Sjómannablaðið Víkingur - 01.05.1941, Síða 29

báðir háarnir. — Líklega munu þó nokkrir sela-
bátakeipar á fyrri hluta 19. aldar hafa verið
smíðaðir úr járni; voru þá keipnefin nefnd
„tollur“ og þau vafðar með ull eða ullartuskum,
þá róið var í vöðuna, svo selurinn styggðist
ekki vegna skella árarstokksins í keipnum. Svo
árarstokkurinn skemmdist ekki af núningi í
keipnum, var hann „skeyttur", árin skeytt.
Skautar voru 3 á hverri ár, hver 8—9 þuml-
unga langur og hæfilega breiður og hétu: róðr-
arskauti, skelliskauti og leguskauti. Hver ár var
11 fóta löng; hver hlutur hennar hét og heitir
ennþá: hlummur, stokkur, leggur og blað. Tal-
ið var að bezt nyti báturinn skriðar, ef árin
var borin fljótt á borði, en árarblaðið, í hverj-
um ,,vör“, því lengur í sjónum, sem því var
lengra fram tekið og því sterkari, sem ræðar-
inn var. Skutlarnir voru, að sjálfsögðu, for-
menn á selabátum sínum og oftast nær stýrt
Ný fegund björgunarflel<a
Brezkur skipasmiður, R. S. Chipchase að
nafni, hefir útbúið alveg sérstaklega hentugan
björgunarfleka fyrir skip, og gefið brezka ráðu-
neytinu einkaleyfi þar að lútandi. Hefir flek-
inn verið reyndur og mæla fulltrúar siglinga-
málaráðuneytisins eindregið með notkun hans
á verzlunarskipunum.
Aðeins eitt handtak þarf til að setja flekann
á glot, og vinnist ekki einu sinni tími til þess,
losnar hann sjálfur, er skipið sekkur, því í
sambandi við hann er sjálfvirkur losari.
I flekanum eru tryggar geymslur fyrir vistir
og nauðsynleg tæki. Einnig er seglútbúnaður á
flekanum, eins og sést á myndinni, og skjól-
borð, sem hægt er að krækja upp, mynda borð-
stokk kringum flekann.
Aðalkostir þessir fleka er, að það er sama
hvor hliðin á honum snýr upp eða niður, og
að ekki er hægt að sökkva honum með vélbyssu-
skotum.
Telur Mr. Chipchase að hægt sé að framleiða
þessa íleka á ódýran hátt. „Ef þið gefið sjó-
mönnunum einhverja möguleika til að bjarga
þeim með árum: tveimur þá siglt var beint und-
an vindi eða ef lenda varð í brimi, en með einni
ár ef siglt var hliðvind eða þá róið var, en mjög
misjafnir voru ræðararnir, eða „lág við“, sem
nefnt var, hjá öðrum hvorum þeii’ra. í skut á
hverjum selabát voru venjulega þrjár rangir
og á þeim rangarhöld. í miðrangarhald bæði
stjórnborðs- og bakborðsmegin á hverjum bát,
var gjörð sterk snærislykkja og í hana smeygt
áir þeirri, er stýrt var með.
Sé ég svo ekki þörf á því, að hafa línur þessar
fleiri, en skal að endingu geta þess, að helztu
heimildarmenn mínir fyrir því, sem hér er
sagt, að öðru leyti en því, sem mér er sjálfum
persónulega kunnugt, voru þeir Kolbeinn afi
minn og Jakob faðir minn.
Sandeyri, í desember 1940.
Kolbeinn Jakobsson.
sér, munu þeir jsigla hvert sem vera skal“, sagði
hann. „Þessi fleki mun gefa þeim þann mögu-
leika, undir öllum kringumstæðum og í hvaða
veðri gem er“.
Fulltrúar sjómanna, sem hafa gert tilraun
með fleka þennan, segja hið sama.
29
VÍKINGUR