Morgunblaðið - 21.07.2007, Side 30

30 LAUGARDAGUR 21. JÚLÍ 2007 MORGUNBLAÐIÐ
MINNINGAR
✝ Ástríður Ingi-björg Jónsdóttir
fæddist 10. júlí 1919
á Kaðalsstöðum í
Stafholtstungum.
Hún lést 13. júlí síð-
astliðinn á Landspít-
alanum í Fossvogi.
Foreldrar hennar
voru Ingibjörg Þor-
steinsdóttir frá
Húsafelli í Hálsa-
sveit, f. 13.5. 1882, d.
14.2. 1934, og Jón
Ólafsson bóndi á
Kaðalsstöðum, f.
13.5.1867, d. 31.8. 1939. Systir
Ástríðar samfeðra var Ólína Ingv-
eldur, f. 27.3. 1910, d. 16. desember
2004. Albræður hennar voru Ólaf-
ur, f. 24.2. 1918, d. 22.7. 1998, og
Þorsteinn, f. 21.8. 1921, d. 20. maí
1992.
Fyrri maður Ástríðar var Jón
Þorláksson, verkamaður, f. 4.11.
1906, d. 9.6. 1974. Dætur þeirra
eru: 1) Ingibjörg Ebba, f. 14.3.
1941, d. 28.9. 1973, maki var Leifur
Magnússon, f. 9.10. 1938. Börn
ur Jóhannsson, kennari, f. 5.2.
1919, d. 21.9. 1958. Sonur þeirra er
Ólafur, f. 13.7. 1958, maki Kristín
Stefánsdóttir, f. 24. 2. 1955. Börn
þeirra eru: a) Elín Ásta, f. 11.1.
1989, b) Stefán Ólafur, f. 31.3. 1991,
c) Jóhann Gísli, f. 15.3. 1997.
Ástríður ólst upp hjá foreldrum
sínum að Kaðalsstöðum. Veturinn
1938-1939 stundaði hún nám í Hús-
mæðraskólanum á Staðarfelli. Ást-
ríður bjó félagsbúi á Kaðalsstöðum
með báðum bræðrum sínum frá
1939 til 1955 og síðan með Þor-
steini til andláts hans árið 1992, en
hætti búskap og flutti til Reykjavík-
ur sumarið 1993. Árið 1989 keypti
hún sumarhúsið Þverárbakka í
Kaðalsstaðalandi og dvaldi þar oft
fyrstu árin eftir að hún flutti af
jörðinni. Ástríður var ein af stofn-
endum Kvenfélags Stafholtstungna
árið 1939, þá nýlega orðin tvítug,
og tók virkan þátt í starfsemi þess
auk þess að sinna öðrum fé-
lagsstörfum.
Útför Ástríðar fer fram frá
Reykholtskirkju í dag og hefst at-
höfnin klukkan 14.
þeirra eru: a) Þórður
Einar, f. 6.7. 1959, b)
Arndís, f. 2.5. 1961,
maki Skarphéðinn
Gunnarsson, f. 1.12.
1964, dóttir þeirra
Embla Rún, f. 15.8.
2001. Fyrir átti
Skarphéðinn dótt-
urina Jóhönnu Maríu,
f. 21.2. 1992. Dætur
Arndísar og fyrri eig-
inmanns, Ólafs
Tryggva Egilssonar,
f. 10.12. 1958, eru: i)
Lilja Huld, f. 16.10.
1979, maki Ómar Pálsson, f. 21.10.
1979, börn Brynjar Óli, f. 9.4. 2004,
og óskírð dóttir, f. 6.7. 2007, ii)
Svana Björg, f. 19.3. 1983, iii) Íris
Telma, f. 8.8. 1990. c) Ingibjörg, f.
23.12.1963. 2) Þorgerður, f. 7.2.
1943, maki Júlíus Óskarsson, f.
13.3. 1948. Synir þeirra eru: a) Ing-
þór Guðni, f. 14.3. 1975, maki
Hrönn Indriðadóttir, f. 4.6. 1975,
dóttir þeirra Dýrleif Una, f. 2.6.
2003, b) Gunnar Örn 6.4. 1978.
Seinni maður Ástríðar var Ólaf-
Nú þegar leiðir skiljast skyndilega
er þakklæti efst í huga eftir tveggja
áratuga samfylgd. Þegar ég kynntist
tengdamóður minni, Ástu á Kaðals-
stöðum, varð mér strax ljóst að þar
fór óvenjulega kraftmikil kona sem
hafði fjölmörg áhugamál og féll tæp-
ast verk úr hendi.
