Skinfaxi

Árgangur

Skinfaxi - 01.03.1915, Blaðsíða 1

Skinfaxi - 01.03.1915, Blaðsíða 1
S&\xv$ax\ 3. BLAB REYKJAVIK, MARS 1915 VI. ÁR Mentamálin. Sjálfsagt mun mörgum manni þykja rangt að farið, að nefna mentamálin fyrst, þegar rœtt er um viðreisn þjóðarinnar. Algengara er að heyra atvinnumálum, sam- göngum, bankamálum, verslun o. s. frv. skipað í æðsta sessinn. En þetta er hér gert af ásettu ráði, og bygt á því, að at- vinnnurekstur, samgöngur og peningamál hverrar þjóðar eru i góðu ^synlegt.110" eSa lélegU ástandi' eftir Þvi' hversu háttað er menningu fólksins. Tökum dæmi. Grindvikingar og Hafnamenn á Suðurnesjum eiga yfir veg- leysur og hraun að fara í kaupstað. I þúsund ár hefir fólkið í þessum bygðum klöngrast yfir illfært hraunið, en aldrei, að kalla má, rutt steini úr götunni. En nú í 4vö seinustu árin taka sjómennirnir í þess- um verstöðum hálfan hlut af skipi hverju, •er þaðan gengur til fiskjar, og leggja til veganna. I meðalári safnast þannig í báð- um stöðunum um 5000 kr., og eftir örfá ár munu þessi frjalsu fjárframlög ná lang- <Jrægt til að brúa hraunið, gera yfir það nýtísku akbraut, sem síðan verður undir- staða annara framfara, í byggingum, at- vinnurekstri, viðskiftum, og hverskonar >menningu. Þarna er bersýnilegt að fram- sýni, félagshyggja og mannlund eru frum- skilyrði verklegu framfaranna. Það sem hér verður sagt um i mentamálin, miðar «ingöngu að því, að sannfæra menn um þá miklu nauðsyn, sem er á, að útbreiða Finnlending'ar. Japansmenn. þekkingu og hollar lífsskoðanir, áður én þjóðinni er ætlað að ráðast í dýrar og um- fangsmiklar verklegar endurbætur. Ekki er úr vegi að líta á fáein dæmi frá öðrum þjóð- um, máli þessu til sönnun- ar. Það er vel kunnugt, hve kænlega Finnlendingar verjast yfirgangi og ásælui Rússa. Má segja að Finnar beiti ætíð krók á móti hverju bragði, og ónýti þann- ig tilgang Rússanna, sem er sá, að drepa finskt þjóðerni. En hitt er ef til vill mið- ur kunnugt, að Finnar lögðu meiri stund á að efla góða alþýðumentun, heldur en gerðist um aðrar Norðurálfuþjóðir á 19. öldinni. Lögðu þeirra vitrustu menn þar á ráð, að svo skyldi til haga vörninni, er þeir sáu hvað Rússum bjó í brjósti. Ann- að dæmi eru Japansmenn. Fyrir hálfri öld voru þeir máttlítil undirlægja hvers þess ræningja, er vildi hrjá landið og þjóð- ina. Nú eru þeir meðal hinna voldugustu þjóða í heimi. Af hverju stafar breyting- in? Ekki af verklegu framförunum sjálf- um, heldur hugmyndunum, þekkingunni og reynslunni, sem þeir hafa fengið með því að nema af vestrænu þjóðunum. Enginn vafi er á því, að ver hefði farið, og það stórum, ef þeir hefðu byrjað á að flytja austur í Japan likama vestrænu menning- arinnar, og reynt að blása anda austrænn- ar kyrstöðu í aðflutta haminn. Mörg önn- ur dæmi mætti telja þessu til sönnunar, ef rúmið leyfði. Andleg ftítækt En hvernig er þá ástatt hér? Islendinga. Talsverð framför, en þyrfti

x

Skinfaxi

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Skinfaxi
https://timarit.is/publication/334

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.