðrir en Ameríkanar, sem höfðu sjálfir umkringt okkur með her- stöðvum! Við vorum bara að herma eftir aðferðunum sem andstæðingarnir not- uðu. Auk þess áttum við bæði lagalegan og siðferðilegan rétt á því að komast að samkomulagi við Kúbu. Rusk sagði við Gromyko: „Við vitum allL" Gromyko svaraði eins og sígauni sem hefur verið staðinn að verki við hrossa- þjófnað: „Þetta er ekki mér að kenna og þetta er ekki hesturinn minn. Ég veit ekkert" Rusk sagði: „Við ætlum að fylgja málinu eftir alveg á leiðarenda. Segðu Khrústjof að við vildum að við gætum komið í veg fyrir að allt þetta gerist, en hvað sem er getur átt eftir að gerast." M.ö.o. beitti hann þrýstingi á okkur - þó að ég myndi ekki ganga svo langt að kalla það hótun. Hann beindi þeim tilmæl- um til okkar að aðhafast eitthvað til að koma í veg fyrir beinan árekstur. Ég sagði við félaga mína: „Við höfum náð markmiði okkar. Kannski Ameríkan- arnir hafi lært sína lexíu. Nú hafa þeir tíma til að hugsa um hana og velta fyrir sér afleiðingunum." Kennedy var gáfaður forseti. Ég hugsa enn til hans með mikilli virðingu. Hann gerði sér grein fyrir því að þrátt fyrir yfirburði Ameríkana, gætu flaugarnar, sem við höfðum þegar sett upp, gert árásir á New York-borg, Washington og fleiri mikilvæga staði. Þá fengum við símskeyti frá sendiherra okkar á Kúbu. Hann sagði að Castró fullyrti að hann hefði öruggar heimildir fyrir því að Bandaríkjamenn væru að undirbúa að ráðast á Kúbu innan tiltekins fjölda klukkustunda. Okkar eigin leyniþjónusta upplýsti okkur líka um að innrás væri líklega óhjákvæmileg, nema því aðeins við kæmumst að samkomulagi við forsetann hið fyrsta. Castró stakk upp á því að til að koma í veg fyrir að kjarnaflaugarnar okkar yrðu eyði- lagðar, skyldum við gera árás að fyrra bragði á Bandaríkin. Við félagarnir í forystu Sovétríkjanna gerðum okkur grein fyrir því að vinur okkar Fidel skildi alls ekki tilganginn hjá okkur. Við höfðum ekki látið setja upp eldflaugarnar í því skyni að ráðast á Bandaríkin, heldur til að hindra að Banda- ríkjamenn réðust á Kúbu. Þá færði sendiherra okkar í Washington, Anatoli Dobrynin, okkur skilaboð frá Kennedy forseta. Þau voru einhvers staðar á milli þess að vera hótun og bæn, hann bæði krafðist og sárbað okkur að fjarlægja flaugarnar. Við féllumst á að fjarlægja flugskeytin og sprengjuhleðslurnar ef forsetinn gæfi opinberlega tryggingu, sína eigin og bandamanna sinna, um að herir þeirra myndu ekki gera innrás í Kúbu. Við sendum skilaboð þessa efnis til Washington og viðræðurnar héldu áfram. Robert Kennedy var aðalmilligöngumaðurinn. Hann sýndi heilmikla hugprýði og einlægni í því hvernig hann aðstoðaði við að hindra jafnvel harðari ágreining. Kennedy forseti fullvissaði okkur um að engin innrás yrði gerð. , Castró var æstur. Hann hélt að við værum að hörfa - eða jafnvel að gefast upp. Hann skildi ekki að aðgerð okkar var nauðsynleg til að koma í veg fyrir bein hern- aðarleg átök. Hann taldi líka að Bandaríkjamenn myndu ekki standa við orð sín og strax þegar við hefðum flutt flaugarnar burt myndu Bandaríkjamenn gera áras á Kúbu. Hann var mjög reiður við okkur en við tókum því með skilningi. Við litum svo á að þessi viðbrögð stöfuðu af því að hann væri ungur og óreyndur í stjórnmálum. Hann hafði oft verið svikinn, svo að hann hafði rétt til að trúa ekki orðum forsetans. Svo að við urðum ekki móðgaðir, þó að við fyndum til sorgar og sársauka við að hlusta á vonbrigði hans yfir stefnu okkar í málum Kúbu. Síðar, þegar ég hitti Castró í Sovétríkjunum, sagði ég við hann: „Þú vildir hefja stríð við Bandaríkin. Ef stríð hefði brotist út hefðum við einhvern veginn kom- ist af, en enginn vafi leikur á því að Kúba hefði hætt að vera til. Ríkið hefði ver- ið molað mélinu smærra. Samt sem áður stakkst þú upp á kjarnorkuárás!" „Nei, það gerði ég ekki," svaraði Castró. „Hvernig geturðu sagt þetta?" spurði ég Fidel. Túlkurinn bætti við: „Fidel, Fidel, þú sagðir mér það sjálfur." „Nei!" þrjóskaðist Castró við. Við fórum í gegnum skjölin. Túlkurinn sagði: „Hérna er orðið stríð. Hérna er orðið árás." Fidel skammaðist sín. Hann hafði látið ógert að hugsa til enda um augljósar af- leiðingar tillögu sem hefðu komið jörðinni á ystu nöf tilverunnar. Reynslan var honum góð lexía og eftir þetta fór hann að gæta betur að orðum sínum og gerð- um." Castró fannst Rússarhafa brugðistsér þegarþeir féllustáað fjarlægja eldflaugamar. Khrústjof segirCastró ekkihafa skilið hvað fyrirRússum vakti. /ím^ rc. *íx\ TILBOÐ FRYSTIKISTUR MAL H x B x D STÆRÐ CERÐ STAÐCR. VERÐ 90x73x65 1851 B20 31.950 90x98x65 2751 B30 35.730 90x128x65 3801 B40 39.960 90x150x65 4601 B50 43.470 ÁRATUGAREYNSLA DÖNSK CÆÐATÆKI Á CÓÐU VERÐI VJSA ¦unOCARD j Samkort SAMBANDSINS £3 VID MIKLAGARD SÍMAR 68 55 50 - 6812 66 II -ii ii I, VERÐBREFAVIÐSKIPTI BÚNAÐARBANKANS -þar færðu trausta ávöxtun SPARISKIRTEINIRIKISSIOÐS * _ * BANKABREF BUNAÐARBANKANS BINDITIMI RAUNVEXTIR 5-10 AR 6.0% 3AR 6.75% * * SKULDABREF LYSINGAR 3-5 AR 7.50% 1 25 AR 6.70% Auk þess útvegum viö eldri flokka spariskírteina og annarra bréfa sem skráð eru á Verðbréfaþingi íslands gegn 0,5% þóknun. VERÐBRÉFAVIÐSKIPTI BÚNAÐARBANKANS Hafnarstræti 8, sími 25600. Einnig er verðbréfaafgreiðsla í öllum útibúum. BÚNAÐARBANKINN VERÐBRÉFAVIÐSKIPTI !¦¦.¦.¦ .111 II II II I I «,11.1.1.1 II .1.1 II ......II! I II ¦¦¦¦¦¦ ¦¦ ', , , l' ' II '" . ¦ :".¦,¦..¦¦.'¦..¦;..¦..-..¦.

x

Tíminn

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Tíminn
https://timarit.is/publication/50

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.