Er ég kom í fyrsta sinn að Kað-
alsstöðum var Ásta í óðaönn að töfra
fram íslensku jólasveinana þrettán
og þau Grýlu og Leppalúða. Búið var
að sauma á hópinn skinnskó, prjóna
föt í prjónavélinni og nokkrir sveinar
stóðu fullbúnir uppi á borði, hver
með sitt sérkenni. Þótti mér það mik-
ill heiður þegar mér var treyst fyrir
því að teikna andlitið á Grýlu og líma
á hana nef.
Eftir að Ásta flutti til Reykjavíkur
og varð nágranni okkar nutu börnin
þess ekki síst að hafa nærri ömmu
sem var óþreytandi við að leggja lið á
ýmsan hátt, hvort heldur þurfti að
töfra fram grímubúning eða brúðu-
föt, sinna heimilisstörfum og barna-
gæslu eða taka til hendi við garð- eða
byggingarvinnu. Heimsóknir til
ömmu í sumarbústaðinn á Þverár-
bakka eru einnig ógleymanlegar. Þar
gafst ungum sem eldri kostur á að
sinna skógrækt og garðvinnu, auk
þess sem yngri kynslóðin spreytti sig
í húsagerðarlist, því amma átti að því
er virtist ótæmandi efnivið til kofa-
gerðar og nóg af verkfærum.
Ásta hafði alla tíð áhuga á að
ferðast, bæði innanlands og utan.
Ekki var ráðist í lítið í fyrstu utan-
landsferðinni sem var fimm vikna
ferð sumarið 1970 á Íslendingaslóðir
í Kanada ásamt syni og Ólínu, systur
sinni, en Ásta hafði ætíð mikil sam-
skipti við ættingja sína vestanhafs.
Sem dæmi um aðrar ferðir á fjarlæg-
ar slóðir má nefna mikla heimsreisu
haustið eftir að Ásta flutti til Reykja-
víkur og síðar fór hún í ævintýralega
ferð til Afríku. Innanlandsferðirnar
voru fjölmargar, m.a. með Ólínu og
ferðafélögum af Akranesi.
Ásta naut þess að hafa tíma til að
sinna ýmsum áhugamálum eftir að
hún flutti til Reykjavíkur og hún tók
virkan þátt í tómstundastarfi eldri
borgara, glerskurði, postulínsmálun,
vefnaði, hannyrðum og bókbandi, án
þess að allt sé upp talið. Þætti henni
fjölbreytni og framboð í tómstunda-
starfinu ekki nægilegt var hún
óþreytandi við að reyna að ná fram
úrbótum. Í mörg ár var Ásta gjald-
keri húsfélagsins á Dalbrautinni.
Ættfræði var mikið áhugamál
Ástu og ekki vafðist fyrir henni að
nýta sér tölvutæknina og Netið í því
skyni að skrá og afla upplýsinga.
Tölvan var einnig gjarnan notuð til
að leggja kapal. Í fyrravetur varð
tengdamóðir mín fyrir því óláni að
lærbrotna eftir að hafa skrikað fótur
þegar hún stóð upp frá tölvunni.
Þótti það tíðindum sæta á spítalanum
þegar svo fullorðin kona kvaðst hafa
verið í tölvuleik í aðdraganda slyss-
ins.
Þrátt fyrir að Ásta þyrfti að fara
hægar yfir síðasta árið og notast við
göngugrind var athafnaþráin söm og
áður, prjónavélin var endurnýjuð,
hekluð teppi, saumað út og nýjar
vatnslitamyndir prýða veggi á Dal-
brautinni. Hún fylgdist af áhuga með
viðfangsefnum afkomendanna og
lagði þeim lið eftir mætti.
Með þökk fyrir samfylgdina,
Kristín Stefánsdóttir
Með örfáum orðum langar mig að
minnast tengdamóður minnar
Ástríðar Jónsdóttur, eða Ástu á Kað-
alstöðum eins og hún var jafnan köll-
uð, en hún lést 13. júlí síðastliðinn.
Ég kynntist Ástu fyrst árið 1970
þegar ég kom í fyrsta sinn að Kað-
alstöðum með dóttur hennar og verð-
andi konu minni, henni Gerðu. Ásta
bjó þar félagsbúi með bróður sínum
Þorsteini, en á Kaðalstöðum II bjó
bróðir þeirra Ólafur, sem stundaði
trésmíði.
Frá upphafi duldist mér ekki að á
Kaðalstöðum var búið stórbúi,
kannski ekki ef mælt var í fjölda
skepna, en ef miðað var við vægi og
stöðu þeirra systkina í sveitarfé-
laginu fór það ekki milli mála.
Þegar Þorsteinn var jarðsettur
sagði presturinn m.a., að að honum
gengnum væri brotið blað í sögu
sveitarinnar og ákveðnum kafla
hennar lokið.
Hlutur húsmóðurinnar er þó oft
vanmetinn. Oftast var margt í heimili
á Kaðalstöðum og alltaf mjög gest-
kvæmt. Það var því mikil vinna að
halda heimilinu gangandi auk þess
sem sinna þurfti skepnum, mjólka
kýrnar o.s.frv. Vinnudagur Ástu var
því alltaf langur, en aldrei heyrði ég
hana kvarta og aldrei var neitt
vandamál að bæta við fleirum í mat
eða gistingu, alltaf sjálfsagt. Hún var
einnig einkar lagin við börn og ung-
linga, en fjölmargir hafa verið í sveit
á sumrin á Kaðalstöðum, eða dvalið
þar um lengri eða skemmri tíma.
Ásta var mikil dugnaðarkona, en
einnig var alltaf stutt í góða skapið
og glettnina. Eftir að hún brá búi
fluttist hún í þjónustuíbúð á Dal-
braut 20 í Reykjavík og hafði eftir
það meiri tíma til að sinna hugðar-
efnum sínum. Hún hafði mikla
ánægju af hvers kyns handavinnu og
voru afköst hennar og augljós list-
hneigð á því sviði undraverð. Einnig
var hún bókhneigð, hafði áhuga á
þjóðlegum fróðleik og ættfræði og þá
einkum Húsafellsættinni sinni. Hún
hafði einnig mjög gaman af því að
ferðast, fór m.a. í heimsreisu og ferð-
aðist innanlands fram á síðustu ár.
Hinsta kallið kom nokkuð á óvart
þó að heilsu Ástu hefði verið farið
heldur að hraka, enda árin orðin 88
ára. Ég er þó viss um að svona hefði
hún viljað hafa það. Hún hélt reisn
sinni til hinstu stundar.
Ásta mín, það voru forréttindi að
kynnast þér. Ég bar mikla virðingu
fyrir dugnaði þínum, mannkostum
og þótti vænt um þig, en nú lifa minn-
ingarnar eftir.
Ég vil að leiðarlokum kveðja þig
og óska þér velferðar á þeirri nýju
braut sem þú hefur nú lagt út á.
Júlíus Óskarsson.
Margar góðar stundir átti ég með
þér, elsku amma mín, sem ég mun
aldrei gleyma. Sérstaklega eru mér
minnisstæð kvöldin í sveitinni á Kað-
alsstöðum þegar ég var lítill strákur
þar sem við spiluðum fram eftir
kvöldi. Það var alltaf einhver sérstök
ró og hlýja í kringum þig sem var svo
gott að vera í nálægð við. Það voru
dýrmætar stundir.
Síðustu ár hef ég séð að Dýrleif
dóttir mín var farin að sækja í sömu
hlýju til þín í heimsóknum okkar á
Dalbrautina. Þangað var alltaf gott
að koma og nú biður Dýrleif um lang-
ömmusögur úr sveitinni á hverju
kvöldi áður en hún fer að sofa. Ég
verð kannski uppiskroppa með sögur
nú þegar ég hef þig ekki til að rifja
upp gamla tíma en ég verð bara að
reyna að skálda í eyðurnar því lang-
ömmusögur verða áfram sagðar. Það
vantaði heldur ekki dugnaðinn og
drifkraftinn í þig, amma mín, alveg
sama hvað þú tókst þér fyrir hendur.
Kaðalsstaðir í Borgarfirði var fjöl-
skylduóðalið á mínum uppvaxtarár-
um og þangað var alltaf gaman að
koma og öllum gestum tekið opnum
örmum. Þar lærði ég að sinna bú-
skapnum, veiða fisk, njóta náttúr-
unnar og margt fleira. Skemmtilegt
fyrir borgarstrák og reynsla sem ég
mun ávallt búa að.
Það er erfitt að kveðja þig, amma
mín, og við fjölskyldan munum sakna
þín mikið. Þú verður ávallt í hjarta-
vasanum okkar.
Ingþór, Hrönn og Dýrleif Una.
Elsku amma, hafðu þökk fyrir allt.
Elskulega amma, njóttu
eilíflega Guði hjá
umbunar þess, er við hlutum,
ávallt þinni hendi frá;
Þú varst okkar ungu hjörtum,
eins og þegar sólin hlý
vorblóm með vorsins geislum
vefur sumarfegurð í.
Hjartkær amma, far í friði,
föðulandið himneskt á,
þúsundfaldar þakkir hljóttu
þínum litlu vinum frá.
Vertu sæl um allar aldir,
alvaldshendi falin ver,
inn á landið unaðsbjarta
englar Drottins fylgi þér.
(Ók. höf.)
Hvíl í friði.
Þinn
Gunnar Örn Júlíusson.
Nú þegar Ásta föðursystir mín er
farin langar mig að þakka henni fyrir
samfylgdina. Hún er án efa ein af
þeim manneskjum á lífsleiðinni sem
hafa átt þátt í að móta mig og gera
mig að þeim einstaklingi sem ég er í
dag. Heimili hennar var aðeins stein-
snar frá mínu æskuheimili og var ég
tíður gestur hjá henni. Alltaf stóð
heimilið mér opið og ég gekk þar út
og inn eftir behag, hvort sem einhver
var heima eða ekki.
Ásta gaf sér alltaf tíma til að
spjalla við stelpuna, hvort sem var
yfir verkunum í eldhúsinu eða þegar
hún sat í sjónvarpsherberginu og
prjónaði lopapeysur. Ég man eftir að
hafa setið hjá henni og skoðað lopa-
peysumynstur í möppuvís á meðan
hún útlistaði fyrir mér hvernig hún
blandaði saman mynstrunum og
byggi til sín eigin. Það voru ófáar
peysurnar sem hún prjónaði og seldi,
en þannig sameinaði hún vinnu og
áhuga sinn á hannyrðum. Ásta var al-
gjör forkur til vinnu og féll aldrei
verk úr hendi svo ég muni til. Hún
vann jöfnum höndum utanhúss sem
innan og fáir, ef nokkrir, stóðu henni
snúning í verkunum, þó var hún kom-
in á sextugsaldur þegar ég fer að
muna eftir henni. Hún átti það til að
vera stjórnsöm, þoldi ekkert gauf, en
það voru líka eiginleikar sem gerðu
henni kleift að lifa af í lífsins ólgusjó.
Í sjálfboðastörfum, fyrir kvenfélagið,
ungmennafélagið eða önnur félög í
sveitinni, lét hún heldur ekki sitt eftir
liggja. Hún var iðulega mætt fyrst og
farin síðust, ósérhlífin og rösk.
Ég hitti Ástu síðast nú í vor við
jarðarför, þá gekk hún með göngu-
grind eftir slæmt lærbrot sem hún
hafði orðið fyrir árinu áður. Ég var
eitthvað að dást að eljunni í henni að
vera á ferðinni og hún svaraði glað-
beitt: „Auðvitað, það þýðir ekkert
annað.“ Þegar ég hugsa til baka þá
virðast mér þessi orð hafa verið við-
kvæðið hjá Ástu sama hvaða við-
fangsefnum hún stóð frammi fyrir.
Allt frá unga aldri mátti hún þola
meira mótlæti og áföll en almennt
gengur og gerist, en hún tókst á við
erfiðleikana af einstöku æðruleysi og
var ekki fyrir að íþyngja öðrum með
voli og væli.
Lækkar lífdaga sól.
Löng er orðin mín ferð.
Fauk í faranda skjól,
Fegin hvíldinni verð.
Guð minn, gefðu þinn frið,
Gleddu og blessaðu þá,
Sem að lögðu mér lið.
Ljósið kveiktu mér hjá.
(Herdís Andrésdóttir)
Ég votta aðstandendum mína
dýpstu samúð. Minning um góða
konu lifir.
Björk Ólafsdóttir.
Ég kynntist Ástu og hennar fólki
sem bjó á Kaðalstöðum á unglings-
árum mínum. Gæfa mín var að eign-
ast Gerðu dóttur Ástu sem vinkonu
og vera tekið sem einni af fjölskyld-
unni. Það þótti mér afar vænt um.
Mín fyrstu kynni af Ástu voru á
sjöunda áratugnum og man ég fyrstu
heimsóknirnar á Kaðalstaði með
Gerðu eins og það hafi gerst í gær.
Þarna bjuggu Ásta, bróðir hennar
Steini og Óli sonur Ástu. Þetta var
fólkið mitt á Kaðalstöðum.
Fyrstu minningarnar eru frá því
þegar Ásta, Óli og Gerða komu ríð-
andi út á Varmaland þar sem ég
kokkaði fyrir smiði sem byggðu við
Varmalandsskólann. Þarna átti að
kenna mér að sitja hest og var valinn
rólegur og góður reiðhestur. Við rið-
um heim á Kaðalstaði í sól og dá-
semdarveðri og allt gekk vel. Ég
gleymi þessu aldrei, þetta var svo
skemmtilegt og fallegt kvöld. Ásta sá
svo til þess að ég fór fljótt á bak aft-
ur.
Ásta var ætíð til staðar á sínum bæ
og við stelputrippin komum og fórum
hvenær sem var.
Gleðin, hláturinn og uppátækin í
okkur hafa eflaust smitað út frá sér á
bænum. Óli, lítill fallegur strákur
sem gaman var að leika við og passa,
var uppáhaldið okkar.
Ásta var í eldhúsinu, sívinnandi
með bros á vör, alveg sama hvað
Steini kom með marga í mat eða
kaffi, aldrei heyrðist styggðarorð frá
Ástu yfir þessari aukavinnu. Þannig
var að á Kaðalstöðum var verkstæði
og bensínafgreiðsla og komu margir
til að nota aðstöðuna og kunnáttu
Steina á vélaverkstæðinu. Þarna
komu margir skemmtilegir bændur
og sérkennilegir einstaklingar og oft
var hlegið og flissað í eldhúsinu og
sussað á okkur. Það eru svo ótal
margar minningar sem ég á frá veru
minni á Kaðalstöðum. Ásta tók öku-
próf, þá orðin fullorðin kona, og bauð
okkur með sér í ökuferð á Mýrarnar
á afmælisdegi sínum. Þá voru hlið um
allt sem þurfti að opna og loka alveg
endalaust og eitt sinn rann bíllinn á
eitt hliðið og við hlógum okkur veik-
ar, Óli var heldur sár út í okkur að
láta svona, en ég get enn heyrt hlátur
Ástu þegar þetta gerðist.
Eftir þessa skemmtilegu ökuferð
bauð hún okkur í dýrindis máltíð á
Bifröst og ferðin var afar vel heppn-
uð. Ásta var mjög flink handverks-
kona og mér fannst hún geta allt og
var hún ætíð að prófa eitthvað nýtt.
Fallegu handunnu jólakortin frá
henni voru alveg einstök, ekkert ein-
nota, alveg ekta. Við vinkonurnar
vorum liðtækar í sláturgerðinni á
haustin og seinna hittumst við og
bjuggum til okkar slátur undir
dyggri leiðsögn Ástu. Hún var verk-
stjórinn í eldhúsinu og verkaskipt-
ingin var alveg klár. Þessi minning-
arbrot eru bara hraðferð frá fyrstu
árum mínum á Kaðalstöðum með
minni kæru vinkonu. Ég kveð með
þökk fyrir góðar stundir.
Orð milli vina
Orð
milli vina
gerir daginn góðan
Það gleymist ei
en býr í hjarta mér
sem lítið fræ.
Það lifir
Og verður að blómi
Og löngu seinna
Góðan ávöxt ber.
(Gunnar Dal.)
Hanna.
Ástríður Ingibjörg Jónsdóttir
Hrefna Magdalena
Stefánsdóttir
✝ Hrefna Magda-lena Stef-
ánsdóttir fæddist í
Hafnarfirði 14.
september 1950.
Hún lést á líkn-
ardeild Landspít-
alans í Kópavogi
miðvikudaginn 23.
maí síðastliðinn og
var útför hennar
gerð frá Neskirkju
31. maí.
hún var jákvæð, alltaf
stutt í hláturinn en
ákveðin og sterk.
Aldrei heyrði ég hana
kvarta, ekki einu sinni
þegar hún heyrði um
sín veikindi, hún hafði
frekar áhyggjur af
öðrum.
Betri móður hef ég
ekki vitað um, hún átti
tvo yndislega drengi
sem hún elskaði meira
en allt annað í þessu
lífi, einnig tengdadótt-
ur sína og barnabörn
og er missir þeirra mikill. Votta ég
þeim mína dýpstu samúð.
Elsku Hrefna mín, ég þakka þér
fyrir þær glöðu stundir er við áttum
saman, ég á eftir að sakna þín mik-
ið.
Þín vinkona,
Lára.
Með þessum fáu
orðum langar mig til
að kveðja Hrefnu vinkonu mína.
Okkar vinátta var mjög sérstök, það
kom fyrir að við hittumst ekki í
nokkur ár en þegar við hittumst
næst var eins og við hefðum verið
að tala saman í gær. Þannig var
okkar vinátta.
Hrefna var mjög mikill karakter